Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Gustav Mahler: Symfonie nr. 10 - Michael Gielen

Gustav Mahler: Symfonie nr. 10 - Michael GielenBlijf verwonderd!

Uitvoerders: SWR Sinfonieorchester Baden-Baden und Freiburg o.l.v. Michael Gielen Label: Hänssler 93.124
Gustav Mahler: Symfonie nr. 10 - Michael Gielen

Gustav Mahler: Symfonie nr. 10 - Michael Gielen

Programma: Gustav Mahler: Symfonie nr.10 in Fis (voltooid door Deryck Cooke)

In de laatste jaren van zijn leven, tussen 1909 en 1911, werkte Mahler aan zijn tiende symfonie. Alleen het openingsdeel, het lange en ingetogen adagio, voltooide hij helemaal. Van het derde deel 'Purgatorio' ontbrak alleen een deel van de instrumentatie, maar met de overgebleven aanwijzigingen van de componist kon die vrij gemakkelijk aangevuld worden. De Engelse musicoloog Deryk Cooke was de eerste die (op basis van de uitgebreide schetsen en richtlijnen over structuur, tonaliteiten en orkestratie van Mahler zelf) een 'speelbare versie' ontwierp van de andere drie delen. En zo werd in 1965 een eerste 'Cooke-versie' in vijf delen van Mahlers tiende symfonie uitgevoerd, een tweede versie volgde vier jaar later, en een definitieve derde (degene die ook Gielen voor deze opname gebruikt) in 1976. Michael Gielen, de onvermoeibare verdediger van de muziek van Schönberg, Berg en Webern, en van tijdgenoten-componisten, is ook een schitterende Mahler-dirigent, dat toont hij in zijn integrale bij Hänssler meer dan overtuigend aan. Omdat hij niet altijd over toporkesten beschikt, wordt hij wel eens over het hoofd gezien in Mahler-discografieën. En dat is jammer en helemaal onterecht, want niemand anders dan Michael Gielen - ook al bestaan er prachtige versies van het 'Adagio' alleen (o.l.v. Szell, Bernstein, Haitink, Boulez en Chailly) - brengt deze tiende symfonie met zo'n uitzonderlijke helderheid en brede adem. Gielen leidt het geheel met een indrukwekkende concentratie, en hij benadrukt het radicale, moderne karakter van dit werk. Alles lijkt hier perfect te kloppen en logisch uit elkaar voort te vloeien: tempi, dynamische verschillen (met adembenemende plotse diminuendo's), en de originele klankkleuren (vooral van de koperblazers). Michael Gielen laat zich daarbij alleen leiden door de muzikale samenhang van deze compositie, en geeft niet toe aan sentimentalisme of overdreven emotionaliteit. Het orkest van de Südwestfunk beschikt niet over de weelderige sonoriteiten van de Wiener of de Berliner Philharmoniker, maar het is hier wel in een ideale akoestiek opgenomen, en de instrumentale ruimte en helderheid die hierdoor werden gecreëerd, komen perfect overeen met de bedoelingen van de dirigent.

Bart Tijskens

Klara's oordeel