Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Nu op Klara:

De grote zomerexpolijst van Pompidou

De grote zomerexpolijst van PompidouKunst & Cultuur, Expo

Met een karrenvracht aan toptentoonstellingen hebt u deze zomer geen enkel excuus om binnen te blijven! Een selectie door Chantal Pattyn, Jeroen Laureyns, Sam Steverlynck, Jos Van Den Bergh en Sara Debroey.
Werk van Mark Manders op Het Afwezige Museum, Foto: Kristien Daem

Werk van Mark Manders op Het Afwezige Museum, Foto: Kristien Daem

Het Afwezige Museum

Wiels (Brussel). Tot 13 augustus.

Chantal Pattyn: De tentoonstelling wil nadenken over wat een museum voor hedendaagse kunst, dat er alsnog in Brussel niet is, zou kunnen zijn. Curator en directeur Dirk Snauwaert bracht een schitterend corpus aan werken bijeen, in een zeer urgent en relevant verhaal. Grote namen (Luc Tuymans, Gerhard Richter, Marlène Dumas …) worden bij Wiels gecombineerd met werk van kunstenaars die men hier nog altijd te weinig kent. Zo is het de eerste keer dat de Nederlander Mark Manders werk toont in Brussel. Ook Otobong Nkanga is erbij. Dit lijkt wel haar zomer te zijn: ze won de Belgian Art Prize en werd ook geselecteerd voor Documenta 14. Uniek is een aantal schilderijen van Felix Nussbaum, de tijdens WOII door zijn buren verraden Joodse kunstenaar. Ga ook op het dak van Wiels verifiëren of de duiven van Ann-Veronica Janssens thuis zijn.

Sam Steverlynck: Wiels bestaat een decennium en heeft in die tien jaar de ene toptentoonstelling na de andere afgevuurd. Een politiek relevante expo die tegelijk plaats laat voor relativering… en zelfs een vleugje humor.

Jos Van Den Bergh: Zonder twijfel dè tentoonstelling van het jaar. Dirk Snauwaert (laat die man alstublieft de volgende curator zijn van Documenta 15!) overtrof zichzelf hierin bijgestaan door een sterk team medewerkers. 

Richard Deacon, Some Time

Richard Deacon, Some Time

Richard Deacon. Some Time. 

Middelheimmuseum (Antwerpen). Tot 24 september.

Chantal Pattyn: Deacon, 68 ondertussen, is een oude liefde, die ik ontdekte op Antwerpen ’93 dankzij curator Bart Cassiman. Getuige daarvan ’Never Mind’ de zeppelinachtige figuur, die toen werd aangekocht en alle aandacht naar zich toezuigt. Zijn vaak organische en monumentale sculpturen bevolken deze zomer de prachtige tuinen van het Middelheimmuseum. Het zonlicht speelt er met de glanzende oppervlakken. Of ze nu metaal of keramiek bestaan. De presentatie in Het Huis (van Robbrecht & Daem) is werkelijk subliem. In het Braem-paviljoen kan je ook kleinere objecten zien. Laat je niet vangen door de titels, Deacon speelt met uw voeten.

Jeroen Laureyns: En aangezien het nooit een straf is om in de zomermaanden door dat Antwerpse park te wandelen, kijk ik al uit naar een 'stroll' langs alle Deacons.

 

Asger Jorn, Verlust der Mitte, 1958, collectie SMAK

Asger Jorn, Verlust der Mitte, 1958, collectie SMAK

Uit de collectie. Verlust der Mitte.

SMAK (Gent). Tot 27 augustus.

Chantal Pattyn: Christophe Büchel is een Zwitserse kunstenaar die altijd in situ werkt. Op de Biënnale van Venetië liet hij twee jaar geleden een kerk tot moskee vertimmeren. Omdat moslims in de oude stad nergens kunnen bidden, tenzij ze de brug naar Mestre oversteken. In het SMAK ging hij aan het werk met de collectie. Toen ik er was, schrok ik me te pletter: Büchel had overal matrassen geplaatst. Ik zag knuffels, een gsm die aan het laden is, een groot pak pijnstillers. Van het SMAK maakte hij een vluchtelingencentrum. De benedenverdieping lijkt voor de helft verhuurd aan de organisatie van de 'Invest in DR Congo Investment Fair'. Zet je maatschappelijke en politieke bril op scherp en go for it. Eén van de meest gedurfde museumpresentaties van de voorbije jaren.

