Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Boléro/L’Heure Espagnole in Opera Ballet Vlaanderen: een perfect geolied raderwerkje!

Boléro/L’Heure Espagnole in Opera Ballet Vlaanderen: een perfect geolied raderwerkje!Klassieke muziek, Podium

bariton Ivan Thirion en regisseur Tom GoossensJoost Joossen

bariton Ivan Thirion en regisseur Tom Goossens

In de Opera van Gent ging de première van deze voorstelling door voor een goedgevuld theater, dat was ook zondag nog het geval, de derde en laatste voorstelling zal men noodgedwongen voor tweehonderd aanwezigen spelen. Het is jammer want deze nieuwe productie is een juweeltje!

Boléro/L’Heure Espagnole is een project van OBV om jong aanstormend talent een podium te geven. Dat is meteen één van de grote charmes van de voorstelling: Het zijn quasi allemaal zeer jonge mensen die eraan meewerken. Regisseur Tom Goossens bewees al eerder wat hij in zijn mars heeft met o.m. DeDaPonteTrilogie en Rigoletto, muziektheaterbewerkingen van operaklassiekers die telkens getuigden van diep inzicht in het operagegeven en een groot talent als regisseur. Met dit project regisseert hij zijn eerste echte opera. Enkele van de jonge solisten komen uit of/en het Jong Ensemble van OBV of de International Opera Academy Gent. Het orkest is het Youth Orchestra Flanders waarbij de maximum leeftijd 26 jaar is, zij doen hier voor het eerst ervaring op in de orkestbak en worden daarin geleid door de (ook jonge) Taiwanese dirigente Yi- Chen Lin.

Het is een schitterend idee om de eenakter L’Heure Espagnole van Maurice Ravel te combineren met zijn ballet Boléro. De symbiose is perfect: de Boléro heeft iets heel mechanisch in het concept met één ritme, één melodie (met twee variaties) en een geleidelijke orkestrale kleureninvulling binnen één groot langgerekt crescendo. Diezelfde idee van een mechaniek vind je ook in L’Heure Espagnole dat zich afspeelt in het atelier van een klokkenmaker. Daar begint de opera met het gelijktijdig getik in verschillende ritmen van de klokken. De manier waarop regisseur Tom Goossens én scenograaf Conrad Willems (een Gentse beeldhouwer) die combinatie van beide werken hebben uitgewerkt vind ik briljant, zeer esthetisch en een theatrale voltreffer.

Tijdens de Boléro wordt het decor voor L’Heure Espagnole geleidelijk opgebouwd door de podiumtechnici van OBV. Zo is iedereen van het huis in de voorstelling betrokken, een idee dat past in de filosofie van het huidige beleid van het huis. Het sluit ook aan bij de regie-opvattingen van Tom Goossens want zo wordt alles heel zichtbaar en het stelt hem in staat om op een charmante manier de conventies van het operagenre alweer te kunnen doorprikken. Dat decor ziet er uiteindelijk uit als één grote klok in een vroeg twintigste-eeuws modernistische constructie van geometrische figuren. Het is een zeer mooi scènebeeld.
De Boléro gaat vloeiend over in het metronoomgetik (de klokken) van de opera L’Heure Espagnole. Het is een “opéra bouffe” volgens Ravel, een komedie gebaseerd op een Frans toneelstuk uit 1904 met een -voor die tijd toch- pikant gegeven: Een klokkenmaker in Toledo wordt bedrogen door zijn vrouw. Elke week vertrekt hij voor één uur om de stadsklokken juist te zetten. In die tijd laat Concepcion (zijn vrouw) zich entertainen door twee potentiële minnaars. Maar dit keer komt een ezeldrijver (Ramiro) roet in het eten gooien want die blijft staan wachten in de winkel op de terugkeer van de klokkenmaker. Zijn zakhorloge is namelijk defect. Het hele gedoe op het toneel bestaat vanaf dan uit het heen en weer zeulen van grote staande klokken naar de slaapkamer van Concepcion want die laatste zet de ezeldrijver aan het werk. In de klokken zitten beurtelings haar twee minnaars. Blijkbaar valt er in het liefdesspel weinig met die twee te beleven en Concepcion komt er op tijd achter dat er meer vuurwerk te verwachten valt van Ramiro, de ezeldrijver.
Een flinterdun verhaaltje is het met ietwat vlakke personages die karikaturaal zijn uitgewerkt. Maar de muziek van Ravel blijft geraffineerd. De enscenering valt daar perfect mee samen, als in een perfect geolied raderwerkje: Het karikaturale wordt in de personenregie nog wat uitvergroot (ook door de heerlijke kostuums) maar de humor is verfijnd en ook hier worden de conventies van het genre doorprikt. Alles wordt heel zichtbaar, je kijkt a.h.w. mee achter de schermen van het theater maar het gebeurt wel op het toneel zelf. Dat maakt het verrassend en geraffineerd.

De vocale solisten zijn allemaal veelbelovende operatalenten die al eerder debuteerden in onze Belgische huizen:
De Este mezzosopraan Kadi Jürgens die de rol van Concepcion vertolkt, heeft een groot temperament dat me meermaals aan Elina Garança deed denken. De Vlaamse Tenor Denzil Delaere is de stentor van het gezelschap die een zeer vermakelijke Gonzalve neerzet. De Waalse bariton Ivan Thirion maakte het meeste indruk op mij door zijn grote podiumvastheid en dito muzikaliteit. Van de Spaanse tenor Daniel Arnaldos kennen we het komisch acteertalent ook van andere producties bij OBV. De Belgische bariton Kris Belligh weet me telkens te verrassen door zijn vocale veelzijdigheid in zowel het barokke, romantische als twintigste-eeuwse repertoire en door zijn acteertalent. Het Youth Orchestra Flanders begon nog ietwat té bedeesd aan de Boléro en dan heb ik het niet over het geluidsniveau maar over présence, in de loop van de voorstelling kwam het orkest veelkleurig en dienstbaar tot zijn recht o.l.v. Yi-Chen Lin. Alle orkestmusici kwamen ook groeten op het toneel wat mij persoonlijk ontroerde zeker in het kader van de situatie waarin deze jonge mensen helaas weer mee verzeild zijn.

Sylvia Broeckaert

Boléro/L'Heure Espagnole vindt plaats in de opera van Gent op 3, 5 en 7 december

Sylvia bij Olav over Boléro/ L'Heure Espagnole

Fidelio

Fidelio, uw trouwe gezel op zondagmiddag, neemt u mee in een denkbeeldige opera met alles erop en eraan: een spetterende ouverture, een aandoenlijke aria, een dromerig duet of een levendig ensemble. Een imaginair concert krijgt u er bovenop met heel wat kamermuziek, concerto’s of symfonisch werk en de zangers blijven aanwezig om ons een liedbundel aan te prijzen, een cantate of aanstekelijke koormuziek en wie weet ook nog een verrassend toemaatje.

Presentatie: Sylvia Broeckaert

Samenstelling: Sylvia Broeckaert

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via fidelio@klara.be

Fidelio, elke zondag van 15 tot 18 uur via Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien is de uitzending nog 2 weken lang te herbeluisteren via de site en de app.