Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
De zomerboeken van Pompidou

De zomerboeken van PompidouKunst & Cultuur

Redactrice Gudrun De Geyter stuurt u niet zomaar de Pompidou-loze zomer in. Ze presenteert het beste wat ze dit jaar al las - stuk voor stuk boeken die een plekje in uw reisbagage verdienen.
Een onmogelijke liefde.

Een onmogelijke liefde.

Christine Angot, Een onmogelijke liefde. (Polis)

Op het eind van de jaren vijftig worden een man en een vrouw verliefd op elkaar in Chateauroux, een Franse gemeente in de Indres, zo’n drie uur rijden ten zuiden van Parijs. Uit hun passie zal een dochter geboren worden. Maar trouwen doen ze niet en de vader verlaat de vrouw voor de geboorte. Christine Angot, die in Frankrijk beroemd en berucht werd met haar autobiografische romans over incest, vertelt het verhaal deze keer vanuit de verhouding tussen dochter en moeder. Aan hun hechte band komt een einde wanneer de vader terug opduikt in hun leven. Hij erkent eindelijk zijn dochter. En hij misbruikt haar. Het slaat een grote wig tussen moeder en dochter. Toenadering komt er wanneer de dochter inmiddels zelf moeder is geworden en een harde analyse deelt met haar moeder. Sociaal superioriteitsgevoel maakte liefde onmogelijk. Christine Angot bouwt deze harde vertelling helemaal op uit waarnemingen en typeringen uit het dagelijkse banale leven. Net hierdoor wordt het een aangrijpend verhaal dat blijft hangen.

c/o Lebowski
c/o Lebowski

Arnon Grunberg, Moedervlekken. (Leboswki)

Het langverwachte moederboek van Arnon Grunberg heeft alweer een hoofdpersonage dat op zijn val afstevent. Dit keer gaat het om een psychiater. Hij heet Kadoke. Hij doet nachtdiensten bij de crisisdienst van zelfmoordpreventie. Kadoke heeft een oude moeder. Die wordt afwisselend verzorgd door twee illegale Nepalese vrouwen. Kadoke beschouwt ze als engelen in mensengedaante en wordt verliefd op één van hen, vergrijpt zich aan haar. Waarna hij in elkaar geslagen wordt door haar vriend. En geen van beiden nog willen komen werken. Kadoke moet dus op zoek naar een andere hulp. Zolang zal hij zelf voor zijn moeder zorgen. Ze verwijt haar zoon dat hij een slappeling is, dat hij over zich heen laat rijden, dat ze niet kan sterven zolang hij niet leert om voor zichzelf op te komen. Ze moet voortdurend verleid worden om te eten en kijkt Dr. Phil. Kadoke zal uiteindelijk de geheel grensoverschrijdende en anti-protocollaire beslissing nemen om de uitbehandelde en zichzelf bezerende patiënte Michette in huis te nemen en haar ertoe te brengen om de zorg voor moeder op zich te nemen. Moeder zal therapie zijn voor Michette, en Michette zal ook therapie zijn voor moeder. En dus gaat dit boek niet alleen over een oude moeder, laat staan die van Arnon Grunberg. Maar minstens evenveel over psychiatrie, over wat dat betekent, wat zorg betekent, wat leven betekent. 

Frank Westerman, Een woord een woord. (Arbeiderspers)

Als kind woonde en speelde journalist en schrijver Frank Westerman in de buurt waar Molukse gijzelnemers in de tweede helft van de jaren twee treinen kaapten en een school bezet hielden. In dit boek zoekt Westerman ex-kapers op en spreekt met een psychiater die destijds met de kapers onderhandelde. Die zachte en geduldige onderhandelingstactiek werd internationaal geroemd als de ‘Dutch approach’. Westerman vergelijkt ze met de drastische en onvoorwaardelijke manier waarop de Russische president Poetin in de late jaren ’90 heeft afgerekend met de Tsjetsjeense terroristen. Westerman was er toen oorlogscorrespondent, tot op het moment dat hij uit angst voor ontvoering het gebied niet meer in durfde. Om aan den lijve te ondervinden wat taal vermag tegen geweld, volgde hij ook een opleiding in onderhandelen. ‘Een woord een woord’ is een boek over de geschiedenis van terroristische gewelddaden, en over de vraag hoe onze democratische samenleving daartegen ingaat. Hoe Westerman de terroristen van Parijs en Brussel zou aanpakken staat er niet in. Maar dat ook met hen moet gepraat is een onvermijdelijke conclusie uit dit boek. 

henri evenepoel
henri evenepoel

Eric Min, Henri Evenepoel (1872-1899). Een schilder in Parijs. (De Bezige Bij)

