Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
De m/v achter de straat

De m/v achter de straatBlijf verwonderd!

Loop door een willekeurige stad en kijk eens naar de straatnaambordjes. Weet jij nog wie die mannen en vrouwen zijn? Espresso gaat deze week op zoek naar illustere vergetenen. Zij die een straatnaam kregen, maar geen eeuwige roem.
kaart van Brusselhttps://nl.maps-brussels.com/

kaart van Brussel

Straatnamen, er is de laatste tijd nogal wat rond te doen. Vooral over de vertegenwoordiging van de vrouw op straat, of het gebrek daaraan. Denk maar aan de Canvas-actie ‘Meer vrouw op straat’.

“Bijna elke stad is vol mannennamen. Namen die markeren wie de macht had, wie geschiedenis maakte, wie fortuinen maakte, wie onthouden werd,” schrijft de Amerikaanse auteur Rebecca Solnit.

Maar dat laatste, “wie onthouden werd”, is niet langer van toepassing voor vele mannen en vrouwen achter onze straatnaamborden. Een oude onbekende op een bordje op de hoek van de straat. En dat terwijl ze begeesterende levens leidden en hun voetafdruk hebben achtergelaten in de geschiedenis.

Een reeks van Heleen Debruyne. Olav Grondelaers vertelt het verhaal van deze vergeten mannen en vrouwen achter de straatnaam. Van de Marie Depagestraat, de Pater Pirestraat tot de Zonder Naamstraat.

Eufrosina Beernaert

De Eufrosina Beernaertstraat

De mooie Albertusstraat aan het Oostendse Stadspark werd in 1901 omgedoopt tot Eufrosina Beernaertstraat. Rond diezelfde tijd kreeg het stadsbestuur van Oostende een brief van Auguste Beernaert, minister van Staat, Nobelprijswinnaar en broer van Eufrosina. Hij wilde de stad schilderijen en tekeningen van zijn zus schenken.

Kreeg Eufrosina die straatnaam omdat ze zo goed kon schilderen of omdat haar broer een lange arm had?

Eufrosina Beernaertstraat
© Collectie Stadsarchief Gent
Mevrouw Courtmans

De Mevrouw Courtmanslaan

In 1936 werd de Oude Gentweg omgedoopt tot de Mevrouw Courtmanslaan. Dat klinkt een stuk statiger. En statig was Mevrouw Courtmans zeker.

Ze was directrice van haar eigen meisjeskostschool en ze schreef ook romans. Wikipedia noemt haar één van de belangrijkste Vlaamse schrijfsters van de 19e eew.

Maar wie kent haar nu nog?

Mevrouw Courtmanslaan
Het standbeeld voor Lippens en De Bruyne op de Zeedijk in Blankenberge.

De Henri De Bruynestraat

In Blankenberge is er naast de Henri De Bruynestraat, ook een standbeeld waar de kolonisator Henri De Bruyne op afgebeeld staat. Het is een beeld dat al langer onder vuur ligt bij wie de koloniale geschiedenis kent. Zo pleit Blankenbergs gemeenteraad Piet Wittevrongel al jaren voor een correct informatiebord bij het beeld.

 

Henry De Bruynestraat
Marie Depage in 1914

De Marie Depagestraat

'Passant, dis-le à tes enfants: ils les ont tués': dat staat geschreven onder een bronzen beeld van twee rouwende engelen op het kruispunt van de Edith Cavellstraat en de Marie Depagestraat in Ukkel. Een eerbetoon aan deze twee bijzondere vrouwen.

Marie Depagestraat
Paul Deschanel

De Paul Deschanellaan

Schaarbeek eerde Paul Deschanel met een statige laan. Want het gemeentebestuur was maar al te trots op hun Schaarbeekois.

Paul Deschanel werd immers geboren in Schaarbeek, als kind van Franse ballingen, en schopte het tot Franse President. Tot hij uit de trein viel...

Paul Deschanellaan
© Alte Pinakothek, München
Hélène Fourment geschilderd door Rubens

De Fourmentstraat

In 1877 gaf het Antwerpse stadsbestuur een nieuw aangelegde straat vol burgerwoningen de naam van de tweede vrouw van Pieter Paul Rubens, de Fourmentstraat, naar Hélène Fourment. Een voorbeeldig vrouw, maar ook een vol mysteries. 

Fourmentstraat
© Musée de folklore de la ville de Tournai
Gabrielle Petit

De Gabrielle Petitstraat

In 1918 doopte de stad Molenbeek een kleine rustige straat de Gabrielle Petitstraat. Daar woonde in de jaren 10 van de twintigste eeuw Gabrielle Petit. De moedige verzetsstrijder met als codenaam Le Grand. Want Petit was ze allerminst.

Gabrielle Petitstraat
© De Dominicanen
Pater Pire

De Pater Pirestraat

Na een Pater Damiaanstraat, koos Roeselare er voor om een nieuwe straat de Pater Pirestraat te noemen, naar de pater Dominique Pire.

Georges Pire had als kind al een groot verantwoordelijkheidsgevoel, en dat vergrootte alleen maar als pater. Hij werd na de oorlog geroemd als pater van het verzet, maar ook nadien bleef hij onvermoeibaar strijden voor wie het minder had. 'Geen woorden, maar daden' was zijn motto.

Pater Pirestraat
Marie Popelin

De Marie Popelinstraat

De Belgische Vrouwenraad vierde in 2005 haar honderdste verjaardag. De strijd voor gelijke rechten is nog niet gestreden. Om dat onder de aandacht te brengen, schreven ze alle Belgische gemeentes aan. Ze stelden hen voor een monument op te richten voor Marie Popelin, oprichtster van de Vrouwenraad en de eerste vrouwelijke juriste van België. Een standbeeld kreeg ze niet, maar wel een straat in Sint-Joost-ten-Noode.

Marie Popelinstraat

Espresso

Espresso, uw ochtendradio met pit! Ontwaak met rustige muziek, blijf op de hoogte van het culturele leven in Vlaanderen en ontdek wat Klara vandaag voor u in petto heeft.

Presentatie: Clara De Decker / Greet Samyn

Samenstelling: Vincent Goris/ Joris Preckler

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via espresso@klara.be

Elke weekdag van 06 tot 09 uur via Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien is de uitzending nog 24 uur lang te herbeluisteren via de site en de app.