Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Mozartvragen

MozartvragenKlassieke muziek

Zes dagen lang beantwoordt Yves Knockaert de prangendste Mozart-vragen van de luisteraars. Hier het overzicht dag aan dag en de antwoorden.
Mozartvragen en -antwoorden

Mozartvragen en -antwoorden

Waarom heeft Mozart geen kerstmuziek geschreven?
Er zijn enkele opera’s gecreëerd in Milaan op tweede kerstdag 26 december: Mitridate en Lucio Silla. 
Het solomotet Exultate Jubilate bestaat in een tweede versie met een tekst over Kerstmis in één onderdeel. 
 
Hoeveel symfonieën heeft Mozart nu eigenlijk gecomponeerd?
De nummering van de Köchelverzeichnis geeft ons 41 symfonieën. Daarvan zijn er twee (nr. 2 en 3) niet van W.A. Mozart, ze zijn ooit foutief aan hem toegeschreven. Er zijn ook een aantal werken die niet tot die 41 behoren maar wel gecatalogiseerd worden onder de categorie symfonieën: 
- Oude en Nieuwe Lambach (twee versies van Lambach KV 45a)
- Odense (KV Anhang 220 = 16a)
- 4 Ouvertures van de opera’s die Mozart in symfonieën inwerkt: ouvertures van Ascanio in Alba, Il sogno di Scipione, La finta giardiniera en Il re pastore
- Herwerking van Serenade KV 250 tot symfonie
- Reeks van 6 symfonieën zonder authentieke bron (geen autograaf van totaalpartituur bewaard, noch de afzonderlijke partijen) die wel toegeschreven zijn aan W.A. Mozart
In totaal komen we dan aan 53 symfonieën. 
 
Waar en wanneer werden er in de recente geschiedenis nog originele partituren van Mozart gevonden?
2016: Per la Ricuperata Salute di Ofelia van Mozart en Salieri voor de genezing van een Engelse zangeres, gevonden in Tsjechië
2012: 2 pagina’s van een sonatedeel door kopiist Johannes Reiserer, gevonden in zijn boek van transcripties in Salzburg
2009: in het muziekboek van Nannerl, fragment van een prelude en een solopartij van een klavecimbelconcerto
 
 
Schreef Mozart werkelijk zijn complexe orkestpartituren van begin tot einde in het net zonder voorafgaande schetsen? 
Novello, Vincent en Mary. Op zoek naar Mozart. Amsterdam: Wereldbibliotheek, 1982.
In dit boek geven Vincent en Mary Novello een antwoord op deze vraag.
Vincent: Mozart zat tijdens het componeren zelden aan zijn instrument. Hij liep door de kamer, volkomen onbereikbaar voor wat er om hem heen gebeurde. Hij praatte soms gewoon door met zijn vrouw terwijl hij componeerde zonder dat het hem ook meer enigszins hinderde.
Mary: Als hij in gedachten een groot plan uitwerkte, was hij een en al concentratie, liep de kamer rond en wist niet wat er om hem heen gebeurde. Had hij het eenmaal in zijn hoofd dan had hij geen pianoforte nodig, nam muziekpapier en placht onder het schrijven tegen haar te zeggen “wel lieve vrouw, wees zo goed me te zeggen wat er is besproken”. Haar conversatie stoorde hem nooit, hij schreef gewoon door.
 
Weten we hoe Mozart er vroeger heeft uitgezien? Zijn er portretten van toen hij nog leefde of een dodenmasker van Mozart terug?
Het dodenmasker heeft Constanze laten vallen. Over de portretten zijn er twee websites waarop alle informatie te vinden is. 
www.mozartportraits.com en www.mozarteum.at
 
Is Mozart ooit in Graz geweest?
Waarschijnlijk niet, er zijn in Graz partijen gevonden van KV 440 met aantekeningen van W.A. Mozart zelf. 
 
Ging Mozart om met andere kinderen of bleef hij in de beschermde omgeving van zijn muzikale gezin?
Zijn vader vond lichaamsbeweging belangrijk. Een jeugdvriend van Mozart was Cajetan Hagenauer, de zoon van de huiseigenaar. Mozart schreef voor hem een mis voor zijn priesterwijding, de Dominicusmesse. Mozart kwam ook goed overeen met het wonderkind en violist Thomas Linley. 
 
Wat betekent de bijkomende nummering tussen haakjes zoals bijvoorbeeld Fantasie en fuga voor piano KV. 394 (383a)?
De oude en de nieuwe Köchelnummering. 
 
Zijn er van Mozart ooit stoffelijke resten opgegraven?
Alhoewel Mozart anoniem in een massagraf begraven is, zou zijn schedel toch tien jaar later opgegraven zijn. Het werd daarna bewaard in Salzburg en sinds 1902 tentoongesteld in Mozarts geboortehuis. DNA-onderzoek heeft echter bewezen dat het toch niet de schedel van Mozart bleek te zijn. 
 
Waarom schreef Mozart zo weinig voor orgel?
Hij improviseerde vaak op orgels zoals in Leipzig, waar Bach ooit tewerk gesteld was. Hij hoefde er niet voor te componeren maar speelde wel regelmatig op dit instrument. Hij heeft wel kerksonates geschreven, en daarin treedt het orgel wel op de voorgrond. 
 
Wat las Mozart in zijn vrije tijd? Bezat hij een boeiende bibliotheek?
De boeken waarop libretto’s gebaseerd zijn, boeken over muziek, poëziebundels, reisverhalen, boeken over de klassieke oudheid, filosofie en psychologie, en vrijmetselarij. Ook opvallend veel kinder- en jeugdboeken. Voorbeelden van de boeken die hij las zijn te vinden op deze website. http://www.mozarteum.at/mensch-mozart/mozarts-bibliothek/literaturliste.html
 
Was Constanze een intrigante?
Het negatieve beeld is vooral te danken aan Leopold Mozart en wat met de muziek van Mozart na zijn dood gebeurd is. 
 
Mozart en de volksmuziek
Verwijzingen naar volksmuziek in dansen (zowel in jeugdwerk als in latere werken). Volkselementen in operafiguren bv: Papageno (Toverfluit)
Symfonie nr. 39, trio uit het menuet is een Ländler. Veel minder verwijzingen naar volksmuziek dan bij Haydn. 
 
Heeft Mozart ooit een celloconcerto geschreven?
Hij zou er ooit één geschreven hebben maar het is niet bewaard gebleven. Het dateerde uit 1775. 
 
Mozart en kritiek
Perscritici en recensenten zijn een fenomeen van de 19e eeuw. We hebben enkel kritiek onder collega’s bv: Charles Burney, Schubart…
 
Verwijst Mozarts muziek naar bepaalde locaties?
Nee, de benamingen verwijzen naar de stad waar het werk gecreëerd werd bv: Parijse symfonie, Praagse symfonie…
 
Hebben de oren van Mozart in vorm afgeweken van die van ons?
Eén oor had een ongewone vorm. En zoon Franz Xaver had eenzelfde afwijking aan z'n oor, wat het vaderschap van Mozart bevestigt.
 

En wie met meer vragen zit kan ook hier terecht, aan de hand van de uitgebreide literatuurlijst van het Mozarteum.


 

Amadeus (10 - 13 uur)

Presentatie: Katelijne Boon

Samenstelling: Paul De Smet

Contact: amadeus@klara.be