Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Klara live op woensdag 21 april: Sjostakovitsj en Sjostakovitsj

Klara live op woensdag 21 april: Sjostakovitsj en SjostakovitsjKlassieke muziek

Het Eerste Celloconcerto en de Negende symfonie van Dmitri Sjostakovitsj sieren samen de affiche van een concert door Jean-Guihen Queyras en het NDR Elbphilharmonie Orchester o.l.v. Juraj Valčuha. Beide werken zijn geschreven voor een beperkt orkest en dat terwijl Sjostakovitsj had aangekondigd dat zijn Negende een indrukwekkend werk zou worden om het einde van de Tweede Wereldoorlog te vieren.
portret van Dmitri Sjostakovitsj© VRT rr

Dmitri Sjostakovitsj

Sjostakovitsj schreef zijn Negende Symfonie in 1945. De oorlog was voorbij en men verwachtte dat hij een grootse overwinningssymfonie zou schrijven voor solisten, koor en orkest, naar analogie met de imposante Negende van Beethoven. Groot was dan ook de verbazing toen Sjostakovtisj een vrij korte en zonnige symfonie afleverde in de geest van Haydn. Geen koor, geen tekst, geen pathos, het werk duurt nauwelijks vijfentwintig minuten. “De Negende Symfonie verschilt naar karakter scherp van mijn voorgaande symfonieën, de Zevende en de Achtste. Waar de Zevende en Achtste symfonieën een tragisch-heroïsch karakter bezaten, dan overheerst in de Negende een transparante, heldere en opgewekte geest”, schreef Sjostakovitsj. Het publiek en de muzikanten waren enthousiast bij de première in Leningrad, maar de critici waren op hun hoede. Ze kregen de indruk dat Sjostakovitsj teruggekeerd was naar de satirische stijl van zijn vroegere jaren en die stijl was niet langer wenselijk.
Waarom Sjostakovitsj afweek van het plan om een grootse Negende te schrijven, is niet duidelijk. Was de gedachte dat hij zich zo naast Beethoven zou positioneren te intimiderend? Wogen de verwachtingen voor een imposante overwinningssymfonie te zwaar? Of eiste hij zijn artistieke vrijheid op door een werk te componeren dat buiten het verwachtingspatroon lag?

Veertien jaar na zijn Negende Symfonie leverde Sjostakovitsj zijn Eerste Celloconcerto af en droeg het op aan Mstislav Rostropovitsj. Die was vereerd en promootte het werk wereldwijd.
Het concerto heeft vier delen. Het eerste deel is een humoristische mars en de finale is een brok energie. De delen daartussen zorgen voor poëzie. Opvallend is de beperkte orkestbezetting, met een bijzondere rol voor de celesta en voor de hoorn. Die laatste gaat geregeld in dialoog met de cello en fungeert zo als een soort tweede solist.

Dit EBU-concert werd opgenomen op 12 februari 2021 in de Elbphilharmonie in Hamburg.

Klara Live

Klara's dagelijkse concertmoment, met eigen opnamen van binnenlandse concerten en een uitgelezen selectie uit het indrukwekkende Europese concertaanbod.

Presentatie: Nicole Van Opstal / Geertje De Ceuleneer / Sylvia Broeckaert/ Lies Steppe

Samenstelling: Birgit van Cleemput / Els T’ Seyen / Felicia Bockstael / Renate Weytjens / Sylvia Broeckaert / Marc Vandemoortele

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via klaralive@klara.be

Van maandag tot en met zaterdag. Op weekdagen in principe van 20 tot 22 uur, en op zaterdag van 20 uur tot middernacht op Klara, klara.be en de Klara-app. Omwille van rechtstreekse uitzendingen die vroeger of later kunnen beginnen of omwille van andere elementen, kunnen deze uren soms wijzigen. Hou dus zeker onze site en nieuwsbrief in de gaten voor alle details.

Nadien is de uitzending nog 2 weken lang te herbeluisteren via de site en de app.