Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Tosca in de Munt: Rome of de dood

Tosca in de Munt: Rome of de dood Kunst & Cultuur, Podium

Tosca in de Munt Karlforster

Tosca in de Munt

Het is fijn om nog eens de live vibraties te voelen in een theater en de soms hoog oplopende meningsverschillen over de voorstelling te horen in de pauze, ook al is dat buiten op het Muntplein, geheel volgens de sanitaire voorschriften die bewonderenswaardig strikt worden opgevolgd.
De corona-beperkingen laten zich ook voelen in de voorstelling zelf want het symfonisch orkest van de Munt wordt bij deze Tosca tot iets meer dan de helft herleid. Veel lof mag daarbij gaan naar de bij momenten wondermooie muzikale aanpassing van de partituur door Frédéric Chaslin en dito uitvoering o.l.v. Alain Altinoglu die op de première-avond de held was van het publiek. Interessant bij deze ietwat intimistische Tosca is de solistische bezetting met een aantal zangers die anders misschien niet zouden uitgekozen zijn om boven een volledig orkest uit te torenen. Het stelt de Munt in staat helemaal te gaan voor zangers met groot acteertalent en een geloofwaardige uitstraling in hun rol.

Neem nu Tosca en Cavaradossi, een smoorverliefd jong artiestenpaar. Die worden hier gespeeld door de bloedmooie sopraan Myrto Papatanasiu en de superknappe tenor Pavel Cernoch. Van Papatanasiu kregen we een muzikaal en dramatisch intelligente en doorleefde interpretatie van een Tosca met de looks van Callas in de jaren ’60. Cernoch die niet altijd moeiteloos boven het orkest uitkwam, brengt met eerlijke emotie zijn twee toparia’s en wist me te raken als Cavaradossi die doorheeft dat zijn schijnexecutie allesbehalve schijn zal zijn. Bariton Laurent Naouri die debuteert als Scarpia, dé spilfiguur in deze opera, een van de grootste booswichten in de hele operageschiedenis, leefde zich perfect in, in zijn rol als de door en door perverse ellendeling die deze enscenering van hem maakt. Zo kan je hen zien in de film Salo van Pasolini: verziekte machthebbers die genieten van de extreme pijn van jonge mensen. Toch kreeg ik geen rillingen van zijn interpretatie, ik verwacht meer dreiging en scherpte alleen al in het stemgebruik. Met stip vermeld ik graag de bassen Sava Vemic als Angelotti en Kurt Gysen als de beul, allebei vocaal indrukwekkend. Ook tenor Ed Lyon die al eerder in de Munt in Brittens The Turn of the Screw geweldig acteerde en zong, is hier een gladde fascistische Spoletta. De 25-jarige contratenor Logan Lopez Gonzales (MM Academy Solist) kwam ook als acteur goed uit de verf. Hij zong de rol van de herdersjongen die meestal door een knaap wordt vertolkt maar hier een jongvolwassene is omdat hij de figuur van Pelosi belichaamt, de verleider en moordenaar van Pier Paolo Pasolini.


In zijn enscenering brengt de jonge Spanjaard Rafael Villalobos Tosca immers in verband met Pasolini en met diens laatste film Salo o le 120 giorni di sodoma uit 1975. De stad Rome is het centrale personage in zijn enscenering en dat vind ik alvast een vondst zeker in de uitwerking van het decor van de Italiaan Emanuele Sinisi: De drie bedrijven spelen zich af in een wendbare architecturale constructie gebaseerd op het Mausoleo Ossario Garibaldini, een monument uit 1941 te vinden op de Gianicoloheuvel in Rome. Het is opgericht voor de republikeinse aanhang van Garibaldi die hen in het midden van de 19e eeuw aanvoerde met de strijdkreet Roma o morte, ook te zien als opschrift op het bouwwerk. Rome of de dood, dat geldt in elk geval voor de protagonisten in de opera Tosca, ze sterven alle drie: Scarpa wordt neergestoken door Tosca, Cavaradossi wordt gefusilleerd en Tosca springt van de Engelenburcht. De inhoudelijke link is sterk, temeer dat ook het verhaal van Tosca zich afspeelt aan de vooravond van een republikeinse omwenteling in Rome al is dat dan ca 1800. Het witte bouwwerk op het toneel is bijzonder esthetisch en functioneel, fungeert respectievelijk als de kerk Sant'Andrea della Valle in het eerste bedrijf, het Palazzo Farnese in het tweede bedrijf en tenslotte in de finale als de Engelenburcht. Indrukwekkend zijn de beschilderde doeken van de Spaanse kunstenaar Santiago Ydanez waarop o.m. razende honden te zien zijn (het libretto vermeldt vaak de speurhonden van Scarpia), naakte lichamen in een zuilengalerij tijdens het Scarpia-bedrijf en een tafereel met Judith en Holofernes in de stijl van de 17e-eeuwse Caravaggio, dat laatste dondert als een reusachtig doek naar beneden na de moord op de politiechef.
De jonge regisseur wil misschien net iets teveel vertellen door Pier Paolo Pasolini op te voeren als een stille getuige in het geheel en door de combinatie van schoonheid en gruwel die je vindt in diens werk consequent op zijn enscenering te enten. Het maakt het resultaat eerder intellectualistisch en gestileerd dan vurig passioneel, maar daarom niet minder boeiend.
Sylvia Broeckaert


Tosca te beleven in de Munt tot 2 juli. Meer info op de website van de Munt.

14/06/2021 Sylvia Broeckaert over de nieuwe productie van Tosca in De Munt

Fidelio

Fidelio, uw trouwe gezel op zondagmiddag, neemt u mee in een denkbeeldige opera met alles erop en eraan: een spetterende ouverture, een aandoenlijke aria, een dromerig duet of een levendig ensemble. Een imaginair concert krijgt u er bovenop met heel wat kamermuziek, concerto’s of symfonisch werk en de zangers blijven aanwezig om ons een liedbundel aan te prijzen, een cantate of aanstekelijke koormuziek en wie weet ook nog een verrassend toemaatje.

Presentatie: Sylvia Broeckaert

Samenstelling: Sylvia Broeckaert

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via fidelio@klara.be

Fidelio, elke zondag van 15 tot 18 uur via Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien is de uitzending nog 2 weken lang te herbeluisteren via de site en de app.