Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Pol Bury - Time in Motion

Pol Bury - Time in MotionKunst & Cultuur, Expo

De retrospectieve van Pol Bury in Bozar is de herontdekking van een prachtig oeuvre.
Pol Bury, 75 sphères sur un plan (detail), 1979, privécollectie, (c) Foto Jean-François De Witte, Brussel

Pol Bury, 75 sphères sur un plan (detail), 1979, privécollectie, (c) Foto Jean-François De Witte, Brussel

Tot het iconisch werk van Pol Bury (1922- 2005) behoort een aantal fonteinen, of beter: hydraulisch aangedreven sculpturen, zoals we die vinden in La Louvière, Antwerpen en Brussel. In de hoofdstad zorgde hij ook voor het plafond van het metrostation Beurs. Bury was een democraat in hart en nieren die vond dat kunst van iedereen was. Het is dus niet gek dat hij zoveel werken in de openbare ruimte plaatste.

Maar de aanloop naar die laatste, bekende fase is een zeer boeiende tocht. Bury begon als surrealist. Op de tentoonstelling in BOZAR hangen drie werken die niet alleen illustreren dat hij een epigoon van Magritte was, maar zelfs een ware imitator. Het werkt zelfs enigszins op de lachspieren om te zien hoe Bury zich werkelijk van het hele artistieke jargon van zijn held bediende. Wolken incluis.

Bury moet na WO II (die hij in Frankrijk doorbracht, na verklikt te zijn wegens zijn werk voor het verzet) beseft hebben dat dit niet zijn stairway to heaven kon zijn en ontwikkelt een heel andere stijl. Zijn abstract-geometrische werken uit de jaren 50 komen er onder invloed van COBRA waar hij lid van wordt. Magritte zou na deze bekering geen woord meer met hem wisselen, Pierre Aléchinsky en Christian Dotremont des te meer. Ze worden vrienden voor het leven. Al is COBRA een kort leven beschoren en amuseert Bury zich alweer met een ander herenclubje dat la philosophie du Bül in ere houdt.

In 1950 maakt Bury op een tentoonstelling in Parijs kennis met het werk van Alexander Calder (bekend om zijn mobiles) en valt als het ware van zijn paard. Hij beslist niet langer te schilderen. Het is alsof hij vanaf dit moment de kleurrijke vormen uit zijn schilderijen knipt en bijeen plakt tot een sculptuur, die hij aan de muur hangt. Hij noemt ze plans mobiles en aan de bezoeker vraagt hij: Veuillez toucher! Dat doen die bezoekers zo enthousiast dat Bury in latere werken zelf het ritme van de draaibeweging bepaalt, aangedreven door een elektrische motor.

En zo wordt Bury de pionier van de kinetische kunst in ons land. Hij gaat aan de slag met geometrische vormen die hij uit hout snijdt, met nylondraden, … en maakt kunst die beweegt, maar: zo traag mogelijk! Dat verklaart ook de titel van de tentoonstelling: Time in Motion. Later laat hij metalen vormen kantelen door het water dat hij erin laat lopen, en vandaar is het maar een kleine stap meer naar de fonteinen.

Ik was gepakt door de poëtische kracht van deze werken. En de manier waarop ze het kijken verlangzamen en verduurzamen. Vanaf de jaren '60 gaat het hard voor Bury. Hij wordt opgepikt door een Amerikaanse galerie, vertegenwoordigt ons land op de Biënnale van Venetië en gaat zelfs even les geven in de V.S..

Het is jammer dat zijn ster zo verbleekt is. BOZAR poetst die helemaal terug op en geeft hem de plek in de kunstgeschiedenis die hij verdient. Gilles Marquenie, artistiek adviseur, Kris Kimpe en Koenraad De Dobbeleer, die voor de presentatie zorgden, maakten samen een prachtige tentoonstelling. Voor wie het werk niet kent is het een ontdekking, voor wie het wel kent een zeer prettige herontdekking. Tot 29 april in BOZAR

Chantal Pattyn

Pompidou

Klara’s dagelijkse ontmoeting met de wereld van de kunst. Chantal Pattyn en Nicky Aerts nodigen een ‘guest of honour’ uit en laat ook andere gasten aan de studiotafel plaats nemen. Alles voor de Kunst!

Presentatie: Chantal Pattyn / Nicky Aerts

Contact: pompidou@klara.be

Pompidou wordt als podcast aangeboden.