Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Monsieur Paul

Monsieur Paul Klassieke muziek

Paul Van Nevel en zijn Huelgas Ensemble toverden het Franse dorp Talant om in een paradijselijke polyfone oase.

Paul Van Nevel

In Talant, een dorpje aan de rand van Dijon, ontdekte Paul Van Nevel enkele jaren terug een prachtige kerk. Als bij toeval, want eigenlijk had hij z'n oog op een andere plaats laten vallen.

Maar toen hij de deur van de kerk in Talant opende, was hij meteen verkocht. Een niet al te grote ruimte, een akoestiek die vroeg om polyfoon repertoire, en een orgel met een prachtige klank en veel mogelijkheden.

In 2019 organiseerde het Huelgas Ensemble er een eerste keer een eigen festival. Tijdens het lange Pinksterweekend. Pas in 2022 volgde er een tweede editie. Post-corona.

Het uitgangspunt is even eenvoudig als verbluffend : het publiek een weekend lang onderdompelen in de geschiedenis van de polyfonie. Van Nevel vertelt - met de nodige humor -, z'n 12 zangers walsen moeiteloos van de vroegste polyfonie tot Poulenc en Reger, en Paul nodigt ook vrienden uit om mee te komen musiceren en genieten. De kerk is de centrale plek, de muziek is het ankerpunt.

DOULCE MEMOIRE

Op vrijdagavond was er het grote openingsconcert waarin Van Nevel - zoals alleen hij dat kan - composities met elkaar confronteert. Ook om te laten horen hoe de polyfonie van de 14de tot de 16de eeuw geen eenheidsworst is. Componisten uit die eeuwen leefden en componeerden wel binnen een bepaald kader, maar kleurden hun muziek ook heel vaak met hun eigen persoonlijkheid. Met hun zin voor avontuur en verrassing. Soms ook met humor. Zoals Petrus Molu die een chanson componeerde waarin hij waarschuwt dat men hovelingen nooit mag vertrouwen. Of het prachtige Doulce mémoire van Francesco Layolle, een van de eerste Italiaanse componisten die een sterke invloed onderging van de Franco-Vlaamse school.

Op zaterdag was het Minguet Quartett te gast op het festival. Na bijna 35 jaar samen musiceren zijn ze perfect op elkaar afgestemd. Ook in de muziek van Wolfgang Rihm die ze op een ronduit fascinerende manier speelden. De kerk van Talant bleek niet alleen ideaal voor polyfonie, maar ook voor deze avontuurlijke moderne kamermuziek.

PERIFERIE 

Het concert dat Huelgas op zaterdagavond zong speelde zich af in de periferie van de polyfonie. In Napels, Creta, Schotland, Sicilië en Cyprus. Paul Van Nevel liet het publiek ook kiezen tussen 2 composities op dezelfde tekst, maar van 2 verschillende componisten. Een heldere manier om te laten horen hoe rijk en divers polyfonie kan zijn, hoe componisten in dezelfde tijd op een heel andere manier met tekst kunnen en durven omgaan.

Zondag speelde Jos Van Immerseel een recital op het Metzler-orgel in de kerk van Talant. In de jaren '50 gebouwd voor de kerk van Taizé, daarna gekocht door Talant, en het eerste orgel dat in Frankrijk door Metzler onder handen werd genomen. Dat het orgel een pronkstuk is, bewijst de lijst aan organisten die er op speelden. Ton Koopman kwam al naar Talant, en nu dus Jos Van Immerseel.

Hij koos voor een gevarieerd programma van Nicolaus Bruhns over John Bull tot een te gekke compositie van Padre Davide da Bergamo. Muziek die het publiek letterlijk aan het lachen bracht. En wat was Van Immerseel grandioos in het complete programma. Wat een organist, ook op z'n 76ste!

A LA DEMANDE

Het slotconcert op zondagavond bestond uit polyfonie die het publiek zelf gekozen had. Een lange lijst ging rond op het festival, en daaruit kon je als bezoeker je keuze maken. Het werd een avond van Michael Praetorius over Max Reger tot Willem Ceuleers. En een adembenemend O malheureuse journée van Nicolas Gombert.

Het publiek beloonde het Huelgas Ensemble met een staande ovatie. Een ontroerde (en zonder twijfel ook vermoeide) Paul Van Nevel bedankte het publiek, de medewerkers en vooral z'n 12 voortreffelijke zangers. Een hechte groep die de bezoekers van het festival drie dagen lang meenamen in de rijke schat die dit levende erfgoed toch is.

Hopelijk gunt men de 76-jarige Paul Van Nevel en het Huelgas Ensemble nog verschillende jaren van schoonheid en diepgang. Want na 50 jaar Huelgas is het ensemble nog steeds wereldtop!

Mark Janssens