Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
C(h)oeurs 2022 in Opera Ballet Vlaanderen: heftig kloppende harten

C(h)oeurs 2022 in Opera Ballet Vlaanderen: heftig kloppende harten Blijf verwonderd!, Podium

C(h)oeurs 2022Filip Van Roe

C(h)oeurs 2022

Twee jaar geleden stond de productie helemaal in de steigers om het publiek van Opera Ballet Vlaanderen te veroveren. Corona met een harde lockdown besliste er toen anders over. Op zondag 13 maart ging C(h)oeurs 2022 eindelijk in première in Antwerpen in een tot de nok gevuld theater en met een staande ovatie ter afronding van de avond. Mooier kan regisseur Alain Platel het zich niet gedroomd hebben. Of zijn wens ook vervuld is dat we allemaal met meer empathie kijken naar de mens in de wereld vandaag weet ik niet, maar dat de voorstelling niemand onberoerd laat, is zeker.

C(h)oeurs verwijst naar zowel koren als harten. De koren zijn van Verdi en Wagner en komen uit opera’s die in hun tijd het nationalistische gevoel moesten aanwakkeren maar die nu vooral een soort collectieve passie uitdrukken. De kloppende harten zijn die van de enorme massa op het toneel en in de orkestbak, want het is een hybride voorstelling waarin zowel zangers, dansers als orkestleden een gelijkwaardig aandeel hebben. De dansers van OBV krijgen ondersteuning van drie dansers van Les Ballets C de la B die de oorspronkelijke productie uit 2012 (voor het Teatro Real Madrid) vorm gaven.

De voorstelling begint met een vraag die voortdurend zal terugkeren: Wie ben ik? Wie ben jij? M.a.w. hoe verhoudt het individu zich t.o.v. de massa? Als een mokerslag klinkt het Dies Irae uit het Requiem van Verdi, apocalyptische muziek over ‘de dag van woede’. Ook het eerste beeld blijft op je netvlies gebrand: een eenzame, voorovergebogen figuur met de rug naar ons gekeerd, komt geleidelijk tevoorschijn in al zijn naaktheid en kwetsbaarheid maar ook stevig verankerd en vol veerkracht. Vanaf dan volgen de mooiste en beroemdste koren van Wagner en Verdi elkaar op: het Pelgrimskoor uit Tannhäuser, het Slavenkoor uit Nabucco (gevolgd door een lang aangehouden bocca chiusa samenklank), Patria Oppressa uit Macbeth. Ze worden afgewisseld met aangrijpende orkestrale operafragmenten zoals de prelude tot Lohengrin of La Traviata. Lange stiltes die gepaard gaan met diverse choreografieën maken evenzeer deel uit van de voorstelling, en ritmische patronen die gevormd worden door luide ademhaling, al dan niet gesmoorde kreten, voetgetrappel, handgeklap… Er zijn soundscapes met fragmenten uit speeches van Desmond Tutu, Michelle Obama, Greta Thunberg (bla bla bla). In 2012 alludeerde C(h)oeurs op de Indignados en de Arabische Lente (denk aan het gooien met de schoenen naar de dictator). Vandaag resoneren de klimaatmarsen mee en onvermijdelijk de oorlog in Oekraïne. De gesmoorde schreeuw met opengesperde mond, kinderen die boven de massa worden getild (revoluties eten hun eigen kinderen op) en heel even de blauw gele vlaggetjes tijdens de Hakka …. Het kruipt deze dagen erg onder de huid! De Hakka (oorspronkelijk een ontmoetingsdans van de Maori) duurt heerlijk lang en is een ware ontketening van energie en protest waarbij je amper stil kunt blijven zitten op je stoel. Beklemmend is dan weer het patriottische Heil! König Heinrich! uit Lohengrin, afgevuurd door het mannenkoor vanuit het balkon in het theater naar een eenzame danser op het toneel die de bassolo van König Heinrich vocaliserend stamelt alsof hij de juiste woorden en klanken niet meer vindt. Een hart blijft kloppen in de elektronische klankband en er komen pertinente vragen over simplistisch denken (uit het Autoportrait van Marguerite Duras), dat verwordt dan wel in een wat langdradig gefilosofeer en de flow van de voorstelling komt even in het gedrang wanneer alle protagonisten ook nog eens beurtelings hun namen debiteren (waarom doen ze dat niet overlappend en tegelijkertijd?) Na een prachtig, virtuoos liefdesballet op de prelude tot het derde bedrijf van La Traviata, is de cirkel rond wanneer we uitkomen bij het Libera me uit het Requiem van Verdi: Van ‘de dag van woede’ naar een smeekbede om rust en bevrijding, in een mooie polyfonie gebracht, vol dynamische schakeringen, door dat geweldige koor van Opera Ballet Vlaanderen. Ook de dansers en het orkest o.l.v. Alejo Pérez bewijzen met deze productie dat ze deel uitmaken van een springlevend huis dat kwaliteit en engagement hoog in het vaandel draagt.

Grote aanrader voor wie de productie miste in 2012, voor alle liefhebbers van opera en dansvoorstellingen, voor al wie zoekt naar troost en schoonheid in bedenkelijke tijden.
Sylvia Broeckaert

C(h)oeurs 2022 is te beleven in Antwerpen tot 25 maart en in Gent vanaf 2 april tot 15 april.

Fidelio

Fidelio, uw trouwe gezel op zondagmiddag, neemt u mee in een denkbeeldige opera met alles erop en eraan: een spetterende ouverture, een aandoenlijke aria, een dromerig duet of een levendig ensemble. Een imaginair concert krijgt u er bovenop met heel wat kamermuziek, concerto’s of symfonisch werk en de zangers blijven aanwezig om ons een liedbundel aan te prijzen, een cantate of aanstekelijke koormuziek en wie weet ook nog een verrassend toemaatje.

Presentatie: Sylvia Broeckaert

Samenstelling: Sylvia Broeckaert

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via fidelio@klara.be

Fidelio, elke zondag van 15 tot 18 uur via Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien is de uitzending nog 2 weken lang te herbeluisteren via de site en de app.