Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Droom en daad

Droom en daadKunst & Cultuur

Christophe Vekeman las 'Mijn vaders dromen' van Evald Flisar (Uitgeverij Querido), de eerste roman van de Sloveense bestsellerauteur die nu ook in het Nederlands verschijnt.
Evald Flisar

Evald Flisar

Luc De Vos heeft ooit geschreven dat hij dromen in romans dermate oninteressant achtte dat hij ze zonder meer placht over te slaan. Over het lezen – of doornemen – van de nieuwe roman van de Sloveense schrijver Evald Flisar (1945) zou hij bijgevolg niet meer dan een kwartiertje hebben gedaan. Of misschien toch wel, – wat nu juist droom is, en wat werkelijkheid, is in Mijn vaders dromen immers de hamvraag…

Het begint er allemaal mee dat de veertienjarige Adam op een dag de schoolopdracht krijgt om een opstel te schrijven met als titel ‘Wat heb ik vannacht gedroomd?’Adams pennenvrucht is niet alleen van dien aard dat zijn leraar het nodig vindt de ouders van de jongen in te lichten, maar heeft tevens tot gevolg dat Adam het gevoel heeft van dan af aan meer boven het leven te zweven dan dat hij er echt aan deelneemt. Van lieverlede krijgt alles wat hij meemaakt een bepaald droomachtig karakter en verschraalt voor hem het onderscheid tussen droom, werkelijkheid en fantasie. Hoe dit komt, en wat hiervan de oorzaak is? Ongetwijfeld heeft een en ander te maken met de wrange thuissituatie waarin Adam gevangen zit. Zijn vader, een plattelandsarts van enigszins louche allooi, een intellectuele botterik, niet ongeliefd bij zijn patiënten maar allesbehalve een modelechtgenoot, minacht zijn vrouw zozeer dat ook zijn zoon door minachting voor zijn moeder besmet wordt, wat evenwel niet wegneemt dat de jongen onder het slechte huwelijk zijner ouders veel te lijden heeft: ‘Op een gegeven moment eindigde de ruzie zoals altijd: vader liet het tumult van Wagners muziek op moeders oren los. Ik bad tot God dat ik voorgoed in mijn volgende droom mocht blijven.’ 

Als het boek uit is, word je badend in het angstzweet wakker.

De ellende begint pas écht goed als Adams gebed min of meer verhoord blijkt te worden en hij terechtkomt in een wereld waarin niets of niemand nog houvast te bieden heeft. Hij staat bijvoorbeeld op het moment ontmaagd te worden door de verrukkelijke Eva, een jaartje ouder dan hij, maar wordt dan plots op heterdaad betrapt door vader. Die slaat hem bewusteloos. Als Adam bijkomt ziet hij Eva en vader de liefde bedrijven. Of droomt hij dat? Stond hij inderdaad daarnet wel op het punt te worden ontmaagd? Bestaat Eva wel echt? Er zijn geen zekerheden meer, behalve deze ene dan: de dromen waar hij onbewust zijn toevlucht toe gezocht heeft, en die hij aanvankelijk nog met een zeker plezier heeft verwelkomd, belagen hem nu en gijzelen hem op dezelfde manier als waarop wanen en hallucinaties een krankzinnige het leven tot een hel maken, de dromen ontpoppen zich tot nachtmerries, en de nachtmerries halen de werkelijkheid in. Met dit alles heeft hij slechts één enkele vriend, aan wie hij alles toevertrouwt: een ver ontwikkelde foetus op sterk water in vaders geheime experimenteerruimte die, naar analogie met wat er op het etiket op de bokaal geschreven staat, door Adam ‘Abortus’ genoemd wordt…

Mijn vaders dromen is een roman, kortom, over een jongen die de grens tussen schijn en werkelijkheid dag na dag vervagen ziet. Toch wil dit niet zeggen, gelukkig, dat de lezer hetzelfde overkomt. Het tegendeel is waar: hoe verder Adam in zijn eigen labyrintische belevingswereld verloren loopt, des te scherper zien wij uit de toenemende mist de waarheid opdoemen, namelijk dat het erg bedrieglijk is om ervan uit te gaan – of om te zeggen – dat dromen bedrog zijn, en dat er in deze wereld altijd wel plaats is voor schandelijk geweld, machtsmisbruik en tot het uiterste doorgedreven perversie. Als het boek uit is, word je dan ook badend in het angstzweet wakker.

Evald Flisar is in Slovenië niet enkel een éminence grise, maar ook een bestsellerauteur. Een bestsellerauteur! De Slovenen zijn een superieur volk. 

 

 

 

Pompidou

Klara’s dagelijkse ontmoeting met de wereld van de kunst. Chantal Pattyn en Nicky Aerts nodigen een ‘guest of honour’ uit en laten ook andere gasten aan de studiotafel plaats nemen. Alles voor de Kunst!

Presentatie: Chantal Pattyn / Nicky Aerts

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via pompidou@klara.be

Van maandag tot en met donderdag, telkens van 17 tot 18 uur op Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien is de uitzending nog 2 weken lang te herbeluisteren via de site en de app.

En Pompidou kan ook gedownload worden als podcast. Zo kan u een uitzending steeds bewaren voor later.

Klik hier en bekijk wat Pompidou te bieden heeft op Facebook
Klik hier en bekijk wat Pompidou te bieden heeft op Instagram