Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Beluister Pompidou over Europalia Trains & Tracks

Beluister Pompidou over Europalia Trains & TracksKunst & Cultuur

Het tweejaarlijkse kunstenfestival Europalia staat dit jaar niet in het teken van een land, maar van de trein. Hoe dat komt, en waarom treinen zo'n populaire inspiratiebron zijn voor kunstenaars, schrijvers en performers, hoort u in Pompidou.
© 2021. The Art Institute of Chicago / Art Resource, NY/ Scala, Florence

Fernand Léger, De spoorwegovergang (schets), 1919, olie op doek, 54,1 x 65,7 cm

De trein ontketende een revolutie in de samenleving die we kunnen vergelijken met internet. Dat stelt Dirk Vermaelen, artistiek directeur van het kunstenfestival Europalia, dat dit jaar volledig gewijd is aan de trein. De tentoonstelling Sporen van moderniteit in de Koninlijke Musea voor Schone Kunsten van België laat de impact van de trein op de samenleving en de artistieke wereld zien.

Spotprenten en schilderijen laten zien dat de nieuwe uitvinding heel wat angst teweeg bracht. Zouden de koeien nog wel melk geven als er zo'n trein door het landschap daverde? De impressionisten en futuristen waren dan weer in de wolken over de vooruitgang.

De trein leidde tot een democratisering van de samenleving, stelt Dirk Vermaelen. Plots lag de wereld ook voor de minder gefortuneerden binnen handbereik. En op de trein kwamen verschillende sociale klassen samen, al werden ze wel netjes verspreid over verschillende klassen. 

De sinistere aspecten van de trein gaat het festival niet uit de weg. De tentoonstelling laat de rol van de trein in de holocaust en het kolonialisme zien, thema's die in de loop van het festival verder worden uitgewerkt tijdens wetenschappelijke conferenties.

Performancekunstenaar Germaine Kruip maakte op vraag van het festival een nieuw werk op maat van Antwerpen-Centraal. Kruip groeide zelf op in de Antwerpse stationsbuurt en was in oktober 1981 getuige van de aanslagen die er plaats vinden. Er werd zelfs gevreesd dat de reusachtige koepel van het station zou instorten door de trillingen van de aanslag. De gebeurtenis maakte een enorme indruk op Kruip, maar tot haar verbazing is het 40 jaar later uit het collectieve geheugen verdwenen. Daar wil zij nu verandering in brengen met haar performance Resonance, die om de twee maanden herhaald wordt in het station.

Curator Caroline Dumalin maakte dan weer een kunstparcours uit langs de lijn Oostende-Eupen. Met Endless Express koos ze voor een titel die de sfeer van filmklassiekers oproept. In elk station kan je uitstappen en een werk van een hedendaagse kunstenaar. Zo maakt Sophie Nys in Eupen een monument voor de mensen die in de zomer van 2021 om het leven kwamen tijdens de grote overstromingen, en raakte Marina Pinsky gefascineerd door de poort met het opschrift 'museum' in Brussel-Noord.

Het volledige Europalia-programma vindt u hier.

De volledige Pompidou-uitzending over Europalia is hier te herbeluisteren.

 

Pompidou over Europalia

Pompidou

Klara’s dagelijkse ontmoeting met de wereld van de kunst. Chantal Pattyn en Nicky Aerts brengen uiteenlopende gasten rond de tafel onder het motto ‘Alles voor de kunst!’

Presentatie: Chantal Pattyn / Heleen Debruyne

Samenstelling: Chantal Pattyn

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via pompidou@klara.be

Van maandag tot en met donderdag, telkens van 17 tot 18 uur op Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien is de uitzending nog 2 weken lang te herbeluisteren via de site en de app.