Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Der Silbersee van Kurt Weill in Opera Ballet Vlaanderen: een kleurrijke, zotte revue

Der Silbersee van Kurt Weill in Opera Ballet Vlaanderen: een kleurrijke, zotte revue Blijf verwonderd!, Podium

Der Silbersee is niet meteen het meest bekende werk van Kurt Weill. Het is een soort Singspiel op tekst van Georg Kaiser met een groot aandeel van het gesproken woord. Het was bedoeld als een proteststuk tegen het opkomende fascisme in 1933. De première ervan ging toch door ondanks tegenstand van de nazi’s maar na een aantal voorstellingen werd de productie stopgezet. Niet lang daarna vluchtten Kurt Weill en zijn vrouw Lotte Lenya naar het buitenland.
Solisten uit het koor van OBV in Der SilberseeAnnemie Augustijns

Solisten uit het koor van OBV in Der Silbersee

Het verhaal begint en eindigt bij het Zilvermeer waar een aantal verschoppelingen in armoede en honger samenleven. Ene Severin steelt er een ananas, voor hem het symbool van het paradijs. De agent Olim schiet hem neer maar krijgt dan schuldgevoelens en beslist zich over zijn slachtoffer te ontfermen. Olim wint het groot lot en koopt een kasteel waarin hij Severin onderbrengt en het hem naar de zin probeert te maken. Dat lukt maar niet want alles wat Severin wil, is wraak nemen op de persoon die hem de ananas ontnam. Via Fennymore, het nichtje van de vroegere kasteelvrouwe, komt Severin te weten dat zijn belager niemand minder dan Olim was. Dan gaan de poppen aan het dansen in het kasteel. De macht verschuift: Olim leeft in angst voor Severin, Frau von Luber krijgt haar kasteel opnieuw in handen en nu worden Olim en Severin allebei de underdogs. Ze sluiten vrede en vluchten het kasteel uit naar het nu bevroren Zilvermeer waar ze samen doodvriezen. 

Vooral in de Ballade von Cäsars Tod zit onverholen kritiek op Adolf Hitler, wat de nazi’s uiteraard niet verteerden en ook de “entartete Musik” van Weill beviel hen geenszins.


Regisseur Ersan Mondtag die zijn operadebuut maakte met Der Schmied von Gent in Opera Ballet Vlaanderen, zorgt hier opnieuw voor een overdadige enscenering, sprookjesachtig in beeld gebracht. We krijgen fabelachtige decors en kostuums te zien, beelden die op je netvlies gebrand blijven. In deze interpretatie wordt het “theater in het theater“ wat meteen een prachtig openingsbeeld oplevert: je ziet een replica van het theater waarin je zit en waarvan de doeken openschuiven om een surrealistisch aandoende wolkenhemel te onthullen, het utopische zilvermeer. Het kasteel van Olim is een soort tempel van de farao’s, een monumentale façade met bizarre beelden die zowel een Christusfiguur, de heilige Sebastiaan als Chinese machthebbers verbeelden.
Het gegeven wordt in de toekomst gesitueerd, anno 2033, honderd jaar na de creatie van het werk in een tijd waarin politieke verdrukking opnieuw om de hoek loert. Een acteursgezelschap aangevoerd door Benny Claessens -die ook de rol van Olim speelt- bezint zich over de actualisering van het onderwerp. Ze proberen verschillende interpretaties uit waarbij de intifada langskomt, een bijbelse interpretatie en het Chinese imperialisme. Maar dat alles is vooral een alibi om een kleurrijke revue te laten passeren, een zot stuk dat geregeld op de lachspieren werkt maar weinig aanzet tot nadenken over de politieke boodschap die Weill en Kaiser wilden brengen en die ook vandaag van betekenis is. Het is vooral een show geworden rond steracteur Benny Claessens en het verliest wat van de wrange nasmaak die Der Silbersee zou mogen nalaten.


Opera Ballet Vlaanderen tekent alweer voor grote kwaliteit in de uitvoering:
De tegenpool van Olim, Severin, is tenor Daniel Arnaldos die gegroeid is uit het jong ensemble van het huis. Zijn Duits is vlekkeloos, hij schittert in karikaturale rollen zoals eerder in Der Schmied von Gent. Olim en Severin zijn geliefden in deze interpretatie, wat perfect plausibel is.
Sopraan Hanne Roos als Fennimore maakte het meeste indruk op mij: een échte diva, bloedmooi met een geweldige stem en présence. Zij maakt van de Cäsarballade een huiveringwekkend moment.
Absoluut top in de casting van Opera Ballet Vlaanderen is het feit dat koorzangers solorollen voor hun rekening nemen en ook zij zorgen voor de meest overtuigende momenten in deze productie als bijvoorbeeld de grafdelvers of fruitverkoopsters in het eerste deel. Het orkest is naar verluidt in de wolken over de jonge Belgische dirigent Karel Deseure en dat hoor je in de glasheldere, nu eens lyrische dan weer felle uitvoering van deze zeer eclectische partituur van Weill.


Ik geef de toekomstige toeschouwer van deze productie graag nog de raad mee om de audio-introductie van Piet De Volder te beluisteren op de website van de opera of een uurtje vroeger naar het theater te komen om die live mee te maken. Een weinig bekend werk en een moderne interpretatie verdienen wel wat uitleg.
Sylvia Broeckaert


Der Silbersee in OBV: nog tot 25 september in Gent en vanaf 3 tot 10 oktober in Antwerpen.

Sylvia bij Olav over der Silbersee

Fidelio

Fidelio, uw trouwe gezel op zondagmiddag, neemt u mee in een denkbeeldige opera met alles erop en eraan: een spetterende ouverture, een aandoenlijke aria, een dromerig duet of een levendig ensemble. Een imaginair concert krijgt u er bovenop met heel wat kamermuziek, concerto’s of symfonisch werk en de zangers blijven aanwezig om ons een liedbundel aan te prijzen, een cantate of aanstekelijke koormuziek en wie weet ook nog een verrassend toemaatje.

Presentatie: Sylvia Broeckaert

Samenstelling: Sylvia Broeckaert

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via fidelio@klara.be

Fidelio, elke zondag van 15 tot 18 uur via Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien is de uitzending nog 2 weken lang te herbeluisteren via de site en de app.