Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Krystian Zimerman - Schubert - Sonates D959 & 960

Krystian Zimerman - Schubert - Sonates D959 & 960Klassieke muziek, CD

Uitvoerder: Krystian Zimerman, piano. Label: Deutsche Grammophon 00289 479 7588
Hoes van de Schubert-cd van Krystian Zimerman

Krystian Zimerman in de laatste twee sonates van Schubert

Programma: Franz Schubert: Sonate nr.20 in a voor piano D.959 – Sonate nr.21 in Bes voor piano D.960.

Het is intussen vijfentwintig jaar (25, inderdaad!) geleden dat de Poolse pianist Kristian Zimerman nog eens een solo-cd opnam, en dit tot grote frustratie van zijn talrijke fans. Maar nu is er dan eindelijk die opvolger, met daarop de twee laatste sonates van Franz Schubert. In het cd-boekje vertelt Zimerman dat de tijd rijp was om deze opname te maken. Hij wordt zestig in december, en hij vond dat hij de moed bijeen moest rapen om deze werken, en ook de late Beethoven-sonates, op te nemen. Zimerman heeft deze stukken de laatste dertig jaar geregeld in de concertzaal uitgevoerd, maar hij voelde daarbij altijd een enorme angst, die voortkwam uit zijn ongelooflijke respect voor deze componisten. Wellicht besefte hij ook dat als hij nog langer zou wachten, dat het dan wel eens te laat zou kunnen zijn. En nog volgens Zimerman: de twee laatste sonates van Schubert leveren een belangrijke bijdrage aan onze visie over de grootsheid van deze componist. Hij schakelt hier in een andere versnelling, en voegt er radicaal nieuwe ideeën over harmonie en polyfonie aan toe. Als je deze werken vergelijkt met zijn vroege sonates, dan lijken ze wel van een andere componist te komen.

We hebben er dus eventjes op moeten wachten, maar het was meer dan de moeite , want wat een schitterende en adembenemende cd is dit geworden! Hier is een pianomeester op het toppunt van zijn artistieke kunnen aan het woord, die niets meer hoeft te bewijzen, die geen franje of vertoon nodig heeft. Zimerman is bekend voor de hoge eisen die hij, vooral aan zichzelf, stelt, en zo reist hij bijvoorbeeld de wereld rond met zijn eigen piano. Maar voor deze opname ging hij nog een stap verder: hij voorzag zijn piano van een nieuw, eigen ontworpen toetsenbord, om zo het klankideaal te bekomen dat Schubert wellicht nastreefde. De belangrijkste wijziging is dat de hamers de snaren op een andere plaats dan bij een gewone vleugel raken, waardoor de klank verandert (helderder en meer breekbaar), en tegelijk ook de eigenlijke actie lichter wordt, met meer controle over snelle herhaalde noten.

En het resultaat is verbluffend, het effect betoverend, bijvoorbeeld in het tweede deel van de sonate D960, waarin de zachtere aanzetten voor een gedempte, korrelig klank zorgen, die wonderwel bij dit deel past. Ook het tweede deel van de sonate D959 klinkt aangrijpend: het begin lijkt wel een hortende barcarolle à la Chopin, het vervolg zit vol drama en bewogenheid. Zimerman haalt ook allerlei onvermoede, schitterende details naar voor, maar hij behoudt altijd het grote overzicht, de opbouw en een uiterst geraffineerde klank.

De heldere, analytische en toch sfeervolle opname, gemaakt in Japan in 2016, past naadloos bij de soevereine, eigenzinnige vertolking van Zimerman: dit is een moderne, vooruitstrevende en tijdloze Schubert

Een van de cd’s van het jaar!

- Bart Tijskens

Klara's oordeel