Ga naar hoofdinhoud

Luister Live

Home

Luister

Klara Select

Pompidou

De herontdekking van kunstenaar claude cahun david bowie was een grote fan

De herontdekking van kunstenaar Claude Cahun: 'David Bowie was een grote fan'

Door Pompidou
Bannerafbeelding voor fragment

18 dagen geleden

7 min

De Franse kunstenaar Claude Cahun bestempelde zich een eeuw geleden als genderneutraal en was daarin een pionier. Haar werk is deze zomer zowel te zien op de Biënnale van Venetië als in de Kunsthal van Rotterdam.

Claude Cahun noemde zichzelf ‘neutre’, iets wat we nu zouden vertalen als non-binair’, aldus Elise Dupré die de tentoonstelling in Rotterdam ging bekijken. ‘Zij identificeerde zich niet als mannelijk of vrouwelijk, maar iets daartussen. Niettemin verwees zij naar zichzelf met de voornaamwoorden ‘zij’ en ‘haar’, iets wat de Kunsthal overneemt op de tentoonstelling.’

Claude Cahun werd in 1894 geboren als Lucy Schwob in een vooraanstaande uitgevers- en schrijversfamilie. Ze deelde haar leven met haar stiefzus Suzanne Malherbe, met wie ze een relatie had. Ook Malherbe nam een nieuwe naam aan: Marcel Moore. Moore was grafisch ontwerpster en actief in de modewereld. ‘Samen hebben ze een invloedrijke en diverse praktijk uitgevoerd.’

Op de tentoonstelling in Rotterdam is vooral fotografisch werk van het koppel te zien. Daaronder een hele reeks van de beroemde zelfportretten, waarin Cahun ensceneringen maakt met maskers, kostuums en theatergordijnen. ‘Je ziet hoe ze een identiteit construeert of in de huid van iemand anders probeert te kruipen om te voelen welke vrijheid dat oplevert.’

Maar Elise Dupré was op de tentoonstelling vooral geraakt door de vroege portretten van Cahun, die ze helemaal in het begin van haar kunstenaarsleven maakte. ‘Het is zeer puur werk. Cahun had een karakterkop en een enorme présence. Ze kijkt de toeschouwer rechtstreeks aan. Als toeschouwer voel je je een beetje geïntimideerd.’

Cahun en Moore leefden een onconventioneel leven voor hun tijd. In 1939, toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak in Europa, vluchtten ze naar het eiland Jersey. ‘Ze hebben daar allerlei guerille-acties uitgevoerd vanuit een sterk politiek engagement. Maar die acties sloten ook aan bij hun artistieke praktijk. Ze speelden met taal en foto’s. Zo ontrolden ze een banner aan de kerktoren van hun dorp, met daarop de tekst: Jesus died for us, but we must die for Hitler.’

Bijna was het ook zo ver, want Cahun en Moore werden ter dood veroordeeld. Een lot waaraan ze konden ontsnappen omdat de oorlog ten einde kwam. Claude Cahun stierf in 1954. Begin jaren 90 kende haar werk een plotse revival. Ze werd opgepikt door groten der aarde als David Bowie.

Ook vandaag blijft haar werk relevant,’ besluit Elise Dupré.

‘Claude Cahun. Onder de huid’ loopt tot en met 28 augustus 2022 in de Kunsthal in Rotterdam.

Gerelateerde artikelen

Gerelateerde Programma's