Sam Steverlynck: Is Büchel nu een geëngageerd kunstenaar of een rasechte provocateur? Werk dat je ongemakkelijk achterlaat, met twijfels. Wat dan weer een verdienste is.

Frans Masereel, Ein Gehirn uit 'Bilder der Grossstadt' © SABAM Belgium 2017 & Frans Masereel Foundation Saarbrücken

Frans Masereel, Ein Gehirn uit 'Bilder der Grossstadt' © SABAM Belgium 2017 & Frans Masereel Foundation Saarbrücken

Frans Masereel en hedendaagse kunst: verzet in beelden.

Mu.ZEE (Oostende). Tot 3 september.

Jos Van Den Bergh: Verrassend veelzijdige blik op het oeuvre van Masereel.  Zovéél meer dan de gekende houtsneden. En verder echoën hedendaagse kunstenaars als William Kentridge, Kerry James Marshall en Philip Aguirre y Otegui (van wie enkele jaren terug een magnifieke tentoonstelling te zien was in datzelfde Mu.ZEE) in perfecte harmonie met de grote kunstenaar die Masereel blijkt te zijn.

Yves Klein. Theater van de leegte.

Bozar (Brussel). Tot 20 augustus.

Chantal Pattyn: In Bozar maak je kennis met deze uitzonderlijk persoonlijkheid die op amper 5 jaar tijd (hij stierf in 1962, hij was toen 34 jaar) een gigantische stempel op de kunstgeschiedenis drukte.

Yves Klein, Untitled Blue Monochrome, IKB 79, 1959, (c) Yves Klein, ADAGP Paris/DACS London, 2016

Yves Klein, Untitled Blue Monochrome, IKB 79, 1959, (c) Yves Klein, ADAGP Paris/DACS London, 2016

Yves Klein werd bekend om zijn werken in blauw. Door aan het pigment ultramarijn een fixatief toe te voegen kwam hij tot een intens diepe kleur die hij patenteerde als I.K.B.: International Klein Blue. Dat blauw kwam terecht op talloze monochromen, kleinere objecten en mooie, naakte Parisiennes. Klein gebruikte de vrouwen als verfkwast, voor zijn ‘Anthroprométries’. Het waren destijds gebeurtenissen van formaat. Le tout Paris sprak erover. Ik ontmoette een van die vrouwen. Op haar hoge leeftijd had ze nog altijd pretoogjes toen ze over Klein praatte. Klein werd door die performances met veel verf en vrouwen ook een pionier van de body art.

De presentatie is piekfijn, en de tentoonstelling niet al te groot, hetgeen zelfs een pluspunt is. Het is een perfecte introductie tot dat revolutionaire oeuvre, dat zo invloedrijk was. BOZAR organiseert ook performances van jonge kunstenaars. Miet Warlop, die de tentoonstelling indrukwekkend opende, is er eind augustus terug. Net als ondergetekende. Ins blaue hinein.

Encounters/Ontmoetingen. Over kunst en emotie.

MAS (Antwerpen). Tot 20 augustus.

Jeroen Laureyns: België loopt al eeuwen lang over van het artistiek talent, maar het aantal kunsthistorici blijft in verhouding relatief beperkt. Eén van de zeldzame briljante Belgische kunsthistorici is Paul Vandenbroeck die nu in het MAS samen met zijn partner, de danseres Pé Vermeersch, eindelijk de kans krijgt om kunst van over heel de wereld en hedendaagse dans samen te brengen.

Encounters/Ontmoetingen in MAS, (c) Yourt - Musea Stad Antwerpen

Encounters/Ontmoetingen in MAS, (c) Yourt - Musea Stad Antwerpen

Sara Debroey: Prehistorische beeldjes, voorwerpen uit sjamanistische culturen, prachtige berbertapijten, kantwerk, middeleeuwse reliekschrijnen en sculpturen, schilderijen van EL Greco of Dosso Dossi, een oud Japans kamerscherm, koralen en ingelijste marmerstenen, een barokfuga, installaties van hedendaagse kunstenaars en het lijstje is verre van af! 

