Ga naar hoofdinhoud

Luister Live

Home

Luister

Klara Select

Pompidou

Over vrouwen van lichte leven prostitutie in belgie door de eeuwen heen

Over "vrouwen van lichte leven": prostitutie in België door de eeuwen heen

Door Pompidou
Bannerafbeelding voor fragment

29 dagen geleden

29 min

De grote verhalen van de geschiedenis zitten soms in een donker hoekje verscholen. Het is precies in dat verdoken steegje dat historici Magaly Rodriguez García , Jelle Haemers en Pieter Vanhees zich maar al te graag vertoeven om de geschiedenis van de prostitutie in België te kunnen blootleggen. Ze bundelen hun onderzoek samen met anderen in Seks voor geld. Een geschiedenis van prostitutie in België.

Onderzoek doen naar prostitutie is geen fluitje van een cent: “Aangezien vrouwen niet altijd bronnen hebben achtergelaten, moet je de omgekeerde beweging maken: kijken naar wat voor bronmateriaal er beschikbaar is, en van daaruit vertrekken”, aldus Magaly Rodriguez García, historica en docente aan KU Leuven. De historici stootten op heel wat materiaal uit verschillende stadsarchieven: boedelbeschrijvingen, getuigenissen uit de rechtbank, persoonlijke brieven… ze staan toe om dit stukje geschiedenis langzaamaan in elkaar te puzzelen. “Er zitten pareltjes in onze archieven. Mensen vergeten dat wel eens, maar er is enorm veel materiaal overgeleverd dat nog nooit bestudeerd is geweest, hoe gek dat ook klinkt”, zo zegt Jelle Haemers, die zich in het boek ontfermt over de Middeleeuwen. Zeker vanaf de 19e eeuw, een periode waarin de hele praktijk strikt werd opgevolgd en genoteerd tot in het kleinste detail, is de hoeveelheid aan materiaal enorm. “Wij kunnen met gemak tot aan ons pensioen met dit onderwerp aan de slag”, aldus Rodriguez García.

In het boek worden doelbewust de termen prostituee, sekswerker en andere varianten door elkaar gebruikt. De term sekswerk is een erg recente benaming die de nadruk legt op het arbeidsaspect, terwijl commerciële seks in de geschiedenis niet als een voltijds beroep werd gezien. “Vroeger deden mensen verschillende jobs naast elkaar, en prostituees zagen zichzelf niet als sekswerkers. Ze waren schoenmaakster of naaister en boden hun diensten aan om een extra centje bij te verdienen”, zo zegt Haemers, “Ze zeiden nooit dat ze prostituee waren. Ze waren vrouw.” Bronnen over mannelijke sekswerkers zijn erg karig. 

Het boek toont vooral aan dat er door de eeuwen heen op verschillende manieren naar sekswerk gekeken werd: waar prostitutie in de Middeleeuwen als “zondig vertier” werd beschouwd, komt er in de 16e eeuw en de eeuwen daarna een strikte regulering van de praktijk. Aan de hand van prostitutiereglementen wilden de autoriteiten zoveel mogelijk registreren. Sekswerkers moesten daarbij door de opkomst van geslachtsziektes in het belang van de volksgezondheid op medische controle, wat een pijnlijke en vernederende wekelijkse afspraak werd. “Gezondheid werd gebruikt als deur om ook alle andere aspecten die iets met prostitutie te maken hadden te reguleren”, aldus Pieter Vanhees, die zich in zijn onderzoek focust op de 19e en 20e eeuw. Door de strikte regulering probeerden veel vrouwen onder de radar te blijven en werd prostitutie een broeihaard van corruptie.

Na de afschaffing van de strikte regulering in 1948 triomfeert het abolitionisme, een beweging die vanuit het perspectief van de sekswerker als slachtoffer alle activiteiten rond prostitutie criminaliseert met als doel om de praktijk uiteindelijk te doen verdwijnen. Het beeld dat de vrouw zich uit noodzaak prostitueert is sterk ingeburgerd en is zeker gerechtvaardigd “maar dat dekt slechts een deel van de realiteit”, aldus Vanhees, “vaak worden negatieve termen als uitbuiting en mensenhandel samen met prostitutie in één zin gebruikt, en die realiteit bestaat ook en heeft altijd bestaan, maar wat wij in ons boek tonen is zoveel rijker en dieper dat die stelling tekort doet aan het onderwerp.”

Door zich te focussen op prostitutie, raakt het boek ook heel wat andere thematieken aan die de maatschappij in zijn geheel schetsen: “Het gaat niet enkel om commerciële seks an sich, maar het heeft ook te maken met verstedelijking, migratie, economische groei en armoede”, aldus Rodriguez García, “Met iets kleins kan je iets globaals vertellen, en dat proberen we te doen in dit boek.”

Over stoven, rode neonlichten, tippelende dames en nog veel meer valt er te leren in Seks voor geld. Een geschiedenis van prostitutie in België, verschenen bij Prometheus.

 

Gerelateerde artikelen

Gerelateerde Programma's