Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Faustin Linyekula brengt Congo op Kunstenfestivaldesarts

Faustin Linyekula brengt Congo op KunstenfestivaldesartsKunst & Cultuur

Op 29 mei 2019 stelt Congolees choreograaf Faustin Linyekula op het Kunstenfestivaldesarts zijn nieuwste voorstelling 'Congo' voor. Gebaseerd op het gelijknamige boek van Eric Vuillard cirkelt het rond sleutelfiguren van de kolonisatie. Met tekst, video en vooral een sprekend lichaam stelt Linyekula vragen naar een verleden dat tot vandaag doorwerkt.
Congo, van 24-28 mei in de KVS© KVS

Congo, van 24-28 mei in de KVS

Eén van de kunstenaars van het ogenblik is Faustin Linyekula. Hij was een tijd kind aan huis in de KVS, stond vorig jaar op het KunstefestivaldesArts met Banataba, naast het toen nog niet geopende Afrikamuseum in Tervuren. Zijn schreeuw in de richting van Leopold II weerklinkt nog.

Voor NTGent zou hij deze lente zijn bijdrage leveren aan Milo Rau’s Histoires du Théâtre. Maar dat feest ging niet door omdat Linyekula’s performers, zelfs nadat buitenlandse zaken erbij werd gehaald, geen visum voor ons land kregen. Ondertussen staat de voorstelling deze zomer wel op het Theaterfestival van Avignon, en, is hij associate artist van het prestigieuze Holland festival, waar hij een paar van zijn voorstellingen, ontwikkeld bij Studios Kaboko in Kinsangani, zal presenteren.

Nu vrijdag toont hij op het Kunstenfestival Congo, alweer in de KVS, het vertrouwde huis van weleer. Congo is gebaseerd op het gelijknamige boek van Eric Vuillard van een zestal jaar geleden. Het maakte zware indruk op Linyekula, omdat eindelijk de juiste taal werd gevonden voor wat enkele colons in Congo hebben uitgevoerd, met als hoofdpersonages Henry Morton Stanley, Charles Lemaire en Léon Fievez. Resp. de ontdekkingsreizeiger, de man die de beschaving wilde brengen én de beul van de rubberplantages.

Vorige vrijdag had Chantal Pattyn een ontmoeting met Linyekula in de repetitie-ruimtes van de KVS. Met een week te gaan voor de première zag hij er heel ontspannen uit. Maar minder als het over de inhoud gaat van wat hij in Congo wil vertellen.

Faustin Linyekula over zijn voorstelling Congo

Faustin Linyekula over Congo, kort samengevat: we leven nog altijd in dezelfde tijden die door Leopold II werden geïnitieerd. Zelfs het discours van Mobutu was in hetzelfde bedje ziek. Wat Vuillard betreft: vooral de taal heeft hem gepakt: poëtisch en gruwelijk tegelijkertijd.

Linyekula is zoals hij al zei geobsedeerd door geschiedenis, en ook door het zogezegde gebrek eraan. Dat jongeren niet meer weten dat Congo een kolonie was van België maakt hem woest, dat men denkt dat de Congolese geschiedenis begon met de geschriften door de Belgen evenzeer.

Voor hem zit je verleden ook in je lijf, je lichaam draagt de sporen van wat je voorouders meemaakten. In je DNA zit je hele verleden. Ook dat van je volk en wat het werd aangedaan. Als danser en choreograaf werkt hij dus met zijn eigen materiaal. Maar laten we beginnen met zijn naam: Faustin. Dat is meer dan een naam op een paspoort.

Faustin Linyekula over zijn familienaam

Hoe paradoxaal kan het worden. In zijn ambities om Congo te zaïriseren introduceerde Mobutu Sese Seko alsnog de familienaam, waar tot dan toe geen behoefte aan was.

Hetgeen ons bij identiteit brengt. En dat hij zowel van daar als van hier is.

Faustin Linyekula over identiteit

Uiteindelijk is hij een danser. Zijn enige echte land is zijn dansende lijf.
Faustin Linyekula werkte niet altijd in Congo. Hij nam een tijd de wijk naar Nairobi, en veroverde ondertussen de allergrootste podia ter wereld. Tot hij besliste terug te gaan naar Kisangani, waar hij Studios Kabako oprichtte. Allerhande performers komen er aan hun trekken. En verdienen er geld met hun talent.

Waarom ging hij terug?

Faustin Linyekula over Studio Kabako

Rest ons de kwestie van retributie.

In zijn voorstelling Banataba speelde hij met een beeld van zijn voorouders, een kopie van een beeld uit het Metropolitan Museum.
Wat moeten we met de collecties die veilig in onze musea zitten opgeborgen?

Faustin Linyekula over retributie van kunstvoorwerpen

Congo is te zien op Kunstenfestivaldesarts 2019.

Pompidou

Klara’s dagelijkse ontmoeting met de wereld van de kunst. Chantal Pattyn en Nicky Aerts brengen uiteenlopende gasten rond de tafel onder het motto ‘Alles voor de kunst!’

Presentatie: Chantal Pattyn / Nicky Aerts

Samenstelling: Gerrit Valckenaers

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via pompidou@klara.be

Van maandag tot en met donderdag, telkens van 17 tot 18 uur op Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien is de uitzending nog 2 weken lang te herbeluisteren via de site en de app.

En Pompidou kan ook gedownload worden als podcast. Zo kan u een uitzending steeds bewaren voor later.

Klik hier en bekijk wat Pompidou te bieden heeft op Facebook
Klik hier en bekijk wat Pompidou te bieden heeft op Instagram