Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Musica Divina 2019 - De Klank van Da Vinci

Musica Divina 2019 - De Klank van Da Vinci

Tussen 20 september en 5 oktober 2019 geniet u van de 7de editie van Musica Divina, het klassiek festival in het hart van de Kempen. Reeds 50 jaar organiseert het Festival van Vlaanderen Kempen concerten in de abdijen, begijnhoven en kerken aan de start van het nieuw cultuurseizoen. Tijdens deze editie staat Leonardo da Vinci centraal, met als motto De Klank van Da Vinci.

Ontdek de muziek rond de renaissanceman bij uitstek tijdens Musica Divina. Het Festival van Vlaanderen eert in negen steden en gemeenten in de Kempen de erfenis van Da Vinci. Vijfhonderd jaar na zijn dood blijft hij fascineren. Dat tonen topensembles als Capella de la Torre, Currende, VocaMe, So el encina, Doulce Mémoire, RedHerring en Constantinople feat. Marco Beasley. Van Soundscape Da Vinci tot Canzoni Italiani, van muziek van tijdsgenoot en collega-genie Josquin Desprez tot een muzikale brug over de Bosporus; Musica Divina vervult de Kempen weer met hemelse muziek.

Directeur Jelle Dierickx: “Op 2 mei 1519 stierf op 67-jarige leeftijd de renaissanceman bij uitstek, Leonardo da Vinci. Ondanks alle mythen en de wereldsterstatus van Da Vinci is het nog steeds nauwelijks
geweten bij een groter publiek dat hij een volleerd musicus was. Hij bespeelde niet enkel meesterlijk de lira da braccio, maar stond tevens bekend als uitmuntend zanger en improvisator. Musica, la Figurazione delle cose Invisibili. Voor Da Vinci was muziek de representatie van onzichtbare dingen. Geen wonder dat deze mens gedreven door fascinatie en nieuwsgierigheid ook de wereld van de onzichtbare dingen wou verkennen. Er is daarenboven nog een directe link om het volledige festival Musica Divina 2019 aan deze man te wijden. In de abdij van Tongerlo is immers de oudste kopie van Het laatste avondmaal te bezichtigen. Bepaalde musicologen menen zelfs verborgen muziek in dit fresco te ontdekken. Ga mee op zoek naar de ware klank van Da Vinci!”

Musica Divina zorgt bij elke editie voor een uniek samenspel tussen erfgoed en muziek. Nieuwkomer in de reeks van historische concertlocaties is de Heilig-Hartkerk in Heist-op-den-Berg. Op 29 september opent de Heilig-Hartkerk haar poorten voor de Honderd chansons en ballades van het beroemde ensemble VocaMe met mezzosopraan Sigrid Hausen. Zij laten zich inspireren door Cent Ballades en andere geschriften van Christinde de Pizan, net als de renaissancemeester een autodidact die een professionele literaire carrière in het 14de eeuwse Parijs uitbouwde.

Musica Divina is een totaalbeleving. Naast topconcerten met hemels klassiek staan er rondleidingen, diverse lezingen en de derde editie van Poesia Divina op het programma. Het volledige programma vindt u op www.musica-divina.be.

Het abdijenweekend van Musica Divina brengt een totaalervaring naar Postel, Averbode en Tongerlo

Tussen 20 september en 5 oktober 2019 geniet u van de 7de editie van Musica Divina, het najaarsfestival van Festival van Vlaanderen Kempen in het religieus erfgoed van de Kempen. Het festival start traditioneel met een abdijenweekend in de abdijen van Tongerlo, Postel en Averbode. Dit weekend is goed voor een totaalbeleving van concerten, rondleidingen, abdijmaaltijden en lezingen. Het motto van Musica Divina 2019 luidt de Klank van Da Vinci. Tijdens het Abdijenweekend staat Leonardo da Vinci als kunstenaar, muzikant en instrumentenbouwer centraal. De abdijkerk van Averbode opent op vrijdag 20 september haar poorten voor Capella de la Torre onder leiding van Katharina Bäuml. Ter gelegenheid van het Da Vinci-jaar publiceerde dit vermaarde ensemble een cd omtrent de muziek en klanken die gangbaar waren in het Italië en Frankrijk van rond 1500, de leefwereld van Leonardo da Vinci. Deze soundscape schildert zijn leerjaren in Firenze, zijn experimenten met machines en zijn jaren aan het hof van Milaan. Maar ook Het laatste Avondmaal en de Mona Lisa dienen als inspiratiebronnen.

