Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Herbeluister De Liefhebber met Monika Van Paemel

Herbeluister De Liefhebber met Monika Van PaemelBlijf verwonderd!

Op 16 januari dook Katelijne Boon in het muzikale verleden en de platenkast van de veelbekroonde auteur Monika Van Paemel. In 2021 is het precies 50 jaar geleden dat ze debuteerde als romanschrijver met 'Amazone met het blauwe voorhoofd'.
© Marianne Hommersom

Monika, Barones van Paemel

Monika van Paemel werd geboren in Poesele, vlakbij een molen. Haar geboortestreek zou een prominente plaats krijgen in haar werk.

Hoewel ze de oorlog niet meemaakte, is haar oeuvre doorspekt met beelden uit de oorlog.

Als ze negen is krijgt ze een hersenontsteking, waardoor ze twee jaar zal verblijven in het St.-Lukasziekenhuis te Ekeren. Op haar veertiende gaat van Paemel op kostschool in het Heilig Graf in Turnhout, waar ze handelswetenschappen studeert om later in het familiebedrijf te werken.

Al gauw geeft ze gehoor aan de roep van haar pen. Ze wint een opstelwedstrijd en debuteert met twee gedichten in het Nieuw Vlaams Tijdschrift: ‘Ma soeur, van lang voor ’t concilie’ en ‘Mensen met grote geesten’.

Haar vrijheidsdrang, zoektocht naar een eigen identiteit als individu en als vrouw en verzet tegen verstarde maatschappelijke normen blijven thema's in haar werk. Haar stijl is experimenteel en associatief en in haar verhalen vlecht ze subjectieve beschouwingen en autobiografische ervaringen. 

Vanaf 1970 is ze voltijds schrijfster en een jaar later komt haar eerste roman uit 'Amazone met het blauwe voorhoofd', die bekroond wordt met de prijs voor het beste literaire debuut. 

Met grote regelmaat publiceert ze daarna een reeks indrukwekkende en veelgeprezen romans.

Voor het verhaal over haar grootmoeder 'Marguerite' kreeg ze de Provinciale Prijs voor Letterkunde van Oost-Vlaanderen 1975, voor het sterk autobiografische 'De vermaledijde vaders' (1985) ontving ze diverse prijzen, waaronder de Driejaarlijkse Staatsprijs voor Proza, de Literaire Prijs van de stad Antwerpen en de Dirk Martensprijs. 

Andere romans zijn 'De eerste steen' (1988), 'Rozen op ijs' (1997), 'Celestien' (2004), 'De koningin van Sheba' (2008) en 'Weduwenspek' (2013), waarmee de feministische thematiek uit Marguerite weer opgenomen werd. Haar belangrijkste werk is gebundeld in 'Het gezin Van Puynbroeckx' (2008).

Ze schrijft ook essays en non-fictie als Het kind met de alwetende ogen : over kinderen in oorlogsgebieden en kindsoldaten (2002), een pleidooi voor redelijkheid en begrip (Te zot of te bot, 2006) en noteerde haar levenslessen in Het wedervaren (1993).

Monika Van Paemel werd ook nog bekroond met de Prijs voor Letterkunde van de Vlaamse Provincies (1985) en de Belgische Staatsprijs voor verhalend proza (1987).

Van Paemels werk heeft een weloverwogen en open feministische signatuur. De hoofdpersonages die ze portretteert, zijn vrouwen die streven naar vrijheid en zelfstandigheid, maar die ook allerlei beperkingen ervaren in hun bewustwordingsproces.

Ze was van 1987 tot 2000 voorzitter van PEN Vlaanderen en van 1989 tot 2002 bestuurslid en vicevoorzitter van het Vlaams Fonds voor de Letteren. Daarnaast is ze erelid van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde en was ze bestuurslid van cultureel tijdschrift De Gids. Bij Koninklijk Besluit van 16 juli 1993 ontvangt zij de adellijke titel van barones en mag zij zich Monika, Barones van Paemel noemen.
Als wapenspreuk kiest ze voor ‘Het Woord Getrouw’

Haar werk is vertaald in het Frans, Zweeds, Duits en Sloveens.

De Liefhebber, met Monika Van Paemel, zaterdag 16/01 van 10u tot 12u.

Meer informatie over Tirzah Quartet

Herbeluister hier de uitzending met Monika Van Paemel:

De liefhebber Monika Van Paemel 16 januari 2021

Afspeellijst met lievelingsmuziek

We hebben een afspeellijst met de lievelingsmuziek van Monika Van Paemel gemaakt. Die kan u via de speler hieronder beluisteren en delen:

Geboortehuis van Monika Van Paemel in Poesele

De Liefhebber

Katelijne Boon duikt in het muzikale verleden en de platenkast van een bekende muziekliefhebber.

Presentatie en samenstelling: Katelijne Boon

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via deliefhebber@klara.be

Elke zaterdag, telkens van 10 tot 12 uur op Klara, klara.be en de Klara-app
Nadien is de uitzending nog 4 weken lang te herbeluisteren via de site en de app