Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Nelson Freire (1944-2021) – Een bescheiden genie

Nelson Freire (1944-2021) – Een bescheiden genieKlassieke muziek

Op 1 november 2021 overleed op 77-jarige leeftijd de Braziliaanse pianist Nelson Freire, zonder twijfel een van de grote pianisten van de afgelopen 50 jaar. Als de integere Freire niet zo’n hekel aan sterrendom en publiciteit had gehad, was zijn carrière wellicht nog veel glamoureuzer verlopen. Maar zo zat hij in elkaar: nederig, zichzelf voortdurend in vraag stellend, eenzelvig.
Decca

Nelson Freire speelde dikwijls muziek van zijn Braziliaanse landgenoten.

De meeste muziekliefhebbers leerden Nelson Freire kennen door zijn samenwerking met een andere Zuid-Amerikaanse pianoster: de Argentijnse Martha Argerich. Met haar zou hij lange concerttournees en vele plaatopnames maken. Argerich was voor Freire de grootste pianiste van haar generatie; andere grote voorbeelden waren Sergej Rachmaninov en Walter Gieseking.

De stijl van Freire sloot nauw aan bij zijn persoonlijkheid: verfijnd, helder, beheerst en toch onmiddellijk herkenbaar. Hij kon erg delicaat klinken, bijvoorbeeld in de werken van zijn geliefde componist Chopin, maar evengoed toonde hij een enorme kracht en bravoure in de muziek van Brahms of Liszt.

Freire is ook altijd de muziek van zijn geboorteland Brazilië blijven uitvoeren, in de concertzaal en op cd. Zo nam hij voor zijn label Decca cd’s op met composities van zijn landgenoot Heitor Villa-Lobos en van andere, minder bekende Braziliaanse componisten. Toen hem in 1995 in een interview gevraagd werd of er zoiets bestaat als een typische Braziliaanse pianostijl, antwoordde hij: “Na het voetbal is de piano de tweede grote liefde van de Brazilianen. En alhoewel Braziliaanse pianisten vooral in Europa gewerkt hebben en dus ook grondig door Europa zijn beïnvloed, mag je over het algemeen toch stellen dat zij een zeker ritme hebben en een ‘schwung’ die je nergens anders vindt.”

Naast muziek had Nelson Freire nog twee andere grote passies. Zo was hij een fervent filmliefhebber, met een bijzondere voorkeur voor de films noirs uit de jaren 1940 en ’50. En dan was er ten slotte ook de jazz, een genre dat Martha Argerich hem leerde waarderen. Ella Fitzgerald vond hij schitterend, en ook van het pianospel van Erroll Garner kon hij eindeloos genieten.

In Maestro herdenken we, vanaf maandag 29 november, een week lang deze fijne muzikant met enkele van zijn mooiste cd-opnames en met unieke concertopnames, ons gul aangeboden door bevriende klassieke radiozenders.

- Bart Tijskens