Dat het in Brussel feëriek en trillend druppelde wanneer het rond de eeuwwisseling regende in Parijs beschreef Eric Min al uitvoerig in zijn biografie van onze hoofdstad. Met zijn nieuwe biografie van schilder Henri Evenepoel zoemt hij nu in op een korte maar intense artistieke carrière die zich afspeelt in deze twee steden. Evenepoel werd geboren in Nice, maar groeide op in Schaarbeek. Zonder moeder, want die overleed toen hij twee werd. Zijn vader was ambtenaar en Wagneriaan. Na zijn opleiding aan de Brusselse Académie des Beaux-Arts trekt de jonge Henri naar Parijs. Hij kan er inwonen in het jonge gezin van zijn nicht. Zijn fascinatie voor het Parijse straatleven levert talloze schetsen op. Hij tekent ze ook in de marges van de ettelijke brieven die hij naar zijn vader en zijn vrienden stuurt. Ze vormen materiaal voor zijn latere schilderijen. Evenepoel is een uitstekend observator die later ook graag zal fotograferen. In Parijs stapt hij op de symbolistische en monumentale schilder Gustave Moreau af en hij mag zich verder vervolmaken in zijn atelier. Evenepoel zal er Henri Matisse leren kennen en George Rouault, die later het museum Gustave Moreau zal leiden. Maar hij gaat ook op bezoek bij de grote Toulouse-Lautrec, die nauwelijks tot aan zijn borstkas komt. En hij zal zelf ook affiches ontwerpen in tijden van grote wereldtentoonstellingen. Via zijn vriend Paul Baignères, wiens portret hij schilderde als ‘de man in het rood’, komt Henri Evenepoel zelfs in contact met Marcel Proust, die dan nog lang niet de gevierde schrijver van A la recherche was. Parijs wordt op dat moment geteisterd door aanslagen van anarchisten. De stad leeft onder een terreur die doet denken aan de tijd waarin Eric Min deze biografie schreef. Terwijl hij met zijn werken in Parijs en in Brussel bekend wordt als schilder, onderneemt hij een reis naar Algerije en Tunis. Intussen is duidelijk geworden dat Henri Evenepoel de vader blijkt te zijn van de jongste zoon van zijn nicht, Charles. Net op het moment dat zijn leven een andere wending had kunnen nemen, wordt Henri doodziek en sterft aan tyfus of een soort van bacteriële vergiftiging in Parijs. Zijn korte leven heeft zich afgespeeld tijdens een scharniermoment in de kunst.

Ilja Leonard Pfeijffer, Brieven uit Genua. (Privé-domein, Arbeiderspers)

Sinds 2008 treft men de Nederlandse schrijver Ilja Leonard Pfeijffer ‘s avonds meestal buiten aan op het pleintje in Genua waar hij woont. Het makkelijkst schrijft hij aan een terrastafeltje tussen het volk. Enkele jaren geleden vatte hij het plan op om eens een autobiografisch boek te schrijven waarin alles echt is, geen verzinsel. Een statusupdate waarbij de vraag niet is ‘wat ben je aan het doen’, maar eerder ‘waar denk je aan?’. Dat boek moest bovendien ook laten zien hoe het gemaakt is, een beetje zoals het uitwendige skelet van het Centre Pompidou in Parijs. Het leven, de gedachten en de herinneringen van de goed in het vlees zittende bohémien zitten vervat in brieven aan een vroegere geliefde, aan de moeder van de schrijver, aan het letterenfonds en aan zijn redacteur. Ze vormen afgeronde gehelen waar de gretige lezer doorheen roetsjt. En Pfeijffer, die classicus is, schrijft over alles, over Europa, het savoir-vivre van de Italianen, over voetbal, hoeren en collega-schrijvers. Maar ook over de drankverslaving, de liefde en het dagelijkse leven. Pfeijffer, die dit jaar ook de VSB-poëzieprijs kreeg voor zijn bundel Idyllen, stelt daarbij alles in het werk om van het lezen een intens plezier te maken. Dit boek is een nieuwe mijlpaal in de prestigieuze vijftigjarige reeks Privé-domein.

 

 

Pompidou

Klara’s dagelijkse ontmoeting met de wereld van de kunst. Chantal Pattyn en Nicky Aerts brengen uiteenlopende gasten rond de tafel onder het motto ‘Alles voor de kunst!’

Presentatie: Chantal Pattyn / Nicky Aerts

Samenstelling: Chantal Pattyn

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via pompidou@klara.be

Van maandag tot en met donderdag, telkens van 17 tot 18 uur op Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien is de uitzending nog 2 weken lang te herbeluisteren via de site en de app.

En Pompidou kan ook gedownload worden als podcast. Zo kan u een uitzending steeds bewaren voor later.

Klik hier en bekijk wat Pompidou te bieden heeft op Facebook
Klik hier en bekijk wat Pompidou te bieden heeft op Instagram