Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Overlijden Ulay: experiment en radicale performance

Overlijden Ulay: experiment en radicale performanceBlijf verwonderd!

De Duitse kunstenaar Ulay (1943-2020) werd wereldberoemd als helft van het performancekoppel Marina Abramovic-Ulay. Maar in zijn eigen werk ging hij veel ruimer. Experimenteren en radicale acties stonden centraal.
© The Artist, Courtesy of Ulay Foundation

Ulay en Marina Abramović, Relation in Time, 1977

Ulay (Frank Uwe Laysiepen) werd jong wees. Het zoeken naar zijn identiteit bleef de stuwende kracht in zijn werk. Als jonge man kwam hij naar Amsterdam waar hij de geur van provo nog kon inademen. En hij ontdekte er Polaroid. De ideale techniek voor een autodidact en een nomade zonder geld, huis en donkere kamer. Op intieme foto’s toonde hij telkens weer zichzelf, wisselend van identiteit.

 

Het lichaam als artistiek medium

Ulay kleedde zich als travestiet, trok netkousen aan en maakte zich uitbundig op. Hij automutileerde zich zelfs, sneed een stuk huid uit zijn eigen onderarm en kerfde zelfs in zijn voeten om letterlijk in andermans schoenen te passen. In 2016 zei hij in de Canvascollectie hierover: “Het lichaam is het artistieke medium bij uitstek. Als je je artistieke bedoelingen met je lichaam aan andere lichamen toont, is de boodschap zoveel sterker dan bijvoorbeeld bij een schilderij. Je gebruikt alle gewaarwordingen. Je kan voelen, ruiken, smaken en voelen. Geen enkel ander kunstobject kan dit.”

Ulay en Marina Abramovic

Ulay en Marina Abramovic deelden twaalf jaar lang – van 1976 tot 1988 - leven, werk en liefde. In hun performances botsten ze naakt tegen elkaar tot ze uitgeput waren. Of ze hielden elkaar in evenwicht, met tussen hen in een pijl en boog. Een iconisch werk dat de vaste collectie van Muhka nog altijd toont (Rest Energy, 1981). Aantrekken en afstoten was een constante in hun werk.

Abramovic zou de grote ster worden met tentoonstellingen in het MoMA en het Guggenheim in New York. Ulay bleef experimenteren zonder zich iets aan te trekken van de kunstmarkt. De twee oude geliefden raakten in onmin. Nog één keer zouden ze elkaar zien. In 2010 hield Abramovic in New York een opvallende performance waarvoor ze drie maanden lang roerloos in een stoel zat en museumbezoekers in de ogen keek. Toen Ulay onverwacht tegenover haar kwam zitten, liepen de tranen over haar wangen. In 2016 zou Ulay haar nog aanklagen wegens gederfde royalty’s.

Ulay overleed op 2 maart 2020 in Ljubljana. Hij werd 76 jaar. In het najaar van 2020 wijdt het Stedelijk Museum in Amsterdam een solotentoonstelling aan Ulay. Meer info over die tentoonstelling vindt u op deze website

Espresso

Espresso, uw ochtendradio met pit! Ontwaak met rustige muziek, blijf op de hoogte van het culturele leven in Vlaanderen en ontdek wat Klara vandaag voor u in petto heeft.

Presentatie: Clara De Decker / Greet Samyn

Samenstelling: Vincent Goris

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via espresso@klara.be

Elke weekdag van 06 tot 09 uur en in het weekend van 07 tot 10 uur via Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien is de uitzending nog 24 uur lang te herbeluisteren via de site en de app.