In abdijen van Tongerlo en Postel kunnen festivalgangers genieten van een vol dagprogramma, met rondleidingen, een lezing, vespers, abdijmaaltijden en een uniek viola organista concert. Currende onder leiding van Erik Van Nevel laat de abdijkerk van Tongerlo stralen met de krachtige Missa Ave Maris Stella van Josquin Des Prez, tijdsgenoot en collega-genie van Leonardo Da Vinci. In Postel brengt het duo So el ençina een eerbetoon aan de wondermooie Madonna’s die Da Vinci schiep. Zij bezingen op een poëtische wijze de Moeder van Christus, de Maagd, de Vrouw, het Pure en het Verzorgende.

Musica Divina 2019 gaat aldus op zoek naar de klanken die de mythe Da Vinci omgorden. Eén uniek instrument mag ook niet ontbreken: Da Vinci zelf ontwikkelde vanuit de draailier de „viola organista“, de combinatie van een toets- en een strijkinstrument dat in theorie een volledige batterij viola da gamba’s kon vervangen. Het instrument werd opnieuw geconstrueerd door Slawomir Zubrycki in 2013 en komt tot klinken tijdens het festival in het Da Vinci museum in de abdij van Tongerlo.

Praktisch

  • 20 september 2019 (18:30 - 22:00): Abdij Averbode - Herseltsebaan 2 - Averbode (Scherpenheuvel)
  • 21 september 2019 (15:00 - 22:00): Abdij Tongerlo - Geneinde 1 - Westerlo
  • 22 september 2019 (16:30 - 21:00): Abdij Postel - Abdijlaan 28 - Mol

Musica Divina krijgt een nieuwe concertlocatie in Heist-op-den-Berg

Musica Divina krijgt een nieuwe concertlocatie in Heist-op-den-Berg

Reeds 50 jaar organiseert Festival van Vlaanderen Kempen concerten in de abdijen, begijnhoven en kerken, met een uniek samenspel tussen erfgoed en muziek. Nieuwkomer in de reeks van historische concertlocaties is de Heilig-Hartkerk in Heist-op-den-Berg, de poort naar de Kempen. In samenwerking met CC Zwaneberg en de gemeente Heist-op-den-Berg opent de Heilig-hartkerk op 29 september haar poorten voor Honderd chansons en ballades van het beroemde ensemble VocaMe met mezzosopraan Sigrid Hausen. Zij betoverden al wereldwijd publiek met concerten rond componistes als Kassia en Hildegard von Bingen. Christinde de Pizan schreef zelf geen muziek, maar bouwde wel een professionele literaire carrière uit in het 14de eeuwse Parijs. Zij was een ‘Leonarda’ een eeuw voordat Leonardo da Vinci zijn scheppend genie op de wereld zou loslaten. Ze was net als de renaissancemeester een autodidact. VocaMe neemt haar Cent Ballades en andere geschriften als uitgangspunt voor een betoverend concert.

Tijdens deze editie van Musica Divina staat ‘Leonardo da Vinci’ centraal, met als motto De Klank van Da Vinci. Directeur Jelle Dierickx: “Op 2 mei 1519 stierf op 67-jarige leeftijd de renaissanceman bij uitstek, Leonardo da Vinci. Ondanks alle mythen en de wereldsterstatus van Da Vinci is het nog steeds nauwelijks geweten bij een groter publiek dat hij een volleerd musicus was. Hij bespeelde niet enkel meesterlijk de lira da braccio, maar stond tevens bekend als uitmuntend zanger en improvisator.

Musica, la Figurazione delle cose Invisibili. Voor Da Vinci was muziek de representatie van onzichtbare dingen. Geen wonder dat deze mens gedreven door fascinatie en nieuwsgierigheid ook de wereld van de onzichtbare dingen wou verkennen. Er is daarenboven nog een directe link om het volledige festival Musica Divina 2019 aan deze man te wijden. In de abdij van Tongerlo is immers de oudste kopie van Het laatste avondmaal te bezichtigen. Bepaalde musicologen menen zelfs verborgen muziek in dit fresco te ontdekken. Ga mee op zoek naar de ware klank van Da Vinci!” . Verder op het programma van Musica Divina staan o.a. So el ençina in de abij dvan Postel, ensemble Currende in de abdij van Tongerlo, Doulce Mémoire in Turnhout, Constantinople feat. Marco Beasley in Geel én Lier, RedHerring in Hoogstraten, Ratas del viejo Mundo in Herentals en Capella de la Torre in Averbode. Deze topmusici nemen ons mee op ontdekkingstocht naar de klanken die de mythe Da Vinci omgorden. Van Soundscape Da Vinci tot Canzoni Italiani, van muziek van tijdsgenoot en collega-genie Josquin Desprez en het Frankrijk van Christine De Pizan tot een muzikale brug over de Bosporus.

