Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Baanbrekende architect Lucien Kroll is overleden

Baanbrekende architect Lucien Kroll is overledenKunst & Cultuur

Met zijn ideeën over ecologie en burgerparticipatie herdacht de Belgische architect Lucien Kroll de architectuur. Zijn bekendste project is La Mémé in Sint-Lambrechts-Woluwe. Hij werd 95.
Pol De Prins, Sint-Lukasarchief Brussel

Lucien Kroll

Wanneer Lucien Kroll studeerde aan La Cambre is hem al duidelijk dat hij de architectuur radicaal anders wil benaderen dan zijn voorgangers. In 1957 ontmoette hij in Brussel zijn toekomstige vrouw en partner in crime, de keramiste Simone Kroll. Samen startten ze ‘Atelier d'urbanisme, d'architecture et d'informatique sprl Lucien Kroll’.

In het universiteitsgebouw La Mémé in Sint-Lambrechts-Woluwe komt de visie Lucien Kroll samen: organisch, met aandacht voor de ecologie, emotioneel en participatief. Het is dankzij de studenten dat Atelier Kroll deze opdracht krijgt. In de nasleep van de protesten in mei 1968, weigerden de studenten immers de plannen die de universiteit voor het nieuwe gebouw voorstelde. Ze eisten dat de bouw van La Mémé geleid werd door Atelier Kroll. Want, anders dan zijn modernistische voorgangers, vond Kroll de participatie van de studenten essentieel.

Erfgoed Brussel
La Mémé in Sint-Lambrechts-Woluwe

Het resultaat spreekt tot de verbeelding: een poëtische, ongeordende gevel vol verscheidenheid. Ook de ecologie staat voorop in het ontwerp, de materialen zijn duurzaam en er is veel ruimte voor groen. De studenten tekenden mee aan de plannen, legden de daktuin aan met grote plantenbakken waar ze groenten en kruiden kweekten.

Toch kon niet iedereen de ideeën van Lucien Kroll smaken, het bestuur van de UCL vond de realisatie wansmakelijk en Kroll was lange tijd persona non grata op de universiteit. Door de werf op de universiteitssite krijgt het atelier daarbovenop ook een vermaning van de Orde van Architecten. Een serieuze klap, waarna Lucien en Simone Kroll vooral naar het buitenland zouden trekken voor nieuwe projecten.

Participatie en codesign waren voor Lucien Kroll steeds de start bij een project. ‘Pas d’habitants, pas de plans!’ was de slagzin bij Atelier Kroll. Bewoners werden vanaf het begin betrokken bij het tekenen en bouwen van hun toekomstige woonst. Zo ging het ook in Les Vignes Blanches, een ville nouvellewijk in het Franse cergy-Pontoise (1979). Elke familie koos zelf haar perceel en wat ze erop wilde bouwen. Lucien en Simone Kroll organiseerden barbecues en gezamenlijke overlegmomenten met de bewoners in elke fase van het project.

Ook op vlak van informatica was Lucien Kroll een pionier van zijn generatie. Hij ontwierp een eigen tekenprogramma met de naam Paysage en was zo een van de eerste architecten die op de computer zijn plannen tekende.

Lucien Kroll realiseerde samen met zijn atelier verschillende scholen, woon- en zorggebouwen, wijken... verspreid over Nederland, Duitsland, Frankrijk en België. Verder was hij ook een gepassioneerd theoreticus en schreef verschillende teksten over architectuur.

Eind vorig jaar, in 2021, ontving Lucien Kroll samen met zijn vrouw Simone Kroll nog de Life Achievement Award bij de uitreiking van de eerste Brusselse Architectuurprijzen.

De zomer van Klara

De zomer van Klara, een hele zomer lang op weekdagen en in het weekend van 7 tot 23 uur op Klara, klara.be en de Klara-app.