Ga naar hoofdinhoud

Luister Live

Programma's

Select

Podcasts

Doe mee

Playlist

Updates

blijf verwonderd!

jazz

klassieke muziek

kunst & cultuur

Afbeelding van het programma: Pompidou

Pompidou

Christophe Vekeman leest Claudio Morandini

kunst & cultuur

wo 9 feb. - 4:25

Een breed publiek winnen voor een roman over een misantropische heremiet, dat is niet iedereen gegeven. Maar de Italiaanse schrijver Claudio Morandini slaagt er met verve in. 'Een steengoed boek'
Geen sympathiek hoofdpersonage, maar wel een steengoed boek

Na ons niet zonder dramatische gevolgen gebleven verblijf in de sneeuwstorm waarmee vorige week Het woord voor rood van Jon McGregor begon, bevinden wij ons ook nu weer in de sneeuw met een korte roman van de in 1960 geboren Italiaanse schrijver Claudio Morandini.

Sneeuw, hond, voet, zo heet in vertaling dit oorspronkelijk in 2015 gepubliceerde werk, dat in Italië eertijds een bestseller was – tot mijn verwondering toch, moet ik zeggen. Niet dat het boek niet goed tot zelfs steengoed zou zijn, want dat is het wel, maar gewoon omdat het zeg maar verre van een wet is dat romans over starnakel gekke, door en door misantropische heremieten die er op zeker ogenblik toe overgaan zich te voeden met de zweetkorst die zich in de loop der tijden om hun oude lichaam heeft gevormd in de smaak vallen bij een heel groot publiek. Ik heb het Italiaanse volk altijd al een warm hart toegedragen, kortom, maar het is bij dezen nog flink in mijn achting gestegen.

Hoofdfiguur van Sneeuw, hond, voet is Adelmo Farandola, en het begint ermee dat hij aan de start van de herfst de Alpenberg die hij bewoont afdaalt naar het dorp daar in de diepte van het dal teneinde proviand – wijn, worsten, brood en boter – in te slaan om de komende koude maanden door te komen. Dat hij wel degelijk een regelrechte mensenschuwer is, wordt meteen al duidelijk als wij te weten komen dat hij vroeger vaker naar het dorp ging, en dan met name om af en toe de fanfare te horen spelen, maar dat hij daarmee gestopt is.

Iemand, immers, ‘had hem gezien en was met uitgestoken hand op hem toegestapt om de zijne te schudden, en probeerde een praatje te maken.’ Het is dan ook zeer toepasselijk dat hij op die berg woont: verheven als hij zich boven zijn medemensen voelt, kijkt hij ook letterlijk neer op de ‘dorpslui’ in de vallei…

Dat hij behalve aan zware misantropie en hoogheidswanen ook aan vergeetachtigheid en mentale verwarring lijdt, dan weer, leren wij wanneer blijkt dat Adelmo zelf meent dat het maanden is geleden dat hij in het dorp geweest is, terwijl de winkelierster bij wie hij zijn toekomstige levensmiddelen wenst te betrekken hem doodgemoedereerd vraagt of hij vorige week bij het inslaan van zijn voorraden wellicht iets is vergeten – anders zou hij er nu niet alweer staan, toch?

Ik… ben sinds april niet beneden geweest,’ antwoordt de oude hierop, waarna zij op haar beurt wil weten: ‘Houdt u me voor de gek?’ Later herinnert hij zich een en ander dan toch, zij het heel erg vaag, en betreffende de terugtocht naar huis daagt hem meer bepaald ‘het gehijg dat van hemzelf was, maar waarvan hij in zijn verstrooidheid dacht dat het van een ander naast hem was, waardoor hij meerdere keren was gestopt om “wie is daar?” te roepen.’ 

Van wie is de mensenvoet die aan het einde van de winter boven de sneeuw blijkt uit te steken?

Wat er ook van zij, het bezoek aan de winkel laat Adelmo Farandola achter met het bittere gevoel in de maling genomen te zijn, met allerhande wraakfantasieën over het ‘in de fik’ steken van de zaak en het in elkaar slaan van de vrouw als gevolg. Met een sympathieke kerel hebben wij hier dus bepaald niet te maken, en als hij op de terugweg naar zijn berghuis het gezelschap van een hond krijgt, blijkt dat hij in tegenstelling tot de meeste misantropen tot overmaat van ramp zelfs geen dierenvriend is, want hij besluit het dier alleen te houden om het in geval van nood op te eten.

Later slaat zijn mentale verwarring om in slaande waanzin, en als hond en man gedurende de lange wintermaanden helemaal ingesneeuwd geraken en geen stap buiten de deur kunnen zetten, vervaagt bij de man het onderscheid tussen waken en slapen definitief: ‘De personages die zich in zijn dromen mengen, blijven uiteindelijk ook overdag aan zijn zijde.’ Of de mensenvoet die aan het einde van de winter zowaar boven de sneeuw blijkt uit te steken écht is, en zo ja, aan wie hij dan wel toebehoort, hoe hij daar gekomen is et cetera, blijft voor de lezer bijgevolg prettig lang onduidelijk…

Sneeuw, hond, voet is behalve een spannend, bij momenten walgelijk en vooral hoogst origineel boekje ook, ondanks al het bovenstaande, een juweeltje van lichtvoetigheid, dat de huiverende lezer vaak aan het ontroerd glimlachen brengt. Onder meer de gehallucineerde dialogen tussen hond en man zijn vaak hartverwarmend geestig. Maar goed, dit is bepaald niet De acht bergen, zoveel staat als een paal boven een vele meters dik sneeuwtapijt. Wel is Sneeuw, hond, voet van Claudio Morandini het beste boek dat ik dit jaar al heb gelezen.

Christophe Vekeman

Sneeuw, hond, voet van Claudio Morandini is verschenen bij Koppernik
Uit het Italiaans vertaald door Hilde Schraa en Manon Smits

 

 

Meer zoals dit...

Blijf op de hoogte

Wil je wekelijks het beste uit de wereld van kunst en cultuur, klassieke, jazz- en wereldmuziek? Schrijf je in op onze nieuwsbrief!

Volg ons op
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Jobs

Privacy

Gebruiksvoorwaarden

Heb je een vraag?

Contact

Wedstrijdreglement

Logo UitInVlaanderenLogo Cim Internet