Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Nu op Klara:

Schilderkunst met de hoofdletter S

Schilderkunst met de hoofdletter SKunst & Cultuur

In het Museum Dhondt-Dhaenens, het Museum van Deinze en de Leiestreek en het Roger Raveelmuseum schrijven ze schilderkunst nog met een hoofdletter.
Denise Green, Ardennes Unvovered

Denise Green, Ardennes Unvovered: Forays (#2 variant), 2015

Op de vijfde editie van de Biënnale van de Schilderkunst trachten trachten die drie musea uit de Leiestreek een overzicht te bieden van tendensen in de hedendaagse schilderkunst, met de vaste collectie als vertrekpunt. De ondertitel luidt deze keer Yoknapatawpha. Dit verwijst naar de fictieve provincie Yoknapatawpha County waar de meeste novellen van William Faulkner zich afspelen. Deze verzonnen plaats vertoont echter veel gelijkenissen met Faulkners geboortestreek, Lafayette County in Mississipi. Of hoe het plaatselijke en het universele inwisselbaar zijn.

Maki Na Kamura, fGf XLIV, 2011

Maki Na Kamura, fGf XLIV, 2011

In Museum Dhondt-Dhaenens nemen curators Tanguy Eeckhout en Joost Declercq twee tegenpolen als uitgangspunt/inspiratie.
Als het ene uiterste is er de laatbloeier Albijn Van den Abeele (1835-1918) die als gangmaker van de Latemse kunst zeer intieme en introverte landschappen schilderde. Aan de andere kant van het spectrum is er de internationaal erkende, extraverte James Ensor (1860-1949) die vrij academisch begint om te eindigen als een bewust naïeve kunstenaar, die het exotische en het bizarre als een kind neerkriebelde.
Albijn Van den Abeele is een grotendeels vergeten kunstenaar. Maar als de curators zijn werk aan de deelnemers van de Biënnale laten zien, maakt dat bij enkelen onder hen iets los. Vooral in de collages van Denise Green en de abstracte doeken van Liam Everett vinden we echo's terug van de boszichten van Van den Abeele.
Verder presenteert deze editie opnieuw enkele opmerkelijke ontdekkingen. Bij de favorieten van Tangy Eeckhout, die in Belmondo te gast was, vallen vooral de landschappen van Maki Na Kamura op. Deze Japanse, die sinds de jaren tachtig in Berlijn woont, grijpt terug naar oude Chinese en Japanse landschapsschilderingen. Zij zet zich af tegen wat zij de kunstmatige horizon noemt, in haar ogen een uitvinding van schilders. Haar landschappen zweven tussen abstractie en figuratie en combineren verschillende blikrichtingen. Het lijkt alsof er stukken landschap verknipt en door elkaar gehaald zijn.
Bij de Zweedse kunstenaar Johan Nobell zien we iets gelijkaardigs. Ook hij mengt figuratie en abstractie en roept zo een surreële sfeer op. Zijn landschappen zijn ontdaan van elke referentie. Zelfs na intens kijken weet je nog niet wat je ziet. Sommige elementen roepen associaties op met bestaande voorwerpen maar zijn bij nader inzien dan toch een sierlijke abstracte veeg verf. Door het gebrek aan referentiepunten creëert hij een onmetelijke ruimte, een beetje vergelijkbaar met Salvador Dali en Yves Tanguy.
 

 

Johan Nobell, Punch in the Presence, 2007

Johan Nobell, Punch in the Presence, 2007

In het Museum van Deinze en de Leiestreek vertrekt de Biënnale van de Schilderkunst bij het werk van Gustave Van de Woestyne, Emile Claus (twee klassiekers uit de collectie) en Joe Van Rossem (een minder gekende, getormenteerde kunstenaar). Hier is het thema hoe kunstenaars in hun werk reageren op de omgeving waarin ze opgroeien. Er is sprake van letterlijke en figuurlijke verplaatsingen als gevolg van de verschuivingen in die leefwerelden.
In het MDL zagen wij enkele interessante confrontaties:
- De baadsters van Theo Van Rysselberghe, pastoraal en vredig, naast de baadsters van de Iraanse Sanam Khatibi in een wereld waar angst en gevaar overheersen.
- Een onbewogen landschap in egale kleurvlakken van Raoul De Keyser - de kunstenaar voor wie elk schilderij een reis was - en de grote landschappen van Cara Klein vol beweging, het resultaat van vluchtige indrukken vanuit een rijdende wagen.
- Een bijna psychedelisch landschap van Joe Van Rossem naast het monumentale Bietenoogst van Emile Claus.
 
een bewogen landschap van Cara Klein

Cara Klein

Tenslotte is er de derde etappe van de Biënnale in het Roger Raveelmuseum. Als er één kunstenaar is die het lokale en het universele in zich verenigde was dat zeker Roger Raveel.
Roger Raveel werkte zijn hele leven in zijn dorp Machelen-aan-de-Leie, maar had tegelijkertijd de blik op de wereld gericht. Hij verwoordde het zo: “Het doet er niet toe waar ik werk, overal is alles het waard om geschilderd te worden.” Die ruime blik vertaalt zich hier in de keuze voor schilders uit de periferie. Zo is er werk van Etel Adnan met roots in het Midden-Oosten, Ernest Mancoba uit Zuid-Afrika en de Argentijn Antonio Berni. Ook hier weer een interessante confrontatie tussen het werk van die laatste en dat van Roger Raveel; beiden gebruikten ze bestaande voorwerpen die ze in hun schilderijen incorporeerden.
 
Tanguy Eeckhout te gast bij Belmondo

De Biënnale van de Schilderkunst is nog te bezichtigen tot de 25 september in de drie musea die op en boogscheut van elkaar liggen: het Museum Dhondt-Dhaenens in Deurle, het Roger Raveelmuseum in Machelen-aan-de-Leie en het Museum van Deinze en de Leiestreek in Deinze.
Ter plaatse kan u ook info over de werken opvragen via de app Pieter Paul, spijtig genoeg niet in het Raveelmuseum.

Liam Everett, Untitled (Great Expectations / Orange Lady), 2016

Liam Everett, Untitled (Great Expectations / Orange Lady), 2016

Belmondo

Belmondo is een zomers zaterdagmiddagprogramma met tips om culturele evenementen te ontdekken.

Vanaf 2 juli, elke zaterdag van 10 tot 12u.

Presentatie: Nicky Aerts

Samenstelling: Gerrit Valckenaers

Contact: belmondo@klara.be

De rubriek 'Beeldenstormen' uit Belmondo wordt als podcast aangeboden.