Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Eva Bal, barones en jeugdtheatermaker, overleden

Eva Bal, barones en jeugdtheatermaker, overledenKunst & Cultuur

Theatermaker Eva Bal is gisteren op 83-jarige leeftijd overleden aan de ziekte van Alzheimer. Ze heeft een indrukwekkende carrière als theatermaker gehad. Zo maakte ze theaterproducties in binnen- en buitenland en richtte in 1978 het "Speelteater Gent", nu de bekende Kopergietery, op.
Eva Bal© via Martijn Bal

Eva Bal

Theatermaker Eva Bal overleed gisteren, op 9 mei. Dat heeft Martijn Bal, een van haar drie kinderen, laten weten aan de VRT. Ze was een heel gedreven theatermaker die nationaal en internationaal bekend werd met haar theaterproducties, maar zeker en vast ook omwille van haar liefde voor het jeugdtheater. Eind jaren '70 richtte ze een jeugdtheatercentrum op in Gent. Toen heette dat nog 'het Speelteater Gent', nu bekend als 'de Kopergietery'. Ze werd gelauwerd omdat ze een eigen methode ontwikkelde om jeugdtheater te maken: "via improvisatie naar toneel".

Jeugdtheater
Bal werd geboren in Nederland, in Den Haag als Eva Gerretsen. In 1966 trouwde ze met August Bal, en sindsdien heet ze Eva Bal. Ze studeerde drama aan de Hogeschool voor Dramatische Kunst Utrecht en bouwde na haar studies een omvangrijke carrière als theatermaker uit, in binnen- en buitenland. Maar haar grote droom zat in het jeugdtheater. In de jaren '60 kwam ze naar België, eerst om cursussen dramatische expressie te geven, en een aantal jaar later om te werken bij het Ministerie van Cultuur. In die periode deed ze onderzoek over hoe jeugdtheater in Vlaanderen een boost kon krijgen.

Eval Bal samen met een groep kinderen aan het werk© via Martijn Bal
Eva Bal richtte in Gent het Speeltheater op, wat later de Kopergietery werd.

Gent
Toen ze in Gent terechtkwam, richtte ze in 1978 haar Speelteater op waar jongeren en kinderen theaterateliers konden volgen: haar grote droom. Ze creëerde voorstellingen voor onder andere Jeugd & Theater, de Beursschouwburg, het Gentse Arca Theater en het Brussels Kamertoneel (BKT). Met haar eigen methode "via improvisatie naar toneel" toonde ze dat theater meer was dan enkel tekst, het is ook licht en het is muziek. Ze geloofde in een soort multidisciplinair theater en nodigde acteurs, muzikanten en dansers uit voor haar voorstellingen.

Het Speelteater zat op verschillende locaties in het Gentse: in een oud schooltje, in een loods op de Gordunakaai en in een pand in de Gouvernementstraat. Ze organiseerde er wekelijks ateliers en voorstellingen met beroepsacteurs, kinderen en jongeren. Belangrijke producties uit die tijd: "Wie troost Muu?" uit 1987 (kreeg de Vlaamse Signaalprijs), "De Boot" uit 1983 (werd later verfilmd), "Landschap van Laura" uit 1991 en "De tuin" uit 1992. Die laatste twee werden gemaakt samen met theatermaker Alain Platel.

 

Eva Bal die een beweging voordoet aan een kind© via Martijn Bal
Ze maakte jeugdtheater via improvisatie

De Kopergietery
In 1993 kwam haar droom om een echt jeugdtheater te hebben in Gent definitief uit. Ze nam haar intrek in de Kopergietery, een oude kopergieterij in het centrum van Gent. Op de nieuwe locatie werden, uiteraard, theaterstukken met jongeren gemaakt, maar ook gastgezelschappen uit binnen -en buitenland konden, en kunnen, er hun stukken spelen. Ook nu is het nog steeds een plek waar theaterateliers worden gegeven en waar stukken gespeeld worden. Namen zoals actrice en regisseuse Lies Pauwels, acteur Pieter-Jan De Smet, theatermaker Alexander Devriendt (van Ontroerend Goed), Nic Balthazar, broers en DJ's Stephen en David Dewaele en actrice Violet Braeckman zetten er hun eerste stappen.

De theatermaker zat ook vaak in het buitenland: Singapore, Seoul, Montréal, Moskou en Zürich. Vlak na de oorlog in Joegoslavië werkte ze ook met oorlogskinderen in Zagreb. Met haar eerste echtgenoot August Bal kreeg ze drie kinderen: Martijn, Sarah en Vincent Bal. August Bal overleed in 1984. Ze hertrouwde later met Walter Mareen. In 2000 kreeg Eva Bal de titel van barones door Koning Albert II voor haar werk binnen het jeugdtheater. Door haar hele carrière won ze verschillende theaterprijzen en werd ze bekend in België en in het buitenland. Ze leed de afgelopen jaren aan de ziekte van Alzheimer.

©VRT NWS

Espresso

Espresso, uw ochtendradio met pit! Ontwaak met rustige muziek, blijf op de hoogte van het culturele leven in Vlaanderen en ontdek wat Klara vandaag voor u in petto heeft.

Presentatie: Clara De Decker / Greet Samyn

Samenstelling: Vincent Goris/ Joris Preckler

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via espresso@klara.be

Elke weekdag van 06 tot 09 uur via Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien is de uitzending nog 24 uur lang te herbeluisteren via de site en de app.