Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Humor in de klassieke muziek: stem nu

Humor in de klassieke muziek: stem nuKlassieke muziek

Met de maand april in aantocht, gaan we bij Club Klara op zoek naar klassieke muziek met een knipoog. Hier alvast een kleine humoristische bloemlezing...
Toonladder van si naar do waar de sol en fa vervangen zijn door de afbeelding van een sofa.

Een alternatieve muzieknotatie...

Dat componisten altijd serieuze mensen waren? Toch niet. In hun muziek verwerkten ze vaak subtiele grapjes.

 

 

 

 

 

Joseph Haydn deed het publiek goed schrikken in zijn Andante uit de symfonie nr. 94. Na een halve minuut breken plots harde paukenslagen los. Iedereen was na het indommelen meteen klaarwakker. Deze Londense symfonie uit 1791 kreeg als bijnaam de Surprise Symphony. Wolfgang Amadeus Mozart hield ook wel van een mopje - al was dat bij hem iets genuanceerder. In zijn divertimento voor twee hoorns en strijkkwartet (KV 522) verwerkt Mozart heel wat muzikale eigenaardigheden die toen buiten de lijntjes waren: bepaalde akkoorden losten niet op in het ‘juiste’ akkoord (het publiek bleef op z'n honger zitten), de hoorns speelden geregeld dissonanten en de hoge registers van de violen klonken in hele toonladders (toonladders waarvan de afstand tussen twee tonen altijd even groot is). Dit laatste werd vooral gebruikt door Russische componisten uit de 19de eeuw en de Franse 'impressionisten' (luister naar het openingsthema uit Scheherazade van Nikolai Rimsky-Korsakov). Niet voor niets heette dit werk van Mozart Ein musikalischer Spaβ

De grappige schelmenstreken van Tijl Uilenspiegel vertaalde Richard Strauss in zijn Till Eulenspiegels lustige Streiche. Van Uilenspiegels dikke teen die vanonder een monnikspij tevoorschijn komt tot het beetnemen van hooggeleerden aan de universiteit, alles komt in de muziek aan bod. Uilenspiegel lijkt heen en weer te lopen tussen de muzikanten van het orkest. 

Antonio Vivaldi lacht in zijn Vier Seizoenen wat in het vuistje door dronkaards uit te beelden die zichzelf in slaap drinken (Herfst). De Pastorale symfonie van Ludwig van Beethoven imiteert niet alleen tjilpende vogels en hevige stormen, maar ook een nogal amateuristisch dorpsensemble (derde beweging). In de derde symfonie van Gustav Mahler lijkt dan weer plots een militaire muziekkapel te passeren. Felix Mendelssohn werkt op onze lachspieren door de ouverture uit Ein Sommernachtstraum. Na een drietal minuten wordt het komisch personage Nick Bottom voorgesteld. Hij wordt in deze ouverture geassocieerd met het geluid van een balkende ezel. 

 

 

De vijfde Hongaarse rapsodie van Johannes Brahms wordt gebruikt in The Great Dictator van Charlie ChaplinDe tweede Hongaarse rapsodie van Frans Liszt is letterlijk een kat- en muisspel tussen Tom and Jerry. Bij Camille Saint-Saëns lijken de olifanten te dansen in het vijfde deel uit Le Carnaval des Animaux. In 1950 horen we zelf een typemachine in de orkestmuziek van The Typewriter door Leroy Anderson

We kunnen blijven lachen: het kattenduet van Rossini, Ah vous dirai-je maman van Mozart, de Aventures van G. Ligeti, de persiflage op Bach door Peter Schickele en zijn fictieve P.D.Q. Bach als pseudoniem, de grappige titels die Erik Satie aan z’n werken gaf (Préludes véritables flasques pour un chien) of de onbedoelde humor bij de schatrijke Amerikaanse sopraan Florence Foster Jenkins die geregeld Carnegie Hall afhuurde om haar kennissen uit te nodigen voor een avondje gekrijs.

 

Why couldn't Mozart find his piano teacher? He was Haydn!
Cartoon
Mopjes onder melomanen

Welke klassieke muziek is volgens u goed gekruid met humor?
Stem ondertussen ook één van onderstaande werkjes in de volgende uitzending!

Mail naar club@klara.be
SMS naar 6001 of laat iets achter op onze Facebookpagina

 

Club Klara

Een programma met heel hoog inspraakgehalte.

Presentatie: Sander de Keere

Samenstelling: Sander de Keere

Contact: club@klara.be