Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Cosi fan tutte in OBV: de school der geliefden van Mozart en Anne Teresa De Keersmaeker

Cosi fan tutte in OBV: de school der geliefden van Mozart en Anne Teresa De KeersmaekerKlassieke muziek, Podium

Cosi fan tutte in OBVAnnemie Augustijns

Cosi fan tutte in OBV

Eindelijk, na vijf jaar, komt de productie die hoge ogen gooide in Parijs ook naar Vlaanderen, dat werd twee keer uitgesteld wegens covid. Intendant van Opera Ballet Vlaanderen, Jan Vandenhouwe was er in 2017 nauw bij betrokken als dramaturg en brengt nu een mooi geschenk mee tot bij ons. De première in Antwerpen werd jubelend onthaald, dat was in Parijs wel anders waar er wat gemengde reacties kwamen zowel in het publiek als in de internationale pers. Het is in elk geval een unieke productie met een gedurfde enscenering die diep doordacht en doorvoeld is. Het toneelbeeld is van alle decor ontdaan, volledig wit geschilderd en met sierlijke geometrische motieven op de vloer. Die zijn niet alleen decoratief, ze zijn vooral functioneel voor het spel van dansers en zangers. Opvallend is voorts de verdubbeling van de personages: voor elke zanger is er een danser in dezelfde rol. Een beproefd procedé in de hedendaagse operaregie maar hier wel op een bijzonder geslaagde manier uitgewerkt binnen de totaalvisie van het gegeven.

Dat gegeven laat zich kort samenvatten als volgt: De oudere wat cynische filosoof Don Alfonso zet twee jonge militairen, Guglielmo en Ferrando, ertoe aan hun verloofdes Fiordiligi en Dorabella op de proef te stellen. Hij wordt daarbij geholpen door de wereldwijze kamermeid Despina. De mannen doen alsof ze ten oorlog trekken maar even later keren ze terug vermomd als twee Albanezen. Die maken de meisjes het hof, dat is een proces dat twee bedrijven in beslag neemt. Aanvankelijk zeer weigerachtig zwichten de meisjes uiteindelijk voor de charmes van de nieuwkomers waarbij ze -o ramp- elk vallen voor de verloofde van de ander. Het komt bijna tot een huwelijk maar dan komen net op tijd de authentieke verloofdes terug op de proppen en de dames mogen het uitleggen ….het wordt hen uiteindelijk vergeven maar aan het eind blijft iedereen wat ontredderd achter. De les op het eind is om wat realistischer om te gaan met relaties, aantrekkingskracht is er niet exclusief voor één persoon.

De witte, lege ruimte is een goed uitgangspunt voor dit laboratoriumexperiment van de geliefden. De ondertitel van de opera is immers “La Scuola degli amanti”. Waar zangers en dansers aanvankelijk wat star zijn opgesteld in een halve cirkel met een gestiek als marionetten die van bovenuit aan touwtjes worden bediend, evolueert dit in de loop van de opera tot een enorme dynamiek en beweeglijkheid op het toneel. De personages zijn a.h.w. gegroeid in hun opvattingen over relaties tussen mannen en vrouwen. In dat verband is het boeiend om te zien hoe het dansend alter ego van elk personage al uitdrukt wat er leeft (maar nog niet tot uiting komt) in het hart en hoofd van het zingend personage. De zangers zijn helemaal opgenomen in de complexe choreografie van De Keersmaeker, al moet het gezegd dat de ene al wat meer dan de ander, die lichaamstaal op een natuurlijke manier beheerst. In dat opzicht valt de vertolking op van bariton Edwin Crossley-Mercer als Guglielmo. Ook sopraan Hanne Roos is zowel op vocaal gebied als qua spel een geweldige Despina, een roldebuut nog wel. De voor mij meest ontroerende momenten kwamen van tenor Reinoud Van Mechelen als Ferrando, ook een roldebuut. Bij hem hoor je zijn achtergrond vanuit de barokke retoriek in tekstexpressie en muzikale nuances. De Italiaanse mezzosopraan Anna Pennisi is over de hele lijn een sterke Dorabella. Hoed af ook voor de Fiordiligi van dienst, Katharina Persicke die in minder dan geen tijd insprong voor twee andere zangeressen die uitvielen in de loop van het repetitieproces. Zij kleurde mooi in de ensemblezang met de andere zangers ook al miste ze wat dramatiek in haar grote aria’s. Bariton Damien Pass acteerde in perfecte symbiose met zijn alter ego, de als een derwisj ronddraaiende danser Bostjan Antoncic. Ook de dansers van Rosas zijn de sterren van de avond!
En wat een zegen dat Opera Ballet Vlaanderen koos voor Trevor Pinnock als dirigent aan het hoofd van het afgeslankte opera orkest! Het is een zeldzaam goed om een dirigent die gepokt en gemazzeld is binnen de historisch geïnformeerde uitvoeringspraktijk in onze huizen aan het werk te horen. Hij zegt ergens in een interview dat de muziek van Mozart klinkt alsof ze vanochtend geschreven is. Dat is ook zo maar dan vooral door de manier waarop hij die partituur op een elegante en ontspannen manier in klank omzet.

Sylvia Broeckaert

Cosi fan tutte nog tot 13 februari in Antwerpen en vanaf 23 februari tot 6 maart in Gent. Meer info op de website van Opera Ballet Vlaanderen.

Sylvia bij Olav over Cosi in OBV

Fidelio

Fidelio, uw trouwe gezel op zondagmiddag, neemt u mee in een denkbeeldige opera met alles erop en eraan: een spetterende ouverture, een aandoenlijke aria, een dromerig duet of een levendig ensemble. Een imaginair concert krijgt u er bovenop met heel wat kamermuziek, concerto’s of symfonisch werk en de zangers blijven aanwezig om ons een liedbundel aan te prijzen, een cantate of aanstekelijke koormuziek en wie weet ook nog een verrassend toemaatje.

Presentatie: Sylvia Broeckaert

Samenstelling: Sylvia Broeckaert

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via fidelio@klara.be

Fidelio, elke zondag van 15 tot 18 uur via Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien is de uitzending nog 2 weken lang te herbeluisteren via de site en de app.