Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Mezzosopraan Christa Ludwig (93) overleden

Mezzosopraan Christa Ludwig (93) overledenKlassieke muziek

Christa Ludwig was een van de grootste operadiva’s van de twintigste eeuw. Een einde van een tijdperk. Ludwig behoorde met Elisabeth Schwarzkopf en Dietrich Fischer-Diskau tot de belangrijke na-oorlogse generatie. Ze waren grote sterren met wereldwijde bekendheid, dankzij hun concerten en plaatopnames.
© Didier Baverel/WireImage

Christa Ludwig werd 93.

Christa Ludwig werd in 1928 in Berlijn geboren. Haar vader zong zelf als tenor en werd later intendant van de opera in Aken. Haar moeder was mezzosopraan. Ludwig vertelde dat ze als kleuter door het theater van haar vader zwierf, alles hoorde en alles zag. Ludwig: “In mij kwamen de genen van twee zangers samen. Mijn lot stond al snel vast.”

Aan het einde van de oorlog – Duitsland was compleet verwoest – zong de jonge Ludwig muziek van Gershwin voor Amerikaanse officieren. Het was het enige inkomen van het gezin. Rond dezelfde periode debuteerde ze in de opera.

Haar eigen moeder ontfermde zich over haar stem en carrière. Ludwig: "Mijn moeder zei dat ze hoopte dat mijn stem nog ongeschonden zou zijn als ik de leeftijd en rijpheid bereikte waarop ik zou begrijpen wat ik zong.” Maar dat werkte ook heel beklemmend. Haar moeder stierf pas in het jaar voordat Ludwig met zingen stopte. Net als haar dochter bereikte ze een hoge leeftijd. Ludwig bracht naar eigen zeggen een groot deel van haar leven buiten de werkelijkheid door, als in een droom.

Ludwig: “Voor mij waren bossen niet zozeer plekken om te wandelen maar decors van Wagner. De zang heeft veel gebracht, maar ook veel gekost. De glorie zat in de band met het publiek, het tekort in de verhouding van mens tot mens.”

© Erich Auerbach/Hulton Archive/Getty Images
Dietrich Fischer-Dieskau en Christa Ludwig, september 1957

Professioneel was ze bijna 40 jaar verbonden aan de Wiener Staatsoper. Ze zong op de belangrijkste operascènes van de wereld. Van de Scala in Milaan tot de Metropolitan Opera in New York, van Bayreuth tot Salzburg. Ludwig schitterde in vele hoofdrollen, vaak in opera's van Richard Wagner of Richard Strauss, maar ook in Carmen van Bizet of Le Nozze di Figaro van Mozart.

Ze zong samen met Maria Callas in Norma van Bellini en werkte met beroemde dirigenten als Herbert von Karajan, Karl Böhm of Leonard Bernstein. Ludwig was ook een verfijnd vertolkster van liederen van onder meer Mahler, Schumann of Schubert. Volgens haar moeder waren liederen “een jeugdelixer voor de stem”.

Je herkent haar stem meteen. Donker, diep, krachtig, met een duidelijke dictie. Haar taal was altijd verstaanbaar. Als Duitse had ze het enorme voordeel dat ze perfect Duits sprak.
Mark Janssens

Ludwig wilde graag de prima donna zijn, maar zei zelf dat ze daar te lui voor was. Tegen het circus rondom opera koesterde ze toch enige weerzin. „Een echte diva viert per jaar zeven triomfen en veroorzaakt zeven schandalen. Dat wordt me te veel.”

Midden jaren 1990 nam Christa Ludwig afscheid. Mark Janssens herinnert zich haar afscheidstournee in 1994, die haar ook naar De Munt in Brussel bracht. Mark Janssens: "Haar stem was niet meer zo fris, maar wat was ze innemend en vol karakter. Onvergetelijk."

Ludwig werd zangpedagoge en gaf tot op hoge leeftijd masterclasses aan jonge zangers, vaak met veel gevoel voor humor. Ze overleed zaterdag in haar woonplaats Klosterneuburg, vlakbij Wenen. Ze was 93.

Beluister hier het gesprek met Mark Janssens over Christa Ludwig:

Mark Janssens over Christa Ludwig
© Jack Mitchell/Getty Images
Shirley Verrett en Christa Ludwig in 'Les Troyens' in the Metropolitan Opera (1973)

Espresso

Espresso, uw ochtendradio met pit! Ontwaak met rustige muziek, blijf op de hoogte van het culturele leven in Vlaanderen en ontdek wat Klara vandaag voor u in petto heeft.

Presentatie: Clara De Decker / Greet Samyn

Samenstelling: Vincent Goris

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via espresso@klara.be

Elke weekdag van 06 tot 09 uur via Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien is de uitzending nog 24 uur lang te herbeluisteren via de site en de app.