Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
70 jaar Stefan Hertmans!

70 jaar Stefan Hertmans!Kunst & Cultuur

Stefan Hertmans wordt 70 en dat vieren we. Want deze schrijver is tegen wil en dank is niet meer weg te denken uit de Vlaamse literaire wereld.
© Standaard Uitgeverij

Stefan Hertmans

Stefan Hertmans (Gent, 31 maart 1951) kreeg misschien vorig jaar al hij zijn mooiste verjaardagscadeau: de Constantijn Huygensprijs, een prijs voor zijn hele oeuvre. Zijn naam pronkt er op de lijst naast die van o.a. Louis Paul Boon, Jan Wolkers en Annie M.G. Schmidt.

Een prachtig geschenk voor iemand die eigenlijk nooit schrijver had willen worden. Een literaire carrière hield hij namelijk niet meteen voor ogen, liever werkte hij als afgestudeerd germanist in het onderwijs. Schrijven deed hij wel na zijn uren.

Iedereen schrijft poëzie wanneer hij puber is, maar verstandige mensen houden daar mee op. Naïeve mensen gaan door
Stefan Hertmans

Toch was Stefan op zijn 18e al met literatuur bezig. Als puber, met haar tot op zijn schouders, schreef Hertmans een gedicht voor de schoolkrant over de dood van schrijver Stijn Streuvels. Zijn leerkracht, getrouwd met de dochter van Stijn Streuvels, noemde hem een dichter. Zijn klas lachte. Hij voelde zich voor het eerst een eenzame schrijver. Maar daar zag hij een uitdaging in: doorgaan tot hij het respect terugverdiende.

En dat deed hij met succes. Want in 1981, Hertmans was toen 30 jaar, verscheen zijn eerste boek: Ruimte. De roman was een schot in de roos en won de prijs voor beste literaire debuut in Vlaanderen. En die succestocht is niet meer gestopt. Zijn roman Naar Merelbeke werd genomineerd voor de Libris Literatuur Prijs, voor Gestolde wolken kreeg hij de Multatuliprijs en Als op de eerste dag won de F. Bordewijk-prijs.

In 2013 breekt hij met Oorlog en terpentijn door bij het grote publiek, een boek waarin hij aan de hand van bronnenmateriaal, (auto)biografische elementen én zijn eigen verbeelding het verhaal vertelt van zijn grootvader. Het boek is zo'n succes dat het in meer dan 20 talen vertaald wordt en wordt genomineerd voor de prestigieuze Man Booker International Prize 2017. Na Oorlog en terpentijn volgen nog De Bekeerlinge en zijn meest recente werk De Opgang.

Zijn maatschappelijke engagement toont Hertmans met name in zijn toneelstukken. Vooral controversiële thema's als de vluchtelingencrisis, radicalisering en migratie zijn favoriet bij de schrijver. Zo gaat Nouria, het hoofdpersonage van zijn toneelstuk Antigone in Molenbeek, op zoek naar een plek waar zij de resten van haar overleden geradicaliseerde broer kan begraven.

Als schrijver moet je soms durven kiezen om op te wegen tegen het beleid
Stefan Hertmans

Daar stopt Hertmans' engagement niet. Niet alleen geeft hij meer dan 40 jaar les aan universiteiten over de hele wereld (naar eigen zeggen zijn waardevolste bijdrage aan de samenleving), hij schrijft ook essays en is politiek actief. Want, zo legt Hertmans graag uit, een schrijver moet vooral invloed durven te hebben op de publieke opinie.

Toch blijft, als je het hem zou vragen, de poëzie Hertmans grootste liefde. Dichten dwingt hem om, zoals geen andere genre dat kan, zijn toon, stijl en levensvisie scherp te stellen. Het is daarom dat poëzie sinds de pubertijd constant in Hertmans leven aanwezig is. Bijna de helft van zijn publicaties bestaat uit dichtbundels! In 2018 verscheen zijn recentste, Onder een koperen hemel. Wie weet volgen er nog meer want, hoe druk het ook is, Hertmans vindt tussen het schrijven van zijn essays, romans en toneelstukken altijd terug tijd om te dichten.

We wensen hem een gelukkige zeventigste verjaardag. En als we zo vrij mogen zijn wensen we hem vooral veel inspiratie voor nieuwe boeken. Want een cadeau is mooier als je het kan delen.

Espresso

Espresso, uw ochtendradio met pit! Ontwaak met rustige muziek, blijf op de hoogte van het culturele leven in Vlaanderen en ontdek wat Klara vandaag voor u in petto heeft.

Presentatie: Clara De Decker / Greet Samyn

Samenstelling: Vincent Goris

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via espresso@klara.be

Elke weekdag van 06 tot 09 uur via Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien is de uitzending nog 24 uur lang te herbeluisteren via de site en de app.