Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Je veux de l'amour

Je veux de l'amourKunst & Cultuur

De verhalen van de Israëlische schrijver Etgar Keret zijn altijd een feest, ontdekte Christophe Vekeman.

Uitgeverij Podium stelde voor de tweede keer een verhalenbundel van de Israëlische schrijver Etgar Keret samen

Geen uitgeverij in ons taalgebied die het genre van het korte verhaal zo’n warm hart toedraagt als Podium. In dezelfde fijnproeversreeks waarin voorheen al kort prozawerk van zulke uiteenlopende schrijvers als F. Scott Fitzgerald, Ronald Giphart, Adam Ross en debutante Caro Van Thuyne verscheen, publiceert Podium nu voor de derde keer een verhalenbundel van de in 1967 te Tel Aviv geboren Etgar Keret.

Mijn konijn van vaderskant heet het uit het Hebreeuws vertaalde boek, een titel die het qua intrigerendheid maar nipt moet afleggen tegen ‘De voorlaatste keer dat ik werd afgeschoten uit een kanon’, zoals het openingsverhaal is geheten. ‘Om menselijke kanonskogel te zijn, hoef je niet soepel, handig of sterk te wezen, alleen maar voldoende eenzaam en ongelukkig,’ leren wij daar, op de tweede bladzijde van het boek, welk boek 240 pagina’s en ruim twintig verhalen later eindigt met een ik-figuur die om zich heen kijkt en helaas moet vaststellen dat hij ‘helemaal maar dan ook helemaal alleen was’. Het moge duidelijk zijn, kortom, wat het overkoepelende thema is van deze bundel. Maar daarmee is nog niet duidelijk gemaakt hoe geweldig goed dit boek is. 

De eenzaamheid die Kerets personages belaagt en die door de schrijver als een conditio sine qua non van het mens-zijn lijkt te worden beschouwd, heeft vele oorzaken, en een ervan komt al meteen aan bod in datzelfde eerste verhaal, wanneer een clown de menselijke kanonskogel in spe een gouden raad geeft die, zoals dat gaat met gouden raadgevingen, louter van onverschilligheid en/of doorgedreven stupiditeit getuigt: ‘Wat belangrijk is, is dat je je lichaam ontspant. Of dat je het spant, een van de twee. Ik weet het niet precies meer.’

Een geheimtip: de Israëlische schrijver Etgar Keret

Ook in het tweede verhaal van de bundel, ‘Doe het niet!’ getiteld, drijft Keret de moeilijkheden – misschien zelfs onmogelijkheden – van het menselijk contact op de spits, meer bepaald door het in wezen schuldeloze maar ook van egocentrisme blijk gevende enthousiasme van een kind een uitdrukkelijk destructieve glans te verlenen: als de zich op de begane grond bevindende Titi omhoog kijkt en op de rand van het dak een potentiële zelfmoordenaar ontwaart, verkeert hij in de waan dat het een heuse superheld betreft. ‘Ga nu eens vliegen, kom op! Vlieg!’ blijft het jongetje jengelend aandringen, dwars door de tegenwerpingen van zijn paniekerige vader heen.

Later belanden vader en zoon zelf op het dak, in een poging de man alsnog te overhalen níet de hoogste vlucht te nemen – maar het dak is leeg, verschrikkelijk genoeg, en misverstand stapelt zich op misverstand als er vervolgens plots een vrouw verschijnt die meent dat de vader zijn zoon op zijn beurt met zich meenemen wil richting een gewisse dood in de diepte. Zo slaagt Keret erin bijzonder zware onderwerpen als zelfmoord, maar ook – want dat komt eveneens nog ter sprake in dat tweede verhaal – de dood van een echtgenote en moeder, en de depressie die daarop gevolgd is bij de achtergebleven vader van Titi, te koppelen aan voornoemde thematiek van menselijke eenzaamheid en tóch en desondanks en spijts dit alles een verhaal af te leveren dat zich laat lezen met een glimlach op de lippen, dat vaart heeft en meeslepend en bijwijlen zonder meer hilarisch is, en dat aan het slot op de koop toe, alsof het allemaal niet op kan, nog eens weet te ontroeren ook.

De verhalen over bijzonder zware onderwerpen laten zich lezen met een glimlach op de lippen.

Andere verhalen gaan over bijvoorbeeld een vijftigjarig, snoepgraag kind dat voor zijn verjaardag een Lottoformulier mag invullen, maar als puntje bij paaltje komt toch maar liever niet wil winnen daar hij vreest dat het vergaren van een groot fortuin met zich zou meebrengen dat hij van moederlief wordt gescheiden. Of over ene Robbie, die over verjaardagen, veranderingen en ouders gesproken, op zijn verjaardag opstaat en moet concluderen dat zijn vader een konijn geworden is. Of over, om het nogmaals over verjaardagen te hebben, een rijkaard die middels een krantenadvertentie tegen grof geld voor zichzelf verjaardagen ronselt. ‘Eigenlijk bood hij niet aan de verjaardag zelf te kopen, want die was echt niet overdraagbaar, maar alle rechten die eruit voortvloeiden: cadeaus, gelukwensen, feestjes enzovoorts. (…) Zo kreeg de rijke man elke dag een hoop mensen aan de lijn die hem hartelijk feliciteerden, en zongen allerlei onbekende kinderen en oude vrouwen “Lang zal hij leven” voor hem door de telefoon.’ Je veux de l’amour, met andere woorden, je veux de l’amour en niets anders dan dat: zeg dat Van het Groenewoud het gezegd heeft. Alles om de eenzaamheid te bevechten. 

Alles? 

Alles, ja, al is niet alles altijd een even goed idee, natuurlijk. Het zich aanschaffen van een hond, om maar iets te noemen, is getuige het verhaal ‘Allergieën’ niet per definitie aanraadbaar. Koop geen hond, is een van de boodschappen die uit Mijn konijn van vaderskant valt te puren. Koop geen hond. Rook beter een joint.

Christophe Vekeman

'Mijn konijn van vaderskant' van Etgar Keret is verschenen bij Podium
Uit het Hebreeuws vertaald door Ruben Verhasselt

Pompidou

Klara’s dagelijkse ontmoeting met de wereld van de kunst. Chantal Pattyn en Nicky Aerts brengen uiteenlopende gasten rond de tafel onder het motto ‘Alles voor de kunst!’

Presentatie: Chantal Pattyn / Nicky Aerts

Samenstelling: Vincent Goris

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via pompidou@klara.be

Van maandag tot en met donderdag, telkens van 17 tot 18 uur op Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien is de uitzending nog 2 weken lang te herbeluisteren via de site en de app.

En Pompidou kan ook gedownload worden als podcast. Zo kan u een uitzending steeds bewaren voor later.

Klik hier en bekijk wat Pompidou te bieden heeft op Facebook
Klik hier en bekijk wat Pompidou te bieden heeft op Instagram