Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Van de stripbar naar de vrouwennor

Van de stripbar naar de vrouwennorKunst & Cultuur

De Amerikaanse schrijfster Rachel Kushner verdient een wereldwijde doorbraak, vindt Christophe Vekeman. Met haar nieuwe roman Club Mars is ze te gast in Passa Porta.

Rachel Kushner, Club Mars, Atlas Contact

Niet de hele tijd, maar wel het grootste deel daarvan is in Club Mars van Rachel Kushner een ik-figuur aan het woord, een voormalige schootdanseres die jarenlang werkzaam geweest is in het in de titel van het boek genoemde etablissement, al klinkt dat laatste woord wellicht een beetje te duur voor een stripbar waarover het volgende staat opgetekend: ‘Als je had gedoucht, had je in Club Mars al een streepje voor. Als er geen spelfouten in je tatoeages zaten, dan was je hot. Als je niet vijf of zes maanden zwanger was, dan was je de topmeid van de avond.’

Geen zeer verheffende omgeving dus, al kan het in het leven in het algemeen en in dat van Romy Leslie Hall, zoals de negenentwintigjarige hoofdpersoon die ons te woord staat heet, altijd nog erger. Inmiddels heeft Romy haar vroegere werkplek namelijk ingeruild voor een maximaal beveiligde, zich eveneens in Californië bevindende vrouwengevangenis, daar zij voor de moord op een oudere man die haar stalkte, onvermoeibaar zoals enkel stalkers kunnen zijn, twee keer levenslang plus – zeg maar voor alle zekerheid – zes jaar heeft gekregen. Het is in deze gevangenis dat Kushners roman zich goeddeels afspeelt, en het is deze gevangenis die wij in het boek leren kennen als een plaats die heel veel weg heeft van de ‘gewone’ wereld en waar het dus wemelt van het heimwee, de verlangens, de conflicten, het misbruik en de intriges, met als een van de grotere verschillen dat de drank er zacht gezegd van veel mindere kwaliteit is.

Pruno’ wordt het bocht genoemd, en het lijkt naar verluidt op kots en ruikt er ook naar. ‘De vuilnisstank van pruno is zo doordringend dat mensen tijdens het brouwen ervan talkpoeder in de lucht strooien om de geur te maskeren,’ vertelt Romy ons, en als zij eraan toevoegt dat het goedje wordt bereid door sinaasappelsap en ketchup te mengen in een plastic zak, waarin vervolgens een met brood volgepropte sok gehangen wordt met de bedoeling een fermentatieproces in gang te zetten, geloven wij haar op haar woord.

Rachel Kushner (c) Lucy Raven

Wij geloven Romy trouwens voortdurend op haar woord, in die mate zelfs dat ik het de pakweg eerste honderd pagina’s als enigszins verwarrend ervoer dat er op de voor- en de achterflap van het boek twee verschillende dames afgebeeld stonden: dat Club Mars blijkbaar niet op zijn minst voor een deel autobiografisch was, en dat Romy Leslie Hall en Rachel Kushner niet op zijn minst voor een deel hetzelfde hadden meegemaakt of zelfs ronduit samenvielen, was moeilijk te geloven, zó straatwijs en overtuigend en ongewoon authentiek klonk de stem die van de bladzijden kwam opgeklonken. Echt uitsluitsel in dezen – en dus ook doorslaggevend bewijs van het meesterschap van Rachel Kushner – wordt pas geboden op het moment dat de ik-figuur tijdelijk uit beeld verdwijnt en er in de derde persoon het wedervaren van een aantal andere personages uit de doeken wordt gedaan, met als belangrijkste figuur de genaamde Gordon Hauser, een man met een hart voor literatuur en daarnaast de neiging een serieuze boon te kweken voor de gedetineerde dames op wie hij beroepshalve zijn boekenliefde tracht over te dragen. Het is Gordon die door Romy zal worden bespeeld in de hoop dat hij, nu haar moeder overleden is, de zorg voor haar zevenjarige zoontje – of moet je zeggen: ex-zoontje? – Jackson op zich zal nemen…

Club Mars is een ingenieus gecomponeerd, spannend, aangrijpend, kritisch, grappig, leerrijk boek, waarmee Rachel Kushner het zeker zou verdienen definitief wereldwijd door te breken, mocht dat tenminste niet al zijn gebeurd, naar het schijnt, in 2013 met haar tweede roman De vlammenwerpers.

Christophe Vekeman

Club Mars van Rachel Kushner is verschenen bij Atlas Contact
Uit het Engels vertaald door Lidwien Biekmann en Maaike Bijnsdorp

Rachel Kushner is op woensdag 6 juni 2018 te gast in Passa Porta.

Pompidou

Klara’s dagelijkse ontmoeting met de wereld van de kunst. Chantal Pattyn en Nicky Aerts brengen uiteenlopende gasten rond de tafel onder het motto ‘Alles voor de kunst!’

Presentatie: Chantal Pattyn / Nicky Aerts

Samenstelling: Vincent Goris

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via pompidou@klara.be

Van maandag tot en met donderdag, telkens van 17 tot 18 uur op Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien is de uitzending nog 2 weken lang te herbeluisteren via de site en de app.

En Pompidou kan ook gedownload worden als podcast. Zo kan u een uitzending steeds bewaren voor later.

Klik hier en bekijk wat Pompidou te bieden heeft op Facebook
Klik hier en bekijk wat Pompidou te bieden heeft op Instagram