Spannend hoe curator Paul Vandenbroeck, die als onderzoeker verbonden is aan het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten van Antwerpen, al deze objecten, creaties van verschillende tijden en culturen, samenbracht voor deze tentoonstelling. Al deze dingen ontmoeten elkaar en ontmoeten ons.

Wie op het juiste moment de tentoonstelling bezoekt , ontmoet tussen de kunstwerken ook levende dansers in een choreografie van Pé Vermeersch. Heel subtiel worden draden geweven tussen al deze kunstwerken die onze verbeelding prikkelen en die ontroeren door hun schoonheid.

Jean Arp, Wolkenherder, 1953, (c) Kröller-Müller Museum

Jean Arp, Wolkenherder, 1953, (c) Kröller-Müller Museum

Arp: The Poetry of Forms.

Kröller-Müller Museum (Otterlo). Tot 17 september.

Sara Debroey: Met een tachtigtal werken voert deze tentoonstelling de bezoeker mee in het fascinerende universum van de Frans-Duitse kunstenaar Jean (Hans) Arp, één van de meest veelzijdige, poëtische en speelse kunstenaars van de avant-garde. Hij was dadaïst, surrealist en behoorde tot heel wat kringen van de abstracte kunst maar bovenal was hij Arp.

Met zijn sensuele, biomorfe, abstracte sculpturen zocht Arp vormen die de indruk wekken dat de natuur zelf ze voortbracht. En de titels van de werken dragen mee bij aan de poëtische werkelijkheid die hij creëert. Een sculptuur bestaande uit drie losse elementen, noemt hij ‘Objecten om verloren te geraken in het bos’ of een andere ‘Melkwegtraan’ of ‘De wolkenherder’, een sculptuur uit de vaste collectie in de beeldentuin van het Kröller Müller.

Arp was ook dichter. Op de wanden van de tentoonstelling zijn gedichten te lezen, bijvoorbeeld uit zijn bundel ‘Die Wolkenpumpe’ maar ook in vitrinekasten blijven de opengeslagen pagina’s van dichtbundels de aandacht opeisen en toveren ze vaak een glimlach op het gezicht omdat ze grappig zijn en ontroerend mooi tegelijkertijd. Arp was trouwens ook een begenadigd graficus die eigen werk maar ook dat van andere vormgaf.

Foam

Gordon Parks. I Am You. Selected Works 1942-1978.

Foam (Amsterdam). Tot 6 september.

Jos Van Den Bergh: Een tentoonstelling met een heuse Pompidou-link! Verleden jaar kreeg ik tijdens een live uitzending op Art Brussels een fictief budget van 500.000 € om uit te besteden. Ik twijfelde tussen één prachtig schilderij van Alice Neel en de volledige stand met werk van de fantastische Gordon Parks. Ik twijfel nog steeds.

En nog wat anekdotiek : Parks noemde zijn fototoestel zijn ‘Weapon of Choice’ en laat dit nu net de titel zijn van een nummer van Fatboy Slim waar een videoclip bij hoort van Spike Jonze. Onversneden video-art als smaakmaker voor een tripje naar Amsterdam.

Lucas Cranach

Lucas Cranach de oudere, Judith met het hoofd van Holofernes, ca. 1530, The Metropolitan Museum of Art New York

 

Cranach. Meister - Marke - Moderne.

Museum Kunstpalast (Düsseldorf). Tot 30 juli.

Een heel uitgebreide tentoonstelling met meer dan 200 werken rond de Duitse Renaissance-kunstenaar Lucas Cranach de Oudere (1472-1553). Ze kadert in het jubileumjaar van de reformatie dat in Duitsland groots wordt gevierd. 500 jaar geleden publiceerde Luther zijn 95 stellingen tegen de aflatenverkoop van de Kerk. Cranach woonde net als Luther in Wittenberg en de twee vonden elkaar. Niet alleen schilderde Cranach heel wat portretten van de hervomer maar hij zorgde ook voor een nieuwe iconografie in de religieuze schilderkunst die meer aansloot bij de ideeën van de hervorming. 

