Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Kruisafneming van Sam Dillemans naast die van P.P. Rubens

Kruisafneming van Sam Dillemans naast die van P.P. RubensKunst & Cultuur

In de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal van Antwerpen komt naast de bekende Kruisafneming van Peter Paul Rubens een schilderij te hangen van Sam Dillemans. Het heet: 'Hommage aan Rubens: de Kruisafneming' en het is een hedendaagse vertaling van het origineel, heel eigenzinnig en hedendaags, maar met groot respect voor de meester.
Kruisafneming van Rubens (l.) en die van Dillemans (r.)© De Kathedraal - © Atelier Sam Dillemans

Kruisafneming van Rubens (l.) en die van Dillemans (r.)

Sam Dillemans maakte het schilderij in 2003 en het was al te zien op een tentoonstelling in het Rubenshuis. Onlangs schonk Dillemans het werk aan de Kathedraal in Antwerpen. Dit is een tekst die Kanunnik Bart Paepen, pastoor van de Kathedraal, schreef bij de onthulling van het werk:

Het is een onuitsprekelijk privilege dagelijks te mogen vertoeven in het gebouw waar Rubens’ Kruisafneming thuis is. De kracht van de compositie, de schoonheid van het beeld en de diepgang van het verhaal erachter blijven raken en inspireren. Dit neemt niet weg dat de beleving van zulk kunstwerk in de loop der jaren kan wijzigen. Hommage aan Rubens: De Kruisafneming van Sam Dillemans heeft mijn relatie met het zeventiende-eeuwse meesterwerk ingrijpend veranderd. Is Rubens’ topstuk niet te mooi, te afgeborsteld? Of juister nog: kan het werk een hedendaagse toeschouwer wel echt raken? Als je bij dit schilderij niet verder komt dan ‘Buitengewoon!’ of ‘Schitterend!’, doe je dan wel recht aan de inhoud van het beeld? Een onschuldige is op een wrede manier vermoord. Geschokt en verdrietig omringen zijn geliefden hem met zorg en toewijding. Ze hebben nog niet door dat het beminde, kapotgemaakte lichaam hun lichtbron is geworden. Hier is pijn afgebeeld, kwetsbare liefde en hoop. Brengt de beeldtaal van de Antwerpse grootmeester onze tijdgenoten genoeg uit evenwicht om de vele betekenislagen van dit beeld te bevroeden?

Sam Dillemans wel, me dunkt. Van dichtbij lijkt Hommage aan Rubens wel opgebouwd uit rotsformaties. Dikke lagen verf vormen kloven, dalen, bergketens en afgronden. Niet geschilderd maar gekerfd, zo komt het mij over. Het doet bijna pijn. Pas op een afstand vormen de groeven en kleurklodders een beeld. De menselijke samenhang is geen overdonderende evidentie maar een kwetsbaar vermoeden. En om lichtbron te zijn van het geheel komt het Goddelijke slachtoffer voorlopig nog te weinig uit de verf. Durven we er toch op te hopen?

In het hart van het christendom staat een paradoxale boodschap. Licht toont zich in het donker, fragiliteit herbergt de grootste kracht en het gegeven leven overwint de dood. Dit gaat zo ver dat lijden drager kan worden van schoonheid. Meer nog, dat het de plaats is waar God zich openbaart. Psalm 119 suggereert dat je Gods kerven moet leren kennen om zijn gelaat te zien oplichten. Geen enkel kunstwerk confronteert mij met deze geloofsrealiteit als Dillemans’ Hommage aan Rubens.
Kan. Bart Paepen, pastoor van de kathedraal

Espresso

Espresso, uw ochtendradio met pit! Ontwaak met rustige muziek, blijf op de hoogte van het culturele leven in Vlaanderen en ontdek wat Klara vandaag voor u in petto heeft.

Presentatie: Cara Van der Auwera / Sieglinde Michiel / Clara De Decker

Samenstelling week: Els Van Hoof
Samenstelling weekend: Vincent Goris

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via espresso@klara.be

Elke weekdag van 06 tot 09 uur en in het weekend van 07 tot 10 uur via Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien is de uitzending nog 24 uur lang te herbeluisteren via de site en de app.