Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Aantekeningen van een ernstige bohémien

Aantekeningen van een ernstige bohémienKunst & Cultuur

Christophe Vekeman verdiepte zich in 'Parijs is een feest' van Ernest Hemingway (Uitgeverij De Arbeiderspers) en schreef zijn gedachten neer.
Ernest Hemingway

Ernest Hemingway

Het eerste boek dat, drie jaar na zijn zelfmoord in 1961, van Ernest Hemingway postuum verscheen, was A Moveable Feast, een verzameling herinneringen aan de tijd – van 1921 tot 1926 – die de latere Nobelprijswinnaar in de Franse hoofdstad doorbracht. Hemingway werkte aan het boek gedurende de laatste jaren van zijn leven, terwijl hij nu eens in Parijs zelf, dan weer in Cuba of Spanje verbleef, en baseerde zich daarbij op dertig jaar oude aantekeningen. Hij heeft geen definitieve, volledig afgewerkte versie nagelaten, maar de versie die ons nu in een nieuwe vertaling van de Nederlandse schrijver en recensent Arie Storm wordt gepresenteerd, zou ‘het oorspronkelijke manuscript’ zijn ‘zoals hij het in elkaar had gezet vlak voor zijn dood’. Wat er ook van zij, Parijs is een feest is een feest om te lezen.

 

Parijs is een feest is een feest om te lezen.

Waarom?

Ten eerste is er natuurlijk de befaamde, heel eenvoudige en rake en toch suggestieve en mysterieuze stijl van Hemingway, die van hem wellicht de invloedrijkste Amerikaanse schrijver ooit gemaakt heeft. Die stijl, zo leren wij uit Parijs is een feest, is het resultaat van erg hard werken en weloverwogen slijpen en schaven, en zo bekeken is dit boek heel zeker een must read voor iedereen die zelf schrijven wil of geïnteresseerd is in hoe de ontwikkeling van een uitgesproken literair talent in zijn werk kan gaan. Hemingway geeft te kennen erg veel van Russische meesters als Tsjechov en Toergenjev te hebben opgestoken, maar ook van Georges Simenon, hield op weinig inspirerende dagen de aansporing ‘Schrijf de waarste zin die je kent’ in gedachten, formuleert voor zichzelf de theorie ‘dat je alles kon weglaten als je wist dat je het wegliet en dat wat je wegliet zou het verhaal sterker maken en het zou mensen eerder iets laten voelen dan dat ze het begrepen’ en prijst tijd- en stadsgenoot Ezra Pound omdat die ‘me had geleerd bijvoeglijke naamwoorden te wantrouwen zoals ik later bepaalde mensen in bepaalde vaste situaties leerde te wantrouwen’.

Voorts gaat er in het boek – wat eveneens typisch voor Hemingway is – veel aandacht uit naar spijzen en drank, en naar de paardenrennen en de liefde, maar het zijn vooral de soms vernietigende portretteringen van bijvoorbeeld Gertrude Stein, die de term ‘génération perdue’ ofte ‘lost generation’ muntte en eruitzag als een ‘Romeinse keizer’, of van Ford Madox Ford, die het vermakelijkst zijn om te lezen. Over die laatste lezen wij onder meer: ‘Ik had wanneer dat maar mogelijk was altijd vermeden naar Ford te kijken en ik hield altijd mijn adem in als ik me dicht bij hem bevond in een afgesloten kamer’.

Het grootste aantal woorden, echter, besteed Hemingway aan zijn iets oudere en in de beschreven periode reeds beroemde collega F. Scott Fitzgerald, een man met een – dixit ‘Hem’ – week gezicht, te korte benen en het drinkvermogen van een kleuter: ‘het was nooit bij me opgekomen dat het delen van een paar flessen lichte, droge, witte Mâcon chemische reacties in Scott kon veroorzaken die een idioot van hem maakten.’ Wat nog klein bier is in vergelijking met de wijze waarop Scotts vrouw Zelda wordt weggezet, namelijk als een krankzinnige en bovenal krankzinnig jaloerse feeks die louter glimlacht als ze Scott zo veel ziet drinken dat het duidelijk is dat hij daags nadien opnieuw geen werk zal kunnen verrichten. In moreel opzicht dubieus, zonder meer tragisch, maar ook onbetwistbaar hilarisch hoogtepunt van het boek is wel het moment waarop Fitzgerald Hemingway in vertrouwen neemt (onterecht, zo blijkt wel uit deze mémoires!) en hem zijn penis ter inspectie aanbiedt: ‘Zelda zei dat door hoe ik ben gebouwd ik een vrouw nooit gelukkig kon maken (…) Ze zei dat het een kwestie van afmetingen was.’ Waarop Hemingway Fitzgerald geruststelt, hij is echt volmaakt in orde: ‘Je kijkt van boven naar jezelf en dan lijk je kleiner.’ Zelda wil gewoon zijn zelfvertrouwen onderuithalen, verzekert Hemingway Scott, zij is op zijn vernietiging uit. Al geeft hij hem toch ook nog de tip mee om tijdens de daad een kussen te gebruiken…

Gelukkig voor hem was Fitzgerald alweer bijna een kwart eeuw dood toen A Moveable Feast in druk verscheen. Gelukkig voor ons is er deze nieuwe, prima vertaling.

Pompidou

Klara’s dagelijkse ontmoeting met de wereld van de kunst. Chantal Pattyn en Nicky Aerts nodigen een ‘guest of honour’ uit en laten ook andere gasten aan de studiotafel plaats nemen. Alles voor de Kunst!

Presentatie: Chantal Pattyn / Nicky Aerts

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via pompidou@klara.be

Van maandag tot en met donderdag, telkens van 17 tot 18 uur op Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien is de uitzending nog 2 weken lang te herbeluisteren via de site en de app.

En Pompidou kan ook gedownload worden als podcast. Zo kan u een uitzending steeds bewaren voor later.

Klik hier en bekijk wat Pompidou te bieden heeft op Facebook
Klik hier en bekijk wat Pompidou te bieden heeft op Instagram