Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
De Notre-Dame: meer dan een kathedraal, het hart van Parijs met een lange geschiedenis

De Notre-Dame: meer dan een kathedraal, het hart van Parijs met een lange geschiedenis

Extra Journaal van maandag 15 april 2019

De beroemde kathedraal Notre-Dame de Paris, die getroffen werd door een zware brand, is een van dé symbolen van de Franse hoofdstad. Het bouwwerk uit de 12e eeuw ademt geschiedenis en symboliek uit.

De catédrale Notre-Dame in Parijs ligt op het beroemde Île de la Cité, op een eilandje in de Seine in het hart van Parijs. De kathedraal is gebouwd in vroeggotische stijl, en is een van de drukst bezochte monumenten ter wereld.

Het is ook het populairste monument van Parijs, met jaarlijks gemiddeld ongeveer ruim 14 miljoen bezoekers, waarmee ze onder andere de Eiffeltoren, het Louvre en de Sacré Coeur de loef afsteekt. De Notre-Dame is een van dé symbolen van Parijs en van Frankrijk, en hét hart van de Franse hoofdstad.

De kathedraal maakt indruk niet alleen door haar verschijning, maar ook door de pure afmetingen: 130 meter lang, 69 meter breed en 35 meter hoog (aan het schip). De westtorens zijn 69 meter hoog, de ingestorte vieringtoren (foto onder) reikte tot 90 meter.

© AFP or licensors
Vele generaties die aan de kathedraal werkten, hebben ze nooit voltooid gezien.

Kroningen en staatsbegrafenissen

De Notre-Dame ademt geschiedenis uit. Met de bouw ervan werd begonnen in 1163, maar het gigantische bouwwerk werd pas helemaal voltooid in 1345, bijna 200 jaar later. Al die tijd werkten vaklui van verschillende ambachten zoals steenhouwers, beeldhouwers, timmermannen en glasmakers onophoudelijk door met aandacht voor de kleinste details. Vele generaties die aan de kathedraal werkten, hebben ze nooit voltooid gezien.

In de Notre-Dame kroonde Napoleon Bonaparte zichzelf in 1804 tot keizer der Fransen, en daarvoor had tijdens de Honderdjarige Oorlog de Engelse koning Henry VI zich er laten kronen.

Er vonden ook talrijke staatsbegrafenissen plaats, onder meer van generaal Charles de Gaulle in 1970. De Notre-Dame is natuurlijk ook een bekend centrum van het christendom, waar al eeuwenlang talrijke pelgrims naartoe trekken. De kathedraal is nauw verbonden met de geschiedenis van Parijs. Op 24 augustus 1944 luidden de klokken om de bevrijding van de nazi's aan te kondigen.

Iconische westgevel

Het meest iconische beeld van de kathedraal is dat vanop het plein aan de westzijde, met zicht op de gigantische westgevel en de twee (niet helemaal afgewerkte) westtorens. Die kant is rijkelijk versierd met beeldhouwwerk en telt drie bijzondere portalen omgeven door beelden van Bijbelse figuren en bisschoppen.

Die kant is voorlopig niet getroffen door de brand, want die is uitgebroken in het midden van de kathedraal. De brand heeft wel de centrale flèche doen instorten, de spitse vieringtoren. Die stond centraal in het middenschip. Nog opvallend zijn de vele waterspuwers en de zwevende luchtbogen rond het koor en het schip.

© AFP or licensors
De brand heeft wel de centrale flèche doen instorten, de spitse vieringtoren. Die stond centraal in het middenschip.

Doornen kroon van Jezus

Tijdens de Franse Revolutie werden talrijke kunstwerken gestolen of vernield. Verschillende beelden werden onthoofd, onder meer de beelden van de koningen van Juda op de westgevel omdat bestormers dachten dat het beelden van Franse koningen waren.

Alles wordt in het werk gesteld om de overgebleven kunstwerken in de kathedraal te redden, zei Emmanuel Grégoire, de rechterhand van burgemeester Anne Hidalgo nog relatief kort na het uitbreken van de brand, maar het is de vraag in hoeverre dat ook gelukt is. Er zijn ook talrijke kostbare raamwerken.

De kathedraal bevat onder meer ook een belangrijke katholieke relikwie, de "doornen kroon van Jezus", die slechts heel af en toe wordt tentoongesteld. Die is alvast gered. Volgens de katholieke overlevering gaat het om de authentieke kroon die Christus droeg net voor zijn kruisiging. Ook een wit gewaad van de Heilige Lodewijk kon worden gevrijwaard.

De klokkenluider van de Notre-Dame

De Notre-Dame speelt ook een centrale rol in "De klokkenluider van de Notre-Dame", de klassieker van de Franse schrijver Victor Hugo uit 1831. Het boek speelt zich bijna volledig af in en om de kathedraal, en gaat over de onbeantwoorde liefde van de bultenaar Quasimodo, de klokkenluider die verliefd was geworden op de beeldschone zigeunerin Esmeralda. 

Het boek is verschillende keren verfilmd, en Disney maakte er een animatiefilm van.

Bron: Michaël Torfs voor VRT NWS

© AFP or licensors
De Notre-Dame speelt ook een centrale rol in 'De klokkenluider van de Notre-Dame'