Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Alan Lomax en de roots van de blues

Alan Lomax en de roots van de bluesKunst & Cultuur

“Zonder Alan Lomax was de blues misschien nooit zo bekend geworden. Dan waren er geen Beatles en geen Rolling Stones geweest." Musicoloog en etnoloog Lomax trok vanaf de jaren 1930 door de Verenigde Staten en Europa op zoek naar volksmuziek. Het bekendst werden zijn opnames in het diepe Zuiden van de VS. De zomer van Klara volgt de hele week Alan Lomax. Deep down south, in het land waar de blues begon.
Bernard Hoffman/rv

Alan

“Zonder Alan Lomax was de blues misschien nooit zo bekend geworden. Dan waren er geen Beatles en geen Rolling Stones geweest.” Woorden van de Britse muziekpionier Brian Eno.

Nochtans was Alan Lomax zelf geen bluesmuzikant. Hij was musicoloog en etnoloog. Vanaf de jaren 1930 trok hij dwars door de Verenigde Staten en Europa op zoek naar volksmuziek. Eerst samen met zijn vader John, later alleen. In de koffer van zijn auto stak een enorm opnameapparaat. De draagbare bandrecorder was nog niet uitgevonden. Maar met lakplaten, batterijen en lange kabels raakte Lomax overal waar er muziek werd gemaakt.

Het bekendst werden zijn opnames in het diepe Zuiden van de VS. De Tweede Wereldoorlog was nog niet begonnen, de slavernij niet lang geleden afgeschaft. Het Zuiden was compleet gesegregeerd. Witte mensen tegen zwarte mensen. En hoewel sommige zwarten aan de klim naar boven waren begonnen, werkten de meesten nog als arbeider of pachter op de katoenvelden.

In de Mississippidelta ging Lomax op zoek naar de echte blues. Hij ontdekte de muziek van Leadbelly, Blind Lemon Jefferson, Robert Johnson en Muddy Waters. Maar Lomax groef nog dieper, naar de bronnen van de blues. Hij bezocht kerken en cafés, negeerde de rassenwetten en ging in gesprek met zwarte straatmuzikanten in Beale Street in Memphis. Hij volgde een railroadgang die een treinspoor door the swamps trok. En hij kreeg uitzonderlijk toegang tot The Parchman State Penitentiary. Volgens de meeste zwarte gedetineerden de hel op aarde.

Lomax capteerde elke keer weer hun muziek. Hij klikte zijn microfoons in het statief, legde een nieuwe lakplaat op en liet de mensen hun eigen muziek zingen. Blues die ruw, ongepolijst en doorleefd klonk. Waarschijnlijk de meest eerlijke muziek uit het Zuiden. Over liefde, seks, verlangens, struikrovers, moordenaars, angst, dwangarbeid en eenzaamheid.

De legendarische opnames van Lomax zouden verschillende generaties muzikanten beïnvloeden. Van Mick Jagger en Brian Eno tot Nick Cave en Moby.

De zomer van Klara volgt een hele week het spoor van Alan Lomax. Deep down south, in het land waar de blues begon. Met de stem van Korneel De Clercq.

Lees zeker ook The Land Where the Blues began, het boek waarop we ons baseerden. Meer informatie vind je hier.

Hieronder een documentaire - in het Engels, niet ondertiteld - over The Land Where the Blues Began.

Espresso

Espresso, uw ochtendradio met pit! Ontwaak met rustige muziek, blijf op de hoogte van het culturele leven in Vlaanderen en ontdek wat Klara vandaag voor u in petto heeft.

Presentatie: Clara De Decker / Greet Samyn

Samenstelling: Vincent Goris/ Joris Preckler

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via espresso@klara.be

Elke weekdag van 06 tot 09 uur via Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien is de uitzending nog 24 uur lang te herbeluisteren via de site en de app.