Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Jazzpionier Louis Armstrong 50 jaar overleden

Jazzpionier Louis Armstrong 50 jaar overledenBlijf verwonderd!

Op 6 juli is het exact 50 jaar geleden dat trompettist Louis Armstrong op 69-jarige leeftijd overleed in Queens NYC. All That Jazz brengt een hommage aan deze geniale muzikant. In Espresso praat Katelijne Boon met Joris Preckler, muzieksamensteller en grote Armstrong-fan.

Louis Armstrong

Zijn bescheiden burgerwoning - nu een museum - is de favoriete plek van Armstrong, 'the King of Queens'. Het liefst is hij thuis, tussen de kinderen uit de buurt. Er valt altijd wel iets te beleven ten huize Armstrong. De goedlachse Armstrong, 'Satchmo', 'Pops' of 'Louis' voor de vrienden, is een man van vele gezichten, maar zijn rol in de ontwikkeling van de jazz is buitenproportioneel. Hij is een absoluut genie. Samen met Duke Ellington is Armstrong een pionier van de jazz.

Revolutionaire solist

Bij Armstrong klinkt altijd alles eerlijk, spontaan, inventief en het swingt ongelofelijk. Het is echter als solist dat hij zich revolutionair toont. Zijn creativiteit en vrijheid zijn al vroeg te horen, in de opnames met cornettist King Oliver. Hij speelt als jonge muzikant indrukwekkende solo’s, vindt prachtige melodielijnen uit en zijn cornet klinkt helder, stabiel en toonvast, minder ruw of primitief dan bij zijn voorgangers. Hij tilt het instrument op naar een hoger niveau.

Armstrongs carrière loopt parallel met het verhaal van de jazz. Zo ontpopt hij zich in zijn eigen bands - Hot Five, Hot Six en Hot Seven - als topsolist. Armstrong treedt echt op het voorplan. Hij arrangeert en organiseert zijn orkest helemaal in functie van zijn kunnen als trompettist.

In 1928 schakelt Armstrong over naar trompet, in het nummer West End Blues. Zijn technische mogelijkheden zijn nu oneindig en Armstrong ontwikkelt een sublieme beheersing van het instrument. Zeker in de hoogte speelt hij onevenaarbaar. Daar gaat een zelfbewustzijn mee gepaard waarin zijn tweede vrouw pianiste Lil Hardin een rol heeft.

Armstrong leert Lil Hardin kennen in de band van King Oliver. Zij is een uitzonderlijk getalenteerde componiste. Ze helpt en stuurt Armstrong op artistiek en zeker op muzikaal vlak. Er bestaat een mooie foto van hen beiden uit de jaren '30: Louis, in pak en met een mooie hoed, lacht heel fier en strekt de schouders. Dat staat in contrast met de jongere, redelijk geblokte Louis uit New Orleans.

Wereldster

In de jaren '30 is Armstrong een ster geworden en daar zit Lil Hardin voor veel tussen. Hij groeit uit tot een sensatie en treedt in de arena van het entertainment en jazz, die hij blanker of witter maakt. Dat wordt hem in latere jaren niet in dank afgenomen. In zekere mate wordt hij quasi gedwongen om in de schijnwerpers te (blijven) staan. Dizzy Gillespie drijft meermaals de spot met de entertainende Armstrong, hoewel hij in de fond enorm veel respect voor hem had. Ook voor Miles Davis was Armstrong de belangrijkste pionier en de ware trompettist.

In de jaren '40 krijgt Armstrong grote orkesten, strijkers en koortjes. Dat legt hij de klemtoon op het zingen. Hij wordt in één adem genoemd met Bing Crosby, Fred Astaire en Frank Sinatra.

The All Stars

In 1947 krijgt Armstrong een rol in de film New Orleans, waar hij een prachtig duet speelt met Billie Holiday. Deze film is een kantelmoment, want Louis keert terug naar zijn roots, naar kleinere formaties en naar het repertoire uit New Orleans en Chicago. Met zijn nieuwe band The All Stars schrijft hij opnieuw geschiedenis. Verder maakt hij onder eigen naam bij het label Verve prachtige opnames met Ella Fitzgerald, met Porgy And Bess als hun absolute hoogtepunt. Die rolverdeling is erna nooit meer overtroffen. Louis & Ella zijn de ultieme Porgy and Bess.

Met zijn The All Stars komt Armstrong vaak als 'Ambassador Satch' naar Europa. Zo is hij in 1959 te gast in de toenmalige Ancienne Belgique in Antwerpen. Nog voor de eerste noot is er een staande ovatie, het publiek gaat uit zijn dak en de AB is letterlijk te klein. Het wordt een prachtig concert dat Armstrong eindigt met La Vie en Rose.

Of zijn eigen leven ook rooskleurig was, is een andere zaak. Entertainend als de beste en goedlachs vermaakt Armstrong het publiek. Maar zijn persoonlijkheid laat zich daarmee niet samenvatten. Zijn ware gelaat is veel complexer en genuanceerder: een melancholische, integere en wat introverte man die elk concert zelf opnam en van zijn opnamedoosjes prachtige, bijna kubistische collages maakte. Het zijn heel fragiele en ontroerende kunstwerken.

Louis Armstrong gaf Amerika jazz als cultuur en kunst. Deze pionier bouwde een wereldcarrière uit die quasi een halve eeuw overspande, maar Louis was het liefst van al gewoon thuis in New York.

Herbeluister hier het gesprek met Joris Preckler in Espresso.

Joris Preckler over Louis Armstrong

All that jazz

In All That Jazz laten we iedere dag tussen tien en elf de muziek spreken en vertoeven we in het gezelschap van de meest legendarische jazzhelden. U krijgt de beste momenten uit hun carrière aangevuld met schitterende liveopnames. Leun achterover en laat u onderdompelen in de broeierige, nachtelijke sferen van een echte jazzclub. De hele zomer lang, van maandag tot en met zaterdag om 22 uur.

De tijdslijn die we in 2017 gemaakt hebben rond 100 jaar jazz, kan u nog steeds bekijken via 100jaarjazz.klara.be.

En nog een aanrader: volg de afspeellijst van '100 jaar jazz' op SpotifyApple Music, YouTube, YouTube Music, Deezer, Qobuz of Soundcloud.

Presentatie

Samenstelling: Joris Preckler

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via jazz@klara.be

Van maandag tot en met zaterdag, telkens van 22 tot 23 uur op Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien zijn de uitzendingen nog 1 week lang te herbeluisteren via de site en de app.

Espresso

Espresso, uw ochtendradio met pit! Ontwaak met rustige muziek, blijf op de hoogte van het culturele leven in Vlaanderen en ontdek wat Klara vandaag voor u in petto heeft.

Presentatie: Clara De Decker / Greet Samyn

Samenstelling: Vincent Goris

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via espresso@klara.be

Elke weekdag van 06 tot 09 uur via Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien is de uitzending nog 24 uur lang te herbeluisteren via de site en de app.