Daarnaast was Cranach ook de schilder van prachtige naakten, zoals zijn ‘Adam en Eva’ of ‘Venus met Cupido’. Of Judith, die prachtig uitgedost in een 16de-eeuwse jurk trots het hoofd van Holofernes toont. Van al deze thema’s bestaan tal van variaties. Dat komt omdat Cranach zijn atelier bestierde als een lucratief bedrijf, met veel medewerkers, dat handelde in schilderijen maar ook in hout bijvoorbeeld. Het merk Cranach dus, wat kunsthistorici al veel hoofdbrekens heeft bezorgd omdat het heel moeilijk is om in de veelheid van werken een duidelijk onderscheid te maken tussen atelier- en eigenhandig werk van de meester. Deze kwestie wordt ook uitgebreid belicht.

Een laatste luik van de tentoonstelling toont de aantrekking die Cranachs werk had en nog steeds heeft op moderne kunstenaars. En zo kom je op een tentoonstelling over Cranach ook Picasso, Giacometti, Andy Warhol of Yasumasa Morimura tegen.

 

Felix De Boeck in zijn atelier, Foto: FeliXart Museum

Felix De Boeck in zijn atelier, Foto: FeliXart Museum

Felix De Boeck. Historische tentoonstellingen.

FeliXart Museum (Drogenbos). Tot 28 januari 2018.

Jeroen Laureyns: Twee zwarte balken op een wit veld, stukken van platen waarvan in een slangvorm een collage gemaakt is, of gewoon vlakken tout court ... Voor de jonge generatie is abstracte kunst een alfabet waarmee ze zelf aan de slag gaan.

Om te beseffen welke impact de pioniers van de abstracte kunst hadden, moet je naar een nieuwe opstelling van het werk van Félix De Boeck in Drogenbos. Aan de hand van zijn belangrijkste historische tentoonstellingen brengt het museum een overzicht van een man die zeer radicaal abstract begon en daar later meer figuratief en zelfs religieus mee aan de slag ging. Dat twee jonge kunstenaressen als Stéphanie Leblon en Ruth van Haren Noman zich aan zijn werk wilden spiegelen, mag niemand verbazen.

Philip Guston, The Line, 1978, (c) the Estate of Philip Huston, courtesy Hauser & Wirth

Philip Guston, The Line, 1978, (c) the Estate of Philip Huston, courtesy Hauser & Wirth

Philip Guston & The Poets.

Galleria dell'Accademia (Venetië). Tot 3 september.

Sam Steverlynck: De 57e editie van de Biënnale van Venetië mocht dan nogal lauw zijn, gelukkig zijn er nog de parallelle events! Zoals de prachtige solo show van Philip Guston in Gallerie dell’Accademia. Alleen daarom al meer dan de moeite om naar Venetië te reizen (en er de vervelende toeristen en trage vaporetto’s bij te nemen).

 

Martin Scorsese, The Exhibition in Eye Amsterdam

Martin Scorsese, The Exhibition in Eye Amsterdam

En ook nog ...

Biënnale van Venetie. Viva Arte Viva. Venetië. Tot 26 november. Bekijk de handleiding op sneakers van Chantal Pattyn.

Documenta14 (Kassel). Tot 17 september. En Skulptur Projekte Münster. Tot 1 oktober. Bekijk de handleiding, nog altijd op sneakers van Chantal Pattyn

Martin Scorsese. The Exhibition. In Eye (Amsterdam). Tot 3 september.

Giacometti. In Tate Modern (Londen). Tot 10 september.

Richard Tuttle. In Mu.ZEE (Oostende). Van 1 juli tot 5 november.

Pompidou

Klara’s dagelijkse ontmoeting met de wereld van de kunst. Chantal Pattyn nodigt een ‘guest of honour’ uit en laat ook andere gasten aan de studiotafel plaats nemen. Alles voor de Kunst!

Presentatie: Chantal Pattyn

Contact: pompidou@klara.be

Pompidou wordt als podcast aangeboden.