Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Karajan - Beethoven - The Symphonies - Berliner Philharmoniker

Karajan - Beethoven - The Symphonies - Berliner PhilharmonikerBlijf verwonderd!

Uitvoerders: Gundula Janowitz, sopraan; Christa Ludwig, alt; Jess Thomas, tenor; Walter Berry, bas; Koor van de Duitse Opera van Berlijn; Berliner Philharmoniker o.l.v. Herbert von Karajan Label: DG 073 4107
Karajan - Beethoven - The Symphonies - Berliner Philharmoniker

Karajan - Beethoven - The Symphonies - Berliner Philharmoniker

Programma: Ludwig van Beethoven: Symfonie nr.1 in C - Symfonie nr.2 in D - Symfonie nr.3 in Es "Eroica" - Symfonie nr.4 in Bes - Symfonie nr.5 in c - Symfonie nr.6 in F "Pastorale" - Symfonie nr.7 in A - Symfonie nr.8 in F - Symfonie nr.9 in D "An die Freude"

In de jaren '60 zorgde de samenwerking tussen Herbert von Karajan en de regisseur Henri-Georges Clouzot voor een sensatie: hun nieuwe, fasinerende en originele benadering om muziek (het Requiem van Verdi, de Nieuwe Wereld van Dvorak, vierde symfonie van Schumann...) te filmen werd erg gewaardeerd door de muziekcritici en het publiek. Voor deze beeldopname van de Beethoven-symfonieën enkele jaren later, deed Karajan zelf de artistieke supervisie. Maar helaas, zijn talenten als filmmaker waren omgekeerd evenredig met zijn muzikale genie: Karajan dirigeerde niet langer voor zijn orkest (dat altijd als een maasa getoond werd, maar zelden kwamen muzikanten individueel in beeld, eerder nog hun instrumenten), maar voor de camera en, bij uitbreiding, voor de toeschouwers. In deze gekunstelde stijl blijven de derde en de zevende symfonie nog het beste overeind: tegenover een Berlijnse Filharmonie verdeeld in drie tribunes (violen links, hout- en koperblazers en pauken in het midden, lage strijkers rechts), met afwisselend ronddraaiende totaalbeelden en lange detailopnamen van zijn gezicht (met de ogen altijd gesloten) en handen, bekomt Karajan hier een vloeiende stijl die in de andere symfonieën ontbreekt. Dieptepunten zijn de pastorale, met vervelende flou-effecten, en de overladen en doorwrochte negende, waarin de (uitstekende) solisten voorwaar in play-back lijken te zingen. En toch: al missen de beelden spontaneïteit en authenticiteit, de muziek is en blijft subliem. In feite is deze cyclus overtuigender dan de integrale studio-opnamen, die Karajan met hetzelfde orkest maakte in de jaren 1960-1970. Hier verenigt hij de sonore schittering van een weelderige Berliner Philharmoniker uit de grote dagen en een bezeten ritmische energie met de uitstraling van eigen zijn Beethoven-interpretaties uit de jaren 1950 en de vroege jaren '60. Zelfs muziekliefhebbers die (en dat kunnen we begrijpen) moeite hebben met het narcistische karakter van de beelden, zouden deze krachtige vertolkingen moeten proberen. Vooral ook omdat de ingenieurs van Deutsche Grammophon deze dvd-opnamen een nieuwe glans hebben gegeven.

Bart Tijskens

Klara's oordeel