Praktisch

  • 29 september 2019
  • 20u Honderd chansons en ballades - VocaMe en Sigrid Hausen - Heilig-Hartkerk - Heilig Hartstraat 2
     

Ook te beluisteren tijdens Klara Live

  • Op zaterdag 5 oktober 2019 kan u tijdens Klara Live rechtstreeks het optreden 'Canzoni Italiane - RedHerring o.l.v. Patrick Denecker' vanuit Hoogstraten beluisteren.
  • En op dinsdag 15 oktober 2019 brengen we u een opname van 'De geheime muziek van Da Vinci - Doulce Mémoire o.l.v. Denis Raisin Dadre'. (opname op 27.09.2019 in de Sint-Pieterskerk in Turnhout)

De derde editie van Poesia Divina neemt ‘de Klank van Da Vinci’ onder de loep

De derde editie van Poesia Divina neemt ‘de Klank van Da Vinci’ onder de loep

Tussen 20 september en 5 oktober 2019 geniet u van de 7de editie van Musica Divina, het festival voor klassieke muziek in de Kempen. Reeds 50 jaar organiseert Festival van Vlaanderen Kempen concerten in de abdijen, begijnhoven en kerken aan de start van het nieuw cultuurseizoen. Na de succesedities van vorige jaren organiseert het festival samen met het Poëziecentrum de derde editie van Poesia Divina, waarin negen dichters een nieuwe psalm schrijven rond het festivalmotto. De dichters buigen zich dit jaar over het motto de Klank van Da Vinci. Tijdens Poesia Divina Live op 28 september in de Begijnhofkerk van Herentals kan men live luisteren naar de negen dichters.

Jelle Dierickx, directeur Festival van Vlaanderen Kempen: “De negen dichters van Poesia Divina gaan in hun nieuwe psalmen op zoek naar de klank van Da Vinci, naar de wereld voorbij de mythe, naar een contrapunt met het onvoltooide. Want misschien wordt teveel gekeken naar de schilderwerken van Da Vinci en de zaken die hij niet afgewerkt heeft. Misschien deelde hij wat veel festivalmakers en musici die improviseren weten: we bestaan in het moment, alles is af in het ene moment dat de muziek klinkt. Wie weet is hij wel het meest aanwezig in dat wat men niet kan vastgrijpen. Zoals voor Da Vinci muziek de representatie van onzichtbare dingen is, zo wordt het onzichtbare hoorbaar gemaakt tijdens Musica Divina.”

De gezongen gebeden komen tijdens deze editie van de dichters Delphine Lecompte, Bart Stouten, Paul Demets, Charles Ducal, Gaea Schoeters, Maarten Inghels, Moya De Feyter, Els Moors en Lisette Ma Neza.

Kom tijdens Poesia Divina Live luisteren naar de dichters die hun gloednieuwe psalm voordragen.

De gedichten kan men vanaf september raadplegen op www.musica-divina.be.

Praktisch

  • 28 september 2019
  • 17u Poesia Divina Live - Sint-Catharinakerk - Begijnenstraat 19 - Herentals
  • 20u Ratas del viejo Mundo o.l.v. Floris De Rycker - Sint-Waldetrudiskerk - Kerkstraat 11 - Herentals

De Klank van Da Vinci, in beeld gebracht door artieste Emilie Lauwers

Het thema van Musica Divina 2019 is Leonardo Da Vinci, wereldbekend beeldend kunstenaar, wiens naam alleen al bij iedereen een veelheid aan visuele associaties met zich meebrengt. Zelfs als de insteek van het programma de klank van da Vinci is, en we vooral focussen op Da Vinci als festivalmaker en muzikant, blijft het moeilijk in het ontwikkelen van campagnebeelden om abstractie te maken van zijn beeldend nalatenschap. Voor mij kwam het er dus op aan op ver weg te blijven van Da Vinci’s eigen media. Het heeft geen zin om te tekenen of te schilderen, of om ontwerpen na te bouwen. Want dan ga je in concurrentie met iets dat veel te krachtig op ons netvlies is gegrift. Jelle’s visie op Da Vinci was voor mij verrassend, verhelderend. Toen ik 15 was en mijn eerste lessen kunstgeschiedenis kreeg, kwam ik mijn leraar eens tegen op straat. We wandelden samen een stukje, en hij vroeg me welke mijn lievelingskunstenaar was. ‘Da Vinci’, antwoordde ik zonder een seconde twijfel.

