Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Het modernisme van architect Victor Bourgeois herbekeken.

Het modernisme van architect Victor Bourgeois herbekeken.Kunst & Cultuur, Boek

Architectuur Geschiedenis van het modernisme in België©Nai010 Publishers

Iwan Strauven Architect Victor Bourgeois

Wie?

Architectuurcriticus en curator Iwan Strauven pluisde jarenlang het leven en de werken uit van de Brusselse modernistische architect, Victor Bourgeois. Die speelde tijdens het interbellum zelfs even, zo begrijpen we nu, een cruciale rol in de internationale beweging van moderne architecten.

Wat?

Dat Victor Bourgeois in de vergetelheid raakte heeft ook te maken met de matige waardering voor zijn na-oorlogse bouwwerken. Toch schitterde hij als 25-jarige architect als een komeet aan het firmament toen hij de Cité Moderne uit de grond stampte. Dat is de sociale tuinwijk in Sint-Agatha-Berchem waarvoor hij niet alleen een ambitieus plan tekende. Met zijn broer en vrienden uit het verenigingsleven nam hij het initiatief om een huurderscoöperatie op te richten die de opdracht gaf tot de tuinwijk. Deze stad in een stad zou opgetrokken worden in witgepleisterd mager beton. Het project moest tegemoetkomen aan de hoge woningnood die na de Eerste Wereldoorlog was ontstaan. Ook al viel het project uiteindelijk een stuk kleiner en bescheidener uit dan aanvankelijk gehoopt, Victor Bourgeois gooide er internationaal hoge ogen mee. Dat hij zo in de kijker liep, had ook te maken met het enorme netwerk dat hij had uitgebouwd met 7Arts. Dit avantgarde winterweekblad had hij met zijn broer Pierre Bourgeois en enkele kunstenaarsvrienden opgericht. Het weekblad volgde ook de avantgardekunst uit de buurlanden op de voet. Zijn ideeën over architectuur en stedenbouw zou hij ook uitdragen in de kunstschool die Henry Van de Velde in Ter Kameren in 1927 zal oprichten. Victor Bourgeois geeft er les tot aan zijn dood in 1962 en leidt befaamde architecten op zoals Willy Van Der Meeren.

Waarom moet ik dit lezen?

Iwan Strauven slaagt erin om de kloof tussen het oeuvre en de opvattingen van Bourgeois voor en na de Tweede Wereldoorlog te dichten. Zijn radicale en sociaal geëngageerde modernistische opvattingen tijdens het interbellum vloeien over in de ingehouden en eerder dienende houding die hij als architect na de tweede wereldoorlog aannam. Dat deed hij uit respect voor de stedenbouwkundige context waarin zijn gebouwen vorm zouden krijgen. En voor de rust en de harmonie die het geheel uit moest stralen.

Praktisch

Iwan Strauven. Victor Bourgeois (1897-1962). Modernity, tradition, neutrality. Nai010 Publishers.

Tentoonstelling in de Sint-Gorikshallen in Brussel tot 5 juni

Gudrun De Geyter