Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
De Kinderen der Zee van Lodewijk Mortelmans: een bijna vergeten Vlaamse parel, opgevist door de Munt

De Kinderen der Zee van Lodewijk Mortelmans: een bijna vergeten Vlaamse parel, opgevist door de MuntKlassieke muziek, Podium

de zee

de zee

De enige opera van Lodewijk Mortelmans is sinds de creatie in 1920 in Antwerpen niet meer integraal te horen geweest. Zonde! Dat bewijst deze concertante uitvoering in het PSK waarvoor de Munt een schare Nederlandstalige operazangers samenbrengt met een groot symfonisch orkest. Het al even uitgebreide, voorziene koor moeten we missen, want door enkele covid-19 besmettingen binnen de koorclusters, is het kooraandeel spijtig genoeg geschrapt.
De opera blijft wonderlijk genoeg overeind ook zonder de couleur locale en de aanstekelijke energie die een mensenmassa op het toneel zou teweeggebracht hebben. Geloof me, alleen al voor de meesterlijke orkestratie moet je dit werk gehoord hebben: De zee is daarin alom aanwezig, nu eens verstild bij een zonsopgang dan weer overweldigend bij een storm. De laatromantische schrijfstijl van Mortelmans klinkt zeer Wagneriaans maar dan zonder de unendliche melodieën, wat het directer maakt. De Leidmotieven zijn snel herkenbaar als bijvoorbeeld een liefdesmotief, het motief van de zee of een noodlotmotief en brengen je als luisteraar -ook onbewust- in een bepaalde gemoedsstemming. Het is bijzonder emotionele muziek met lyrische, tedere momenten, retorische stiltes en orkestrale explosies.

Het libretto van Rafaël Verhulst is wat gedateerd met een taalgebruik dat wel eens op de lachspieren werkt, bijvoorbeeld wanneer de visser Ivo zijn liefdesrivaal toesnauwt: “Zwijg lafaard, met uw mingekweel”. Maar het is wel een boeiend gegeven over een vissersfamilie waarop een vloek rust: geen enkele aanstaande vader kan zijn kind in de armen sluiten want is gedoemd voortijdig te sterven op zee.

Tenor Yves Saelens schittert in de rol van de jonge visser Ivo. Of hij nu Mozart zingt of Mortelmans, zijn tekstinleving, projectie, adembeheersing en engagement zijn onberispelijk. De rol van de oude visser Petrus is op het lijf geschreven van bas-bariton Werner Van Mechelen die met een magistraal stemgeluid de orkestmassa bedwingt en voor een hoogtepunt zorgt met zijn “Ballade van de zee”. Ontroerende momenten krijg je ook van sopraan Tineke Van Ingelgem met haar inleving in de rol van Stella, de jonge vrouw die (omwille van de vloek) niet mag trouwen met Ivo en van mezzosopraan Christianne Stotijn als de handenwringende moeder Geertrui die haar twee zonen moet afstaan aan de zee. Voorts lof voor de invallers op korte tijd: bariton Kris Belligh als een nobele Bolten en tenor Gilles Van Der Linden die met alle vocale gemak de rol van Frederik zingt. Meestertovenaar Alain Altinoglu houdt het roer stevig in handen en laat de schoonheid van deze zeldzame parel weer helemaal tot ons komen. Ik droom nu al van een (semi)scenische productie met veel videobeelden, een orkest in de bak opdat geen enkele zanger nog overstemd zou worden en .... een groot koor op het toneel, wellicht in betere tijden.

Sylvia Broeckaert

Nog op woensdag 20 oktober te beleven in het PSK om 20h of rechtstreeks te beluisteren op Klara. Meer informatie op de website van de Munt.

Fidelio

Fidelio, uw trouwe gezel op zondagmiddag, neemt u mee in een denkbeeldige opera met alles erop en eraan: een spetterende ouverture, een aandoenlijke aria, een dromerig duet of een levendig ensemble. Een imaginair concert krijgt u er bovenop met heel wat kamermuziek, concerto’s of symfonisch werk en de zangers blijven aanwezig om ons een liedbundel aan te prijzen, een cantate of aanstekelijke koormuziek en wie weet ook nog een verrassend toemaatje.

Presentatie: Sylvia Broeckaert

Samenstelling: Sylvia Broeckaert

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via fidelio@klara.be

Fidelio, elke zondag van 15 tot 18 uur via Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien is de uitzending nog 2 weken lang te herbeluisteren via de site en de app.