Hij was verrast. ‘Oh ja? Welk werk dan?’. Mijn hart zonk in mijn schoenen. Ik kon niet echt een werk van Da Vinci bedenken. De Mona Lisa of het laatste avondmaal kwamen niet bij me op. ‘Meer zijn tekeningen’, zei ik, in een poging het ongrijpbare dat me aantrok toch vast te pinnen. ‘Waarom?’ Vroeg mijn leraar. ‘Omdat die nog niet af zijn’, zei ik, en ik snapte zelf niet goed wat ik bedoelde en haastte me naar huis. Die insteek, Da Vinci als improviserend jazz kunstenaar, die niets vastlegt, niets afwerkt en gewoon creëert in het moment, heeft me geholpen om de installaties voor de campagnebeelden te maken. Het zijn stukjes ontwikkeling geworden, onafgewerkte prototypes, tastbare suggesties van ideeën. Ik heb de stijl van de vorige jaren aangehouden - alles wat ik bouw is gemaakt van rietjes, houten spateltjes, touw en tape en ijzerdraad. Deze keer misschien nog bewuster dan anders, om uit de buurt te blijven van waardige kunstenaarsbenodigdheden en vooral niet in competitie te gaan met een klassiek werk. De installaties zijn sculpturale vertalingen van alle aspecten van Da Vinci’s werk. Zijn visionaire uitvindingen (de vleugel), instrumenten (de trom), architectuur (de trap), infrastructuur (de brug), tekeningen (het krijtje), wiskundige berekeningen (de sphere), dynamisch onderzoek (de golven) en schilderwerk (de nagel) worden vertegenwoordigd in de negen campagnebeelden.

Hoe kiezen in een eindeloos oeuvre. Ik ben op zoek gegaan naar ronde vormen, cirkels en cirkelsegmenten, een evidentie binnen Musica Divina. De Vetruviaanse man spreekt voor zich: die heb ik teruggebracht tot de cirkel zelf, een krijtje met een touwtje eraan fungeert als passer - en het siennakleurige krijtje zelf is sculpturaal object genoeg om als campagnebeeld te dienen. Het ontwerp voor de automatische trom, ook vanzelfsprekend rond, heb ik nagebouwd door schetspapier voor de leeslamp te tapen. De vijf trommelstokjes zijn satéstokjes met tape eromheen. Ook de wiskundige bolvormen in het boek van Jelle waren onweerstaanbaar. De spiraalvormige trap, op een rond grondplan uitgetekend, heb ik nagebouwd met de roodkleurige houten plankjes die schrijnwerkers gebruiken om afstand te houden. De zelfdragende brug, op zich al een cirkelsegment, heb ik gebouwd met de houten spateltjes die je normaal gebruikt voor magnum ijsjes. De eindeloze ronde krullen die Da Vinci tekende wanneer hij golven bestudeerde lieten zich makkelijk vertalen in opgerold koperdraad, dat ging lijken op een golf die aanspoelt aan het strand. In andere installaties is de cirkel iets minder uitgesproken: de vleugel, die ik bouwde met plastic rietjes, heb ik gefotografeerd met de ronde reflectie van de lichtbron precies in de knik van de constructie. Het paard, dat verwijst naar de onafgewerkte standbeelden van heersers maar ook naar de eindeloze schetsen van paardenpoten, bestaat uit pootjes die ik maakte in roodkleurige klei, en een licht structuurtje van koperdraad, waarin verschillende cirkelvormen zitten. Ik liet het onafgewerkte paard spinnen aan een touwtje. Het laatste avondmaal sprak tot mijn verbeelding omwille van de nagel die Da Vinci in de muur sloeg, en van waaruit touwtjes als stralen vertrekken om het perspectief goed te krijgen