Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Torens van Boeken of hoe de Gentse universiteitsbibliotheek groeide.

Torens van Boeken of hoe de Gentse universiteitsbibliotheek groeide.Kunst & Cultuur, Boek

Ruben Mantels. Torens van Boeken

Wie?

Ruben Mantels is een historicus met een vlotte pen. Hij interesseert zich voor plekken waar kennis wordt vergaard. 


Wat? 


De universiteitsbibliotheek van Gent bestaat al veel langer dan de iconische boekentoren van Henry Van de Velde die nu is gerestaureerd. Bevlogen bibliothecarissen zoals Karel van Hulthem pikten parels van handschriften en waardevolle drukken uit de enorme bergen aan geconfisceerde boeken die in omloop waren gekomen uit kloosters na de de Franse revolutie. Die parels werden bewaard in de voormalige Baudelookapel, toen de eerste Gentse stadsbibliotheek, ook al deden de walmen van de Ottogracht het papier daar niet echt goed. Een van zijn opvolgers, Ferdinand Vander Haeghen, die veel belang hechtte aan de geschiedenis van zijn stad, nam het verzamelen zelfs zo letterlijk dat hij een collectie vliegende bladen toevoegde, een losse verzameling van alles, van menu tot liedtekst, van reclameboodschap tot politiek pamflet. Deze verzamelhonger moest natuurlijk ook gesystematiseerd en ontsloten worden. Dat liet hij aan wie na hem kwam. De boekenkapel begon heel erg onder haar boekenlast te lijden, maar er zouden nog wereldoorlogen en behoorlijke institutionele omwentelingen volgen vooraleer de uiteindelijke boekentoren in gebruik werd genomen. Dit modernistische stadsbaken is nu zo goed als hernieuwd, terwijl de boeken zelf steeds toegankelijker worden via hun digitale second life. Daar heeft afscheidnemend bibliothecaris Sylvia Van Peteghem mee een lans voor gebroken. 

Waarom lezen?

Boekenverzamelingen vertellen niet alleen veel over hun bezielde verzamelaars, ze stutten niet alleen instituten en torens, ze trekken lezers aan en doen netwerken en gemeenschappen ontstaan. Zo heeft Ruben Mantels deze geschiedenis verteld. Het is een genereuze vertelling, die niet alleen over de universiteit gaat maar ook over de stad. Daarbij is de auteur niet vies van wat smeuïgs. Zoals die legendarische concierge die in de Baudelookapel met zijn karabijn op ratten vuurde en zijn collega's 's namiddags wel eens het wapen leende om op bloempotten te leren schieten. Of de fameuze biljarttafel op de belvedere van de boekentoren, waarvan niemand precies weet hoe ze daar zo hoog geraakt is. 

Praktisch

Torens van boeken. Universiteitsbibliotheek Gent 1797-2020. Ruben Mantels. Hannibal

Gudrun De Geyter