Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Beluister Pompidou over KNAL!

Beluister Pompidou over KNAL!Blijf verwonderd!

Wist je dat de theorie van de oerknal bedacht werd door een Leuvense professor?
© Ben Blackall, 2016, courtesy of the Lowry

Te zien op Voorbij de oerknal in de Universiteitsbibliotheek: Katie Paterson, Totality, 2016

In 1931 lanceerde de Leuvense professor Georges Lemaître de theorie dat het heelal ontstaan is uit een oerknal. De big bang staat centraal in het Leuvense stadsfestival KNAL!

Kosmoloog Thomas Hertog vertelt in Pompidou meer over het baanbrekende onderzoek van zijn verre voorganger Lemaître. Maar het begon allemaal bij Albert Einstein.

'Einstein heeft in 1915 een nieuwe theorie van de zwaartekracht geformuleerd. Dat was de geboorte van de moderne wetenschappelijke kosmologie. Met de formule van Einstein kon de mens voor het eerst de kosmos op een wetenschappelijke manier bestuderen.'

Isaac Newton had al een eerste stap gezet met zijn theorie van de zwaartekracht, maar die werd achterhaald door Einstein. 

"Newton veronderstelde dat zaken als tijd en ruimte deel uitmaakten van een absolute metafysische werkelijkheid. Dat was er gewoon, en alles speelde zich binnen die werkelijkheid af. Einstein heeft dat in vraag gesteld. Hij stelde dat tijd en ruimte buigzaam, veranderbaar waren. En dat veranderde alles.'

Maar de Leuvense professor Georges Lemaître ging in 1931 nog een stap verder, vertelt Hertog: "Ook al had Einstein nu alle wetenschappelijke tools in handen om de kosmos te bestuderen, hij bleef het wereldbeeld van Newton handhaven. Lemaître was jonger en keek er onbevangener naar. Hij toonde aan dat Einsteins theorie voorspelt dat het heelal uitdijt.'

Vanuit die vaststelling ging Lemaître op zoek naar de oorsprong van het heelal. 'Hij dacht: als ik terugga in de tijd wordt het heelal kleiner en kleiner. Er moet een begin geweest zijn: het nulpunt, het oeratoom, de dag zonder gisteren.' En zo ontstond de theorie van de big bang.

Het ongrijpbare van het universum leidt tot existentiële vragen, waar religie een antwoord op probeert te geven. Dat is te zien in Parcum, het museum voor religieus erfgoed, op de tentoonstelling, waar curator Liesbet Kusters de tentoonstelling Blik op oneindig maakt:

"Binnen de tentoonstelling kijken we hoe de mens religie hanteerde om het mysterie van de kosmos te begrijpen. Te vatten wat nauwelijks te vatten valt. Zowel religie als kunst hebben daar een mooie rol in gespeeld."

Herbeluister hier het gesprek dat Chantal Pattyn voerde met Thomas Hertog en Liesbet Kusters in Pompidou.

Pompidou met Thomas Hertog en Liesbet Kusters

Pompidou

Klara’s dagelijkse ontmoeting met de wereld van de kunst. Chantal Pattyn en Nicky Aerts brengen uiteenlopende gasten rond de tafel onder het motto ‘Alles voor de kunst!’

Presentatie: Chantal Pattyn / Heleen Debruyne

Samenstelling: Chantal Pattyn

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via pompidou@klara.be

Van maandag tot en met donderdag, telkens van 17 tot 18 uur op Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien is de uitzending nog 2 weken lang te herbeluisteren via de site en de app.