Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Nu op Klara:

De Notenkraker - Valery Gergiev - Mariinsky Orchestra

De Notenkraker - Valery Gergiev - Mariinsky OrchestraKlassieke muziek, CD

Uitvoerders: Mariinsky Orchestra o.l.v. Valery Gergiev. Label: Mariinski 2 MAR 0593.
Hoes van de cd van de Notenkraker door het Mariinsky Orchestra o.l.v. Valery Gergiev

De Notenkraker van Tsjaikofski door het Mariinsky Orchestra o.l.v. Valery Gergiev

Programma: Peter Tsjaikofski: De Notenkraker (complete ballet) – Symfonie nr.4 op.36.

 

In 1998 maakten deze zelfde uitvoerders - toen nog voor Philips en het orkest heette nog het Kirov Orkest - al een opname van het integrale ballet De Notenkraker van Peter Tsjaikofski. Ook dat was een indrukwekkende uitgave, waarin Gergiev deze overbekende muziek een machtige symfonische allure bezorgde, met een ongehoorde kracht en diepgang. Ook bereikte hij in deze opname een mooi evenwicht tussen het volkse karakter van dit werk en de klassieke opbouw ervan. De tempi waren wel aan de (te!) snelle kant, zodat het hele ballet netjes, en voor de eerste keer, op één cd paste.

Op deze nieuwe dubbel-cd, op het eigen label van het Mariinsky, lukt dat door de iets tragere tempi niet langer, en daarom wordt het ballet gekoppeld aan een ander meesterwerk van Tsjaikofski: zijn machtige vierde symfonie. Door de wat rustiger aanpak winnen de bekende dansen (behalve de Arabische dans, die behoorlijk vlotjes, maar erg oosters gekleurd en verleidelijk voorbij wervelt) aan kleur en karakter. Zo krijgt ook de Bloemenwals, wellicht het bekendste stuk uit het hele ballet, de ruimte en tijd om mooi open te bloeien. Maar Gergiev is natuurlijk ook een man van het theater, en met zijn nerveuze, onstuitbare energie en krachtige stijl zorgt hij ervoor dat de grote momenten met gepast dramatisch effect worden uitgevoerd. En zijn Mariinsky Orkest is intussen uitgegroeid tot een absoluut topensemble, dat speelt met een heldere samenklank, een geweldige ritmische precisie, en, door de stevige lage strijkers en ronde, smeuïge koperblazers, met een onmiskenbaar, uniek en weelderig Russisch geluid. Het orkest is bovendien bijzonder mooi, met een opmerkelijk naturel en oneindig veel details opgenomen.

Ook het tweede werk op deze dubbel-cd, de vierde symfonie uit 1878, nam Gergiev al eens eerder op, ook voor Philips en aan het hoofd van de Wiener Philharmoniker. En ook bij deze symfonie hoor je duidelijk dat Gergiev een kunstenaar is die zichzelf nooit herhaalt, maar dat hij, integendeel, steeds op zoek blijft naar een dieper begrip en nieuwe inzichten. Zo klinkt deze versie van de vierde symfonie meer verinnerlijkt, meer doordacht dan de vorige. En je hoort hetzelfde ook bij de Russische leden van het Mariinsky Orkest: wellicht alleen zij kunnen het noodlottige (openingsdeel) en melancholische (andantino) karakter van deze muziek met zo’n diep aanvoelen uitvoeren. Let maar eens op de bijna lugubere timbres bij de houtblazers en de ruwe, grofkorrelige klank van, opnieuw, de lage strijkers.

- Bart Tijskens

Klara's oordeel