Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Jeanne d'Arc au Bûcher in de Munt: meesterlijk muziektheater

Jeanne d'Arc au Bûcher in de Munt: meesterlijk muziektheater

Voor de première was er veel poeha in de pers over de petitie van een ultra-katholieke organisatie die aanstoot nam aan de opvoering van een naakte heilige op het toneel. Maar in de enscenering van Romeo Castellucci is er weinig schokkends te bespeuren: Jeanne d'Arc die al eeuwenlang de vaandeldraagster is van beurtelings links of rechts, republikeinen of royalisten, wordt hier ontdaan van al haar symboliek en verschijnt als een fragiel wezen in al haar existentiële eenzaamheid.
Sylvia Broeckaert over Jeanne d'Arc au Bûcher in de Munt

Jeanne d'Arc au Bûcher van Arthur Honegger is een "oratorio dramatique", geen opera in de traditionele zin van het woord: de hoofdrollen zijn weggelegd voor twee acteurs, de andere rollen zijn gezongen en gesproken. Het libretto van Paul Claudel voorzien van een proloog, laat het verhaal beginnen bij het moment net voor haar executie en eindigen met Jeanne op de brandstapel. Daartussen herbeleeft ze alles wat haar overkwam in flashbacks verteld door Frêre Dominique die haar bijstaat in de uren voor haar dood. Regisseur Romeo Castellucci focust volledig op de figuur van Jeanne d'Arc door alle solisten en koor naar hoger gelegen loges in het theater te verbannen. Dit werkt dankzij de fenomenale prestatie van actrice Audrey Bonnet als Jeanne en de onvergetelijke beelden op het toneel die op je netvlies gebrand blijven zoals een Jeanne die haar dode ros berijdt met de Franse vlag verfrommeld als een vod in haar hand of een Jeanne die helemaal naakt haar graf met blote handen zit te delven. Castellucci zou Castellucci niet zijn indien hij er niet iets aan zou toevoegen aan het werk van Claudel en Honegger, dus wordt het oratorium voorafgegaan door een kwartier extra theater waarin we terechtkomen in een schoollokaal in de jaren '30. De conciërge komt er kuisen maar al snel blijkt dat de man bezeten is van iets ..... Hij breekt de boel af, barricadeert zich en transformeert geleidelijk in Jeanne d'Arc die vrouwenkleren aantrekt, zich daar weer van ontdoet, tot ze helemaal naakt uiteindelijk neerzijgt in haar zelfgegraven graf. Frêre Dominique wordt hier de schooldirecteur die vanuit de gang probeert te onderhandelen met de conciërge die zich opsloot in het lokaal en zichzelf Jeanne noemt. De partituur van Honegger is uiterst ecclectisch met flarden gregoriaans, ingewikkelde fugatische koren, maar ook cabaretachtige en jazzy muziek en volkse kinderliedjes. De luchtigheid van de muziek staat soms in schril contrast met het tragische personage in de spreekrol van Jeanne d'Arc en dit voelt ook in het werk zelf aan als een aanklacht tegen de uiteindelijke wreedheid en onverschilligheid van kerk, staat en volk tegenover een jong mens met een missie. Onvermijdelijk doet het je toch denken aan de jonge vrouwen die deze dagen op de barricades staan voor een strijd waartoe ze zich geroepen voelen. Castellucci zegt zelf dat zijn vrijheid ligt in het scheppen van beelden, de limieten worden bepaald door de muziek. In het geval van deze productie heeft hij de limieten van de muziek gerespecteerd en krijg je dan ook meesterlijk muziektheater te zien en te horen. De muzikale aanpak o.l.v. Kazushi Ono blijft coherent ondanks de verspreide opstelling van zangers, sprekers en acteurs. In Lyon waar deze productie eerder te beleven was in 2017 lag dat een pak moeilijker want daar zat het koor in een verdieping onder het theater. Warm aanbevolen (ook zonder brandstapel op het toneel).

Bovenaan dit artikel kan u de trailer bekijken en de reactie van Sylvia Broeckaert over deze productie.