Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Dido and Aeneas in Opera Ballet Vlaanderen: een veelgelaagde operafilm

Dido and Aeneas in Opera Ballet Vlaanderen: een veelgelaagde operafilmBlijf verwonderd!, Podium; Opera Ballet Vlaanderen

Dido and Aeneas in een regie van David MartonAnnemie Augustijns

Dido and Aeneas in een regie van David Marton

De enige opera van Henry Purcell zoals wij die kennen duurt zowat een uur, deze voorstelling duurt dubbel zo lang. Dat had wat minder gemogen ook al is het concept van de Hongaarse regisseur David Marton heel knap uitgedacht en uitgewerkt. De vermenging van diverse lagen in de tijd en de zorgvuldige zoektocht op een archeologische site waar het stof van die tijd wordt weggeblazen door de eeuwige goden Juno en Jupiter, dat is een sterk uitgangspunt. Het is geen slecht idee om er de antieke mythologie even bij te halen, dan weet je weer waar die grote wrok van Juno jegens Aeneas vandaan komt. Aeneas is een Trojaan en het Trojaanse volk vindt zijn wortels bij een nakomeling van Jupiter en een bijzit, wat Juno confronteert met de trouweloosheid van haar man. Ook de blijvende rivaliteit tussen Venus (de moeder van Aeneas) en Juno is te herleiden tot de twist om een gouden appel en wie dan wel de mooiste mocht wezen.

De Griekse mythologie, de Trojaanse oorlog (12e eeuw v.C.), de Ilias van Homerus (8e eeuw v.C.), de Aeneis van Vergilius (1e eeuw v.C.), de samenwerking van Nahum Tate en Purcell (17e eeuw), onze tijd, de toekomst ….. al die lagen zitten in deze productie. Wellicht leent de vorm van een operafilm zich dan ook beter hiervoor dan een puur scenische uitvoering. Marton herwerkte immers de operavoorstelling Dido and Aeneas remembered, eerder scenisch te zien in Lyon in 2019. De toegevoegde teksten van Vergilius zijn een meerwaarde, ze maken het verhaal rijker en heftiger, bijvoorbeeld in de furie van Dido bij het vertrek van Aeneas. Dat Dido en Aeneas die teksten in het Frans debiteren terwijl Juno, Jupiter en Venus alias de toverkol dat in het Engels doen, zal te maken hebben met de Franse afkomst van de protagonisten. Een beetje jammer als toevoeging bij een door en door Engels meesterwerk vind ik.


Nog een grote toevoeging is de muziek van en met de Finse jazzmuzikant Kalle Kalima. Er is niet zoveel reden om puristisch vast te houden aan een louter historisch geïnformeerde uitvoering van Dido and Aeneas, er is te weinig geweten over de oorspronkelijke vorm van deze opera. De muziek van Kalima dringt subtiel binnen in de klanken van Purcell en op andere momenten is het de muziek van Purcell die groeit uit het dense hedendaagse weefsel van Kalima. De manier waarop is zeer geslaagd en maakt topmomenten zoals de eerste klacht van Dido (Ah!Belinda I am prest with torment) nog dramatischer. De vraag is ook hier waarom dit op andere momenten in de voorstelling zo oeverloos moet uitdeinen? 

Over de uitvoerders niks dan lof: Alix Le Saux als Dido, een mezzosopraan met rijke, volle stem en barok stijlinzicht in de kleine versieringen die ze aanbrengt; een superieure Claron McFadden als Belinda, de tijd heeft totaal geen vat op haar sopraanstem die moeiteloos charmeert in alle songs; Aeneas is per definitie een wat zwak figuur: je mag dan al een held zijn in de oorlog, je laat je niet zo manipuleren door de goden - of je moeder Venus in deze productie. Hij krijgt een zeer geloofwaardige invulling door bariton Guillaume Andrieu. De tussenkomsten van stemkunstenares Erika Stucky als de toverkol/Venus blijven op het netvlies en in het gehoor hangen, zeker wanneer ze zichzelf als percussionist begeleidt op een grote schop en klanken voorbrengt die het midden houden tussen een Afrikaanse bezwerende zang, krassende raven en huilende wolven. Als de possessieve Italiaanse mamma (Venus) tegenover Aeneas die Rome moet stichten is ze bijzonder grappig.

Het koor van Opera Ballet Vlaanderen klinkt iets te braafjes in de nochtans pittige koordelen zoals het heksenkoor of matrozenkoor van Purcell maar B’Rock bloeit open onder de leiding van Bart Naessens. De acteurs Marie Goyette en Thorbjörn Björnsson als Juno en Jupiter zijn al even voortreffelijk en zorgen ook voor enige humor in de bij momenten beladen voorstelling. Zij zijn de goden die de brokstukken bij elkaar proberen te puzzelen van onze teloorgegane hoogtechnologische maatschappij en dat vinden ze duidelijk maar niks!

Sylvia Broeckaert

Praktisch: nog te beleven op de website van Opera Ballet Vlaanderen tot 8 mei, Kaartjes aan 10 euro.

filmpje op facebook met de toverkol (Erika Stucky)

Fidelio

Fidelio, uw trouwe gezel op zondagmiddag, neemt u mee in een denkbeeldige opera met alles erop en eraan: een spetterende ouverture, een aandoenlijke aria, een dromerig duet of een levendig ensemble. Een imaginair concert krijgt u er bovenop met heel wat kamermuziek, concerto’s of symfonisch werk en de zangers blijven aanwezig om ons een liedbundel aan te prijzen, een cantate of aanstekelijke koormuziek en wie weet ook nog een verrassend toemaatje.

Presentatie: Sylvia Broeckaert

Samenstelling: Sylvia Broeckaert

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via fidelio@klara.be

Fidelio, elke zondag van 15 tot 18 uur via Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien is de uitzending nog 2 weken lang te herbeluisteren via de site en de app.