Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
L. van Beethoven: Fidelio

L. van Beethoven: FidelioBlijf verwonderd!

Uitvoerders: Camilla Nylund, Jonas Kaufmann, Laszlo Polgar, Alfred Muff, Koor en Orkest van de Opera van Zürich o.l.v. Nikolaus Harnoncourt. Label: TDK OPFID.
Hoes L. van Beethoven: Fidelio

L. van Beethoven: Fidelio

Programma: Ludwig van Beethoven: Fidelio

De grootste troeven van de (enige) opera die Ludwig van Beethoven componeerde zijn volgens mij de muziek en de ideologie. Het idee van recht op individuele vrijheid en de revolte tegen willekeurig machtsmisbruik geeft deze opera zijn plaats in het operarepertoire. Beethoven heeft zijn maatschappelijke thema bovendien gekoppeld aan de echtelijke trouw en de vrouwelijke opoffering, maar dat maakt dit verhaal dat zich in een gevangenis afspeelt er niet makkelijker op om aangrijpend op de scène te zetten. Ook Jürgen Flimm is daar in de opera van Zürich volgens mij niet echt in geslaagd. Hij heeft voor een brutale personenregie gekozen, wat al meteen duidelijk is in de eerste scène die zich in de woning van de cipier Rocco afspeelt. Een van de moeilijkst uit te beelden scènes, het graven van de cisterne door Rocco en Leonore/Fidelio bij het duet “Nur hurtig fort nur frisch gegraben” komt heel zwak over (ze heffen een zware steen) en zelfs het grote gevangenenkoor “Ha, welch ein Augenblick”, dat heel indrukwekkend kan zijn, is dat hier nauwelijks. Tijdens het – muzikaal grandioze slotkoor – licht de scène zonnegeel op en veroorlooft de regisseur zich twee vrijheden: Pizarro wordt neergeschoten en Marzelline doet een zelfmoordpoging. Voor de jonge tenor Jonas Kaufmann (hij zong Faust in Damnation de Faust van Berlioz in de Munt in juni 2002) is de partij nog net iets te zwaar. Camilla Nylund heeft wel een stralende maar een iets te scherpe en weinig charismatische stem om in de liefhebbende Leonore te doen geloven en ze ziet er ook veel te vrouwelijk uit om als (verklede) man geloofwaardig te zijn. Bovendien is ze op een storend artificiële manier geschminkt en bepruikt. Hun bevrijdende duet “O namenlose Freude” lokt niet veel vreugde uit. Laszlo Polgar zingt wollig en speelt houterig en Alfred Muff als Don Pizarro is zowat de meest adequate vertolker van zijn wrede personage. Nikolaus Harnoncourt blijft dan over om de muziek te dragen en hij doet dat zoals te verwachten met veel overtuiging. Van bij de ouverture bliksemt hij met zijn bezwerende ogen naar de muzikanten en ook in het verdere verloop stuwt hij het orkest voort, met schrille blazers en dreigende strijkers. Maar daarvoor is een DVD weinig toegevoegde waarde, dat kan je ook op een CD-opname horen.

Lucrèce Maeckelbergh

Klara's oordeel