Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Man van 3 eeuwen

Man van 3 eeuwenKlassieke muziek

Dirigent Wilhelm Furtwängler was een kind van de 19de eeuw, maakte furore tussen de twee wereldoorlogen, en is tot op vandaag een man van lof en controverse.

Wilhelm Furtwängler

Bij Warner Classics verscheen een box rond Wilhelm Furtwängler : The Complete Wilhelm Furtwängler on Record. 55 cd's met deze dirigent die zou uitgroeien tot een legende. Ook vandaag nog noemen jonge dirigenten zijn naam wanneer hen gevraagd wordt naar voorbeelden uit het verleden. Furtwängler was chef-dirigent van de Berliner Philharmoniker tussen 1922 en 1945 en opnieuw van 1952 tot 1954. Hij overleed op 30 november 1954. 

de box van Warner Classics

Maar hoe komt het dat een dirigent van wie we enkel oude opnames hebben, een man die 67 jaar geleden overleed, vandaag nog zoveel losmaakt. Bij Furtwängler speelt zeker een historische factor een rol. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd hij door het nazi-regime uitgespeeld als een vertegenwoordiger van de uitverkoren Duitse muziek. Vaak tegen de zin van de dirigent. Maar de foto's spreken voor zich, en toen logen foto's nog niet. Furtwängler dirigeerde meermaals voor een zaal vol hoge functionarissen van het regime. Dat deed zijn reputatie na de oorlog geen goed. Anderzijds was hij ook een felle criticus van de daden van het regime. Hij was geen antisemiet, in tegenstelling tot een aantal van zijn collega's die openlijk uitkwamen voor hun jodenhaat. 

Getty Images
Een foto die de reputatie van Furtwängler geen deugd deed

Ondanks de dubbelzinnigheden in zijn houding was er over de musicus Furtwängler nauwelijks discussie. Iedereen zag in hem een uitzonderlijke dirigent. Een man die een orkest kon begeesteren en partituren met veel passie tot leven kon brengen. Z'n interpretaties van de grote romantische orkestwerken hebben iets tijdloos. Afwisselend groots en ingetogen, nooit afgehaspeld, altijd intens en integer. Uit een tijd dat er van een 'authentieke' benadering nog nauwelijks sprake was. Toch als dat authentieke betekent : instrumenten uit de periode van de compositie, en dus terug naar de bron. Die bron lag voor Furtwängler elders, en dus ook zijn invulling van het begrip authenticiteit. Het theatrale, spirituele en geestverruimende waren voor hem essentiële elementen van elke muzikale compositie. 

Mark Janssens 

de jonge Furtwängler, kind van de 19de eeuw

Maestro haalt een week lang herinneringen op aan deze 'dirigent onder de dirigenten', van maandag 27 september t.e.m. vrijdag 1 oktober, elke namiddag tussen 14 en 17u. 

het graf van Furtwängler in Heidelberg

Maestro

In Maestro klinken de grote klassiekers in uitvoeringen van vandaag en gisteren. Met elke week een internationale artiest in de kijker, een blik op de belangrijkste concerten in ons land, de nieuwste cd’s, en retro-momenten met artiesten die de klassieke muziek kleur en uitstraling gaven. Elke dag gaan we ook naar belangrijke concertzalen over de hele wereld waar de artiesten van vandaag het beste van zichzelf geven. En er zijn ook specials rond jarige componisten en uitvoerders, en exclusieve interviews.

Presentatie: Mark Janssens

Samenstelling: Bart Tijskens

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via maestro@klara.be

Elke weekdag, telkens van 14 tot 17 uur op Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien is de uitzending nog 5 dagen lang te herbeluisteren via de site en de app.