Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
200 jaar Baudelaire, een getormenteerde dandy met groen haar

200 jaar Baudelaire, een getormenteerde dandy met groen haarKunst & Cultuur

Frankrijk viert vandaag een van hun belangrijkste dichters. Exact 200 jaar geleden, op 9 april 1821, werd Charles Pierre Baudelaire geboren in Parijs. Hij groeide uit tot een van de belangrijkste dichters van de 19e eeuw. Maar is zijn werk vandaag nog relevant? Alexander Roose, professor Franse literatuur aan de UGent: “Zijn werk was absoluut grensverleggend. Baudelaire was een soort Dante van de moderne tijd.”
© adoc-photos/Corbis via Getty Images

Charles Baudelaire

Baudelaire groeit op als enige zoon. Zijn vader overlijdt nog voor hij zes wordt. In 1828 hertrouwt zijn moeder met de legerofficier, later generaal, Jacques Aupick.

Tot afschuw van zijn moeder en stiefvader ziet Baudelaire af van hogere studies. Hij wil kunstenaar worden. Hij kiest bewust voor het bohemienbestaan, dat hij al vlug uitvoerig verkent. Door de erfenis van zijn vader kan Baudelaire zich het luxeleven van een dandy veroorloven. Maar hij verbrast zijn kapitaal in een recordtempo en bouwt veel schulden op. Opgejaagd door schuldeisers vertrekt Baudelaire uiteindelijk jaren later naar Brussel. Zijn gezondheid gaat meer en meer achteruit en in maart 1865 krijgt hij een beroerte. Hij keert terug naar Parijs en sterft op 31 augustus 1867.

Zijn bekendste bundel is Les fleurs du mal. Baudelaire had er al zijn hoop op gevestigd en dacht eindelijk erkenning te krijgen, maar het tegendeel was waar. Alexander Roose: “Toen de bundel uitkwam in 1857 leverde het hem een boete op wegens openbare zedenschennis en godslastering. Een enorme catastrofe voor Baudelaire. Ook Gustave Flaubert kreeg te maken met dezelfde aanklager, maar hij had veel betere connecties, dus die kwam ermee weg.” Baudelaire had minder geluk. Zes gedichten van zijn bundel moesten eruit.

Ik ben bang dat ik er simpelweg in geslaagd ben om de grenzen te overschrijden die aan de poëzie gesteld zijn.
Charles Baudelaire

“Hij zoekt duidelijk de grenzen op in zijn poëzie. Wat is nog moreel draaglijk en zegbaar?” vertelt Alexander Roose. “Het strafste is vooral de spanning tussen de vorm die heel klassiek is en de inhoud, die extreem spannend is. Baudelaire was een soort Dante van de moderne tijd.”

De dichter stond niet bekend om zijn charmant karakter. Hij was een extreem ambitieuze man, maar tegelijkertijd lethargisch. “Hoe hij was als figuur heeft hem zijn succes zeker niet geholpen. Hij kon verschrikkelijk cassant zijn en liet soms vrienden in de steek. Maar ook dat is zijn charme. Hij probeert constant om beter te doen, maar hij loopt altijd tegen een muur aan.”

Is het werk van de Franse dichter vandaag de dag nog relevant? Alexander Roose: “Absoluut! Ik kan mij voorstellen dat adolescenten er iets anders in lezen dan literatuurprofessoren. Het verhaal van de stinkende lijken, de vrijende vrouwen... Dat is eerder iets voor adolescenten, terwijl mensen die poëzie appreciëren, het klassieke daarvan zullen zien. Filosofen zien er dan weer een mens in die als eerste de moderne tijd én gekarakteriseerd én veroordeeld heeft. Baudelaire beschrijft de eenzaamheid van de mens. En de rijkdom die daarin zit, creëert voor elk wat wils."

Beluister hier het gesprek met Alexander Roose:

Alexander Roose over Charles Baudelaire

De teksten van de Franse schrijver Charles Baudelaire zijn tientallen keren op muziek gezet, van Debussy tot Serge Gainsbourg.

Espresso

Espresso, uw ochtendradio met pit! Ontwaak met rustige muziek, blijf op de hoogte van het culturele leven in Vlaanderen en ontdek wat Klara vandaag voor u in petto heeft.

Presentatie: Clara De Decker / Greet Samyn

Samenstelling: Vincent Goris/ Joris Preckler

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via espresso@klara.be

Elke weekdag van 06 tot 09 uur via Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien is de uitzending nog 24 uur lang te herbeluisteren via de site en de app.