Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Nu op Klara:

Devoot of erotisch? Stile Antico onderzoekt het in Klara Live op 6 oktober

Devoot of erotisch? Stile Antico onderzoekt het in Klara Live op 6 oktoberKlassieke muziek

Hoe verschillend zijn wereldlijke en geestelijke muziek? Vaak is de lijn tussen sacrale en profane muziek uit de renaissance verrassend dun, zo blijkt uit het programma van het Britse a capellakoor Stile Antico. Op donderdag 6 oktober hoort u dit concert Live op Klara, vanuit de Kerk van Onze-Lieve-Vrouw-ter-Kapelle in Brussel.
Foto van Stile Antico

Stile Antico. Foto (c) Eric Richmond

Hemelse missen
De missen van renaissancecomponisten als Lassus, Desprez, Morales en da Vittoria klinken hemels. Toch zochten de componisten hun inspiratie vaak in wereldlijke muziek. In plaats van hun missen op een gregoriaanse melodie te baseren, wat lang de traditie was, gingen ze ook hun licht opsteken bij volksliedjes of chansons.

Volkslied of liefdeslied?
Een van de populairste liedjes ooit als basismelodie of cantus firmus voor een mis, is ‘L’homme armé’, dat gebruikt zou zijn door niet minder dan veertig (!) componisten. Stile Antico kiest in het concert voor het Kyrie uit de Missa ‘L’homme armé’ van Guillaume Dufay.
Niet alleen populaire volksliedjes, ook echte liefdesliederen werden een dankbare bron voor basismelodieën in missen. Zo klinkt het melancholische ‘Mort et fortune’ van Nicolas Gombert, over de verloren liefde, in een mis van Orlandus Lassus.

Contrafacten: Van smachten naar smeken
Maar Claudio Monteverdi en zijn entourage gingen nog verder. Federico Borromeo, de Milanese kardinaal van de contrareformatie, keurde wereldlijke muziek in de kerk officieel af. Alleen vond hij Monteverdi’s wereldlijke muziek gewoon veel te goed om niet te gebruiken. Borromeo had een muzikant in dienst, Aquilino Coppini, die gespecialiseerd was in het maken van sacrale ‘contrafacten’ op de wereldlijke madrigalen. Coppini zette niet gewoon een nieuwe Latijnse tekst onder de bestaande noten van Monteverdi, maar zocht naar teksten en vertalingen waarin het metrum en de muzikale accenten mooi tot hun recht kwamen en hun effect behielden. De nieuwe Latijnse teksten passen daarom wonderwel op de muziek van Monteverdi.
Een bekend voorbeeld van een sensueel madrigaal dat een devoot werk werd, hoort u in de eerste helft van de concertavond van Stile Antico. Monteverdi’s uitgesproken erotische madrigaal ‘Si ch’io vorrei morire’ werd herwerkt tot ‘O Jesu mea vita’. De smachtende eindverzen : ‘Ahi bocca, ahi baci, ahi lingua, torn’a dire’ (ah mond, ah kussen, ah tong) worden in de nieuwe tekst het smekende : O Jesu, lux mea, spes mea, (O Jesus, mijn licht, mijn hoop, mijn hart).

Stile Antico
Stile Antico brengt de renaissancepolyfonie of muziek in de stile antico of oude stijl - op een tegelijk frisse en adembenemende manier. Het Britse a capellakoor, dat zonder dirigent werkt, is in tien jaar tijd een van de Europese topkoren geworden.
Dit seizoen is Stile Antico in residentie van Bozar. Klara - en u dus ook - is live bij het eerste concert van hun residentie van Bozar. Op het programma van dit concert staan pareltjes van Claudio Monteverdi, Guillaume Dufay, Orlandus Lassus, Clemens Non Papa, Tomás Luis de Victoria, Cristóbal de Morales, John Taverner en Nicolas Gombert.

Klara Live

Klara's dagelijkse concertmoment, met eigen opnamen van binnenlandse concerten en een uitgelezen selectie uit het indrukwekkende Europese concertaanbod.

Presentatie: Nicole Van Opstal / Lut Van der Eycken 

Samenstelling: Renate Weytjens / Birgit van Cleemput / Els T’ Seyen / Felicia Bockstael.

Contact: klaralive@klara.be