Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Iedereen Klassiek op 14 mei: een concerto vol intense schoonheid en naoorlogse desillusie

Iedereen Klassiek op 14 mei: een concerto vol intense schoonheid en naoorlogse desillusieKlassieke muziek

In het eerste uur putten we o.a. uit het pianoconcerto van Poulenc, de ballades van Chopin en het hoboconcerto van Alessandro Marcello. In het tweede uur laten we o.a. het prachtige celloconcerto van Edward Elgar horen.
Edward Elgar en celliste Beatrice Harrison tijdens een opname ca. 1920

Edward Elgar en celliste Beatrice Harrison tijdens een opname ca. 1920

1918. De 61-jarige Edward Elgar moet een operatie ondergaan om zijn amandelen te laten verwijderen. Een gevaarlijke ingreep voor een man van zijn leeftijd. Wanneer hij opnieuw bij bewustzijn is, vraagt hij om pen en papier. Tijdens zijn verdoving is een melodie zich in zijn hoofd gaan nestelen. 

Zomer 1919. Elgar is in Brinkwells, zijn vakantiehuisje in Sussex. In de jaren voordien kon de familie daar 's nachts de artillerie horen rommelen over het Kanaal. De Eerste Wereldoorlog liet een diepe indruk na op Elgar. Sinds 1914 had hij weinig substantieels op papier gezet. In 1919 vraagt hij echter plots of zijn familie een van zijn piano's uit de opslagruimte kan laten halen. Hij begint weer te componeren en giet al zijn naoorlogse verdriet, wanhoop en desillusie in een aangrijpend celloconcerto. Het hoofdthema in de eerste beweging wordt die melodie, die als in een droom tot hem is gekomen. Het is een klaagzang voor een verloren wereld, voor een Europa dat nooit meer hetzelfde zal zijn. 

De première wordt een ramp, aangezien Elgar en de muzikanten veel te weinig tijd krijgen om te repeteren. In 1920 en 1928 maakt hij geluidsopnames van het celloconcerto, met Beatrice Harrison als soliste. Daarna verdwijnt het uit de aandacht, tot de legendarische celliste Jacqueline Du Pré het in 1965 opneemt. Mstislav Rostropovich schrapt het concerto prompt uit zijn eigen repertoire, omdat hij ervan overtuigd is dat zijn leerlinge het veel beter doet dan hij. Sindsdien hebben ettelijke componisten zich aan dit intense werk gewaagd. 

 

Opbouw

1. Adagio - Moderato

2. Lento - Allegro molto

3. Adagio

4. Allegro - Moderato - Allegro, ma non troppo - Poco più lento - Adagio

 

De opname

Een opname van begin jaren '90, met de Amerikaanse cellist Lynn Harrell en het Los Angeles Philharmonic Orchestra onder leiding van Zubin Mehta (Decca 450 021-2)

 

 

Een fragment uit de allereerste opname (ca. 1920)

Een fragment uit de tweede opname die Elgar in 1928 maakte met celliste Beatrice Harrison

Jacqueline Du Pré speelt het openingsdeel uit het celloconcerto (1967)

Iedereen Klassiek

Loopt u soms verloren in de wijde wereld van de klassieke muziek of bent u wel geïnteresseerd maar weet u niet waar te beginnen? Of walst u gewoon graag door de kamer op dat ene onovertroffen ballet? Dan is Iedereen Klassiek voor u geknipt. Maar ook wie verbluffende ontdekkingen wil doen in het minder bekende repertoire moet zeker luisteren. Iedereen welkom in Iedereen Klassiek!

Presentatie: Tom Verheyden

Samenstelling: Greet Van 't veld

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via iedereenklassiek@klara.be

Elke zondag, telkens van 14 tot 18 uur op Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien zijn de uitzendingen nog 2 weken lang te herbeluisteren